Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google

Add philenews.com on Google

Ένα σιρόπι που άνοιξε πριν από μήνες, ένα κολλύριο που βρίσκεται ακόμη στο συρτάρι, χάπια ξεχασμένα στο ντουλάπι του μπάνιου.

Σχεδόν σε κάθε σπίτι υπάρχουν φάρμακα που φυλάσσονται για μελλοντική χρήση. Πώς ξέρουμε όμως αν εξακολουθούν να είναι κατάλληλα;

Η ημερομηνία λήξης που αναγράφεται στη συσκευασία δεν είναι το μοναδικό στοιχείο που πρέπει να ελέγχουμε.

Η θερμοκρασία, η υγρασία, η έκθεση στο φως και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ο χρόνος που έχει περάσει από το πρώτο άνοιγμα μπορούν να επηρεάσουν τη σταθερότητα ενός φαρμάκου.

Πού πρέπει να φυλάσσονται τα φάρμακα;

Τα περισσότερα φάρμακα που προορίζονται για φύλαξη σε θερμοκρασία δωματίου πρέπει να διατηρούνται σε δροσερό, ξηρό μέρος, μακριά από το άμεσο ηλιακό φως και τις πηγές θερμότητας.

Το ντουλάπι του μπάνιου, παρά το γεγονός ότι χρησιμοποιείται συχνά ως χώρος φύλαξης, δεν αποτελεί την καλύτερη επιλογή. Η υγρασία και οι μεταβολές της θερμοκρασίας μπορεί να επηρεάσουν ορισμένα φάρμακα.

Αντίστοιχα, πρέπει να αποφεύγεται η φύλαξή τους κοντά στην κουζίνα, σε θερμαντικά σώματα ή σε σημεία που εκτίθενται στον ήλιο.

Πάντοτε ακολουθούμε τις συγκεκριμένες οδηγίες που αναγράφονται στη συσκευασία και στο φύλλο οδηγιών.

Πρέπει να βάζουμε τα φάρμακα στο ψυγείο;

Όχι όλα. Ορισμένα φάρμακα χρειάζονται ψύξη, ενώ άλλα πρέπει να διατηρούνται σε θερμοκρασία δωματίου.

Η τοποθέτηση ενός φαρμάκου στο ψυγείο χωρίς να προβλέπεται από τις οδηγίες του δεν αποτελεί απαραίτητα ασφαλέστερη επιλογή.

Για όσα χρειάζονται ψύξη, πρέπει να τηρούνται τα προβλεπόμενα όρια θερμοκρασίας. Δεν τα τοποθετούμε στην κατάψυξη, εκτός εάν υπάρχει ρητή σχετική οδηγία.

Πόσο διατηρείται ένα σιρόπι μετά το άνοιγμα;

Δεν υπάρχει ένας κανόνας που να ισχύει για όλα τα σιρόπια.

Ορισμένα διατηρούνται μέχρι την αναγραφόμενη ημερομηνία λήξης, εφόσον φυλάσσονται σύμφωνα με τις οδηγίες. Άλλα έχουν συγκεκριμένο χρονικό όριο χρήσης μετά το πρώτο άνοιγμα.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τα αντιβιοτικά που παρασκευάζονται με προσθήκη νερού στο φαρμακείο ή στο σπίτι. Η διάρκεια διατήρησής τους μετά την ανασύσταση είναι περιορισμένη και διαφέρει ανάλογα με το σκεύασμα.

Ελέγχουμε το φύλλο οδηγιών και, εάν υπάρχει αμφιβολία, ρωτάμε τον φαρμακοποιό.

Τι ισχύει για τα κολλύρια;

Πολλά κολλύρια πολλαπλών δόσεων πρέπει να απορρίπτονται περίπου 28 ημέρες μετά το άνοιγμα. Αυτό όμως δεν ισχύει για όλα.

Υπάρχουν προϊόντα με μικρότερο ή μεγαλύτερο επιτρεπόμενο χρόνο χρήσης, ανάλογα με τη σύνθεση και τη συσκευασία τους.

Ο περιορισμός συνδέεται, μεταξύ άλλων, με τον κίνδυνο μικροβιακής επιμόλυνσης.

Μια χρήσιμη πρακτική είναι να σημειώνουμε πάνω στη συσκευασία την ημερομηνία που ανοίξαμε το κολλύριο.

Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε φάρμακο που έχει λήξει;

Η σύσταση των αρμόδιων αρχών είναι να μη χρησιμοποιούνται ληγμένα φάρμακα.

Μετά την ημερομηνία λήξης δεν υπάρχει εγγύηση ότι το φάρμακο διατηρεί την προβλεπόμενη αποτελεσματικότητα και ποιότητά του.

Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν πρόκειται για φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση σοβαρών παθήσεων.

Τι κάνουμε αν ένα φάρμακο έχει αλλάξει εμφάνιση;

Εάν παρατηρήσουμε αλλαγή στο χρώμα, την οσμή ή την υφή ενός φαρμάκου, δεν το χρησιμοποιούμε μέχρι να συμβουλευτούμε φαρμακοποιό.

Το ίδιο ισχύει για δισκία που έχουν κολλήσει μεταξύ τους, παρουσιάζουν αλλοιώσεις ή έχουν εκτεθεί σε συνθήκες φύλαξης διαφορετικές από τις προβλεπόμενες.

Πρέπει πάντως να γνωρίζουμε ότι ένα φάρμακο μπορεί να έχει υποστεί αλλοίωση χωρίς να παρουσιάζει ορατές αλλαγές.

Τι γίνεται αν ξεχάσουμε φάρμακα μέσα στο αυτοκίνητο;

Η θερμοκρασία στο εσωτερικό ενός σταθμευμένου αυτοκινήτου μπορεί να αυξηθεί σημαντικά, ιδιαίτερα τους θερμούς μήνες.

Εάν ένα φάρμακο έχει παραμείνει για αρκετή ώρα σε υψηλή θερμοκρασία, δεν πρέπει να θεωρούμε δεδομένο ότι παραμένει κατάλληλο για χρήση.

Ελέγχουμε τις οδηγίες φύλαξης και ζητούμε συμβουλή από τον φαρμακοποιό πριν το χρησιμοποιήσουμε ή το αντικαταστήσουμε.

Πού πετάμε τα ληγμένα φάρμακα;

Η ασφαλέστερη επιλογή είναι η παράδοσή τους σε διαθέσιμο σύστημα συλλογής και ασφαλούς διαχείρισης φαρμακευτικών αποβλήτων.

Δεν πρέπει να απορρίπτονται αυθαίρετα στον νεροχύτη ή στην τουαλέτα, καθώς οι φαρμακευτικές ουσίες μπορεί να επιβαρύνουν το περιβάλλον.

Στην Κύπρο, οι πολίτες μπορούν να ζητούν από τον φαρμακοποιό τους ενημέρωση για τις διαθέσιμες δυνατότητες ασφαλούς απόρριψης. Στα φαρμακεία υπάρχουν ειδικοι κάδοι απόρριψης ληγμένων φαρμάκων.

Πώς προστατεύουμε τα παιδιά;

Όλα τα φάρμακα πρέπει να φυλάσσονται σε σημείο που δεν είναι προσβάσιμο στα παιδιά, κατά προτίμηση σε κλειδωμένο ντουλάπι.

Δεν αφήνουμε φάρμακα σε τσάντες, κομοδίνα ή τραπέζια όπου μπορούν να τα φτάσουν μικρά παιδιά, ακόμη και εάν διαθέτουν πώμα ασφαλείας.

Το σημαντικότερο

Ο τακτικός έλεγχος του φαρμακείου του σπιτιού βοηθά να εντοπίζουμε ληγμένα ή ακατάλληλα φάρμακα. Διατηρούμε τις αρχικές συσκευασίες και τα φύλλα οδηγιών, σημειώνουμε όπου χρειάζεται την ημερομηνία ανοίγματος και δεν χρησιμοποιούμε φάρμακα για τα οποία έχουμε αμφιβολίες χωρίς προηγουμένως να συμβουλευτούμε επαγγελματία υγείας.

Πηγές: Αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA), Εθνική Βιβλιοθήκη Ιατρικής των ΗΠΑ (MedlinePlus), Οφθαλμολογικό Νοσοκομείο Moorfields του Λονδίνου και Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA).