Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on GoogleΝα επιδιορθώσει η καρδιά τις βλάβες που προκαλεί ένα έμφραγμα, δημιουργώντας νέα μυϊκά κύτταρα στη θέση εκείνων που καταστράφηκαν.
Αυτός είναι ένας από τους σημαντικότερους στόχους της σύγχρονης καρδιολογικής έρευνας και επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ έκαναν ένα ακόμη βήμα προς την επίτευξή του, χρησιμοποιώντας μια πειραματική θεραπεία που βασίζεται στην τεχνολογία mRNA.
Η νέα προσέγγιση κατάφερε να ενεργοποιήσει προσωρινά μηχανισμούς αναγέννησης του καρδιακού μυός σε ποντίκια που είχαν υποστεί πειραματικό έμφραγμα.
Τα αποτελέσματα, τα οποία δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Nature Cardiovascular Research, έδειξαν βελτίωση της λειτουργίας της καρδιάς, με αύξηση περίπου 10% στην ποσότητα αίματος που εξωθούσε σε κάθε παλμό, σε σύγκριση με τα πειραματόζωα της ομάδας ελέγχου.
Παρότι η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι μπορεί να αποτελέσει τη βάση για την ανάπτυξη θεραπειών που δεν θα περιορίζονται στην αντιμετώπιση των συνεπειών ενός εμφράγματος, αλλά θα στοχεύουν στην αποκατάσταση του ίδιου του κατεστραμμένου ιστού.
Γιατί η καρδιά δεν επουλώνεται εύκολα
Όταν συμβαίνει ένα έμφραγμα, η διακοπή της παροχής αίματος σε τμήμα της καρδιάς προκαλεί βλάβη ή θάνατο καρδιακών μυϊκών κυττάρων.
Σε αντίθεση με άλλους ιστούς του οργανισμού, ο καρδιακός μυς των ενηλίκων διαθέτει εξαιρετικά περιορισμένη ικανότητα αναγέννησης.
Τα κύτταρα που καταστρέφονται δεν αντικαθίστανται αποτελεσματικά από νέα λειτουργικά καρδιομυοκύτταρα.
Στη θέση τους αναπτύσσεται ουλώδης ιστός, ο οποίος δεν έχει την ίδια ικανότητα συστολής.
Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμη μείωση της καρδιακής λειτουργίας και, σε σοβαρές περιπτώσεις, στην εμφάνιση καρδιακής ανεπάρκειας.
Οι σημερινές θεραπείες μπορούν να περιορίσουν τις επιπλοκές, να βελτιώσουν τα συμπτώματα και να μειώσουν τον κίνδυνο επιδείνωσης, αλλά δεν αποκαθιστούν πλήρως τον καρδιακό μυ που έχει καταστραφεί.
Πώς λειτουργεί η νέα θεραπεία
Η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε τροποποιημένο αγγελιοφόρο RNA, γνωστό ως mRNA, για να ενεργοποιήσει προσωρινά την παραγωγή δύο πρωτεϊνών, της Myc και της Cyclin T1.
Οι πρωτεΐνες αυτές συμμετέχουν στους μηχανισμούς που ελέγχουν την ανάπτυξη και τη διαίρεση των κυττάρων.
Στα ώριμα καρδιακά κύτταρα, οι συγκεκριμένοι μηχανισμοί είναι σε μεγάλο βαθμό ανενεργοί, με αποτέλεσμα τα κύτταρα να μην μπορούν να πολλαπλασιαστούν αποτελεσματικά μετά από τραυματισμό.
Με τη χορήγηση του τροποποιημένου mRNA, οι επιστήμονες επιδίωξαν να ενεργοποιήσουν για σύντομο χρονικό διάστημα τις διαδικασίες κυτταρικής διαίρεσης.
Η θεραπεία χορηγήθηκε με ένεση απευθείας στον καρδιακό μυ των ποντικιών μετά το πειραματικό έμφραγμα.
Η παραγωγή των δύο πρωτεϊνών ήταν προσωρινή και εντοπισμένη στην περιοχή χορήγησης.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτό αποτελεί ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο, καθώς η παρατεταμένη ενεργοποίηση μηχανισμών κυτταρικού πολλαπλασιασμού μπορεί να δημιουργήσει κινδύνους.
Τι έδειξαν τα πειράματα
Οι επιστήμονες παρακολούθησαν την καρδιακή λειτουργία των πειραματόζωων με υπερηχογραφικές εξετάσεις, συγκρίνοντας όσα έλαβαν την πειραματική θεραπεία με εκείνα που έλαβαν εικονική παρέμβαση.
Διαπίστωσαν ότι η θεραπεία ενίσχυσε τη διαίρεση των καρδιακών μυϊκών κυττάρων και συνέβαλε στην αποκατάσταση μέρους του κατεστραμμένου ιστού.
Παράλληλα, καταγράφηκε βελτίωση της καρδιακής λειτουργίας.
Συγκεκριμένα, η ποσότητα αίματος που εξωθούσε η καρδιά σε κάθε παλμό ήταν περίπου 10% μεγαλύτερη στην ομάδα που έλαβε τη θεραπεία, σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου.
Η βελτίωση δεν ήταν παροδική.
Οι ερευνητές επανεξέτασαν τα ποντίκια 28 ημέρες και 12 εβδομάδες μετά την παρέμβαση και διαπίστωσαν ότι το λειτουργικό όφελος διατηρούνταν.
Τα ευρήματα υποστηρίζουν ότι η παρέμβαση δεν προστάτευσε απλώς τα καρδιακά κύτταρα από την αρχική βλάβη, αλλά ενεργοποίησε μηχανισμούς που συνδέονται με τη δημιουργία νέων κυττάρων και την αποκατάσταση του μυϊκού ιστού.
Γιατί χρησιμοποιήθηκε mRNA
Η τεχνολογία mRNA επιτρέπει στα κύτταρα να παράγουν συγκεκριμένες πρωτεΐνες για περιορισμένο χρονικό διάστημα, χωρίς να απαιτείται μόνιμη τροποποίηση του γενετικού τους υλικού.
Αυτό ήταν ιδιαίτερα σημαντικό για τη συγκεκριμένη έρευνα, καθώς η ενεργοποίηση της Myc πρέπει να ελέγχεται προσεκτικά.
Η συγκεκριμένη πρωτεΐνη συμμετέχει στην κυτταρική ανάπτυξη και ο ανεξέλεγκτος πολλαπλασιασμός κυττάρων αποτελεί δυνητικό κίνδυνο.
Στα πειράματα δεν παρατηρήθηκαν ανεπιθύμητες επιδράσεις που να σχετίζονται με τη θεραπεία, ωστόσο αυτό δεν αρκεί για να θεωρηθεί ασφαλής η μέθοδος για ανθρώπινη χρήση.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η διάρκεια, η ποσότητα και η ακριβής θέση χορήγησης της θεραπείας αποτελούν κρίσιμους παράγοντες.
Πότε θα μπορούσε να εφαρμοστεί σε ανθρώπους
Παρά τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, η νέα μέθοδος δεν αποτελεί ακόμη θεραπευτική επιλογή για ασθενείς που έχουν υποστεί έμφραγμα.
Η αποτελεσματικότητα και η ασφάλειά της πρέπει πρώτα να αξιολογηθούν σε μεγαλύτερα ζωικά μοντέλα και στη συνέχεια, εφόσον τα δεδομένα το επιτρέψουν, σε κλινικές δοκιμές με ανθρώπους.
Οι ερευνητές πρέπει επίσης να διαπιστώσουν εάν η μέθοδος μπορεί να εφαρμοστεί με ασφάλεια σε καρδιές με εκτεταμένες βλάβες και ποια θα είναι η μακροχρόνια επίδρασή της.