Δύο ακτινίδια την ημέρα κατά της δυσκοιλιότητας – Τι δείχνουν οι επιστημονικές μελέτες

Δύο ακτινίδια την ημέρα μπορεί να αποδειχθούν πολύτιμος σύμμαχος για ανθρώπους που ταλαιπωρούνται από δυσκοιλιότητα. Το γνωστό φρούτο, που συνήθως συνδέουμε με τη βιταμίνη C, φαίνεται ότι έχει και μια άλλη ενδιαφέρουσα ιδιότητα: μπορεί να βοηθήσει τη λειτουργία του εντέρου, βελτιώνοντας τη συχνότητα των κενώσεων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, περιορίζοντας τη δυσφορία.

Μια νέα επιστημονική ανασκόπηση, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Food, Nutrition and Health, συγκεντρώνει τα διαθέσιμα δεδομένα για τη δράση του ακτινιδίου στη δυσκοιλιότητα και εξετάζει τους μηχανισμούς που ενδέχεται να εξηγούν τα οφέλη του.

Τα ευρήματα αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς η κατανάλωση ακτινιδίων περιλαμβάνεται πλέον και στις τεκμηριωμένες διατροφικές συστάσεις της Βρετανικής Διαιτολογικής Εταιρείας για τη διαχείριση της χρόνιας δυσκοιλιότητας στους ενήλικες.

Γιατί το ακτινίδιο βοηθά το έντερο

Το ακτινίδιο περιέχει διαλυτές και αδιάλυτες φυτικές ίνες, οι οποίες συμβάλλουν στη συγκράτηση νερού και στη φυσιολογική κινητικότητα του εντέρου.

Παράλληλα, περιέχει ακτινιδίνη, ένα ένζυμο που συμμετέχει στη διάσπαση πρωτεϊνών, καθώς και άλλες φυτικές ουσίες που ενδέχεται να επηρεάζουν τη λειτουργία του πεπτικού συστήματος.

Οι ερευνητές εξετάζουν επίσης τον πιθανό ρόλο του ακτινιδίου στο εντερικό μικροβίωμα, καθώς ορισμένα συστατικά του μπορούν να αξιοποιηθούν από μικροοργανισμούς του εντέρου.

Ωστόσο, δεν έχει αποδειχθεί ότι ένας συγκεκριμένος μηχανισμός ευθύνεται αποκλειστικά για τα οφέλη που παρατηρούνται.

Τι έδειξαν οι κλινικές μελέτες

Στις κλινικές δοκιμές που έχουν πραγματοποιηθεί, η καθημερινή κατανάλωση ακτινιδίων συνδέθηκε με βελτίωση ορισμένων συμπτωμάτων σε ανθρώπους με χρόνια δυσκοιλιότητα.

Σε αρκετές μελέτες, οι συμμετέχοντες κατανάλωναν δύο πράσινα ακτινίδια ημερησίως, συνήθως για τέσσερις εβδομάδες.

Η ανάλυση των διαθέσιμων δεδομένων έδειξε ότι τα ακτινίδια μπορούν να αυξήσουν τη συχνότητα των κενώσεων, αν και το μέγεθος της βελτίωσης διαφέρει μεταξύ των μελετών.

Σε σύγκριση με το ψύλλιο, ένα γνωστό συμπλήρωμα φυτικών ινών, η κατανάλωση ακτινιδίων συνδέθηκε με μια μικρή επιπλέον αύξηση στη συχνότητα των κενώσεων.

Συγκεκριμένα, μετα-ανάλυση τριών κλινικών δοκιμών με 192 συμμετέχοντες κατέγραψε κατά μέσο όρο 0,36 περισσότερες κενώσεις την εβδομάδα στην ομάδα που κατανάλωνε ακτινίδια.

Η διαφορά αυτή είναι μικρή και δεν σημαίνει ότι τα ακτινίδια είναι αποτελεσματικότερα από κάθε άλλη διαθέσιμη αντιμετώπιση.

Τι λένε οι επίσημες διατροφικές οδηγίες

Η Βρετανική Διαιτολογική Εταιρεία, στις κατευθυντήριες οδηγίες που δημοσίευσε το 2025, περιλαμβάνει την κατανάλωση δύο έως τριών ακτινιδίων ημερησίως, για τουλάχιστον τέσσερις εβδομάδες, στις διατροφικές επιλογές που μπορούν να προταθούν σε ενήλικες με χρόνια δυσκοιλιότητα.

Η σύσταση αφορά κυρίως ολόκληρα φρέσκα ακτινίδια και όχι απαραίτητα συμπληρώματα ή σκόνες που περιέχουν εκχυλίσματα του φρούτου.

Μάλιστα, οι διαθέσιμες μελέτες για τα συμπληρώματα ακτινιδίου δεν έχουν δείξει την ίδια σαφή επίδραση στη συχνότητα των κενώσεων.

Αυτό έχει σημασία, καθώς τα αποτελέσματα από την κατανάλωση ενός ολόκληρου τροφίμου δεν μπορούν αυτομάτως να αποδοθούν σε κάθε προϊόν που περιέχει κάποιο από τα συστατικά του.

Πράσινα ή χρυσά ακτινίδια;

Οι περισσότερες κλινικές μελέτες που υποστηρίζουν τα οφέλη στη δυσκοιλιότητα έχουν πραγματοποιηθεί με πράσινα ακτινίδια.

Τα χρυσά ακτινίδια έχουν επίσης θρεπτική αξία, αλλά τα επιστημονικά δεδομένα για τη συγκεκριμένη χρήση τους είναι πιο περιορισμένα.

Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούμε να θεωρήσουμε πως όλες οι ποικιλίες έχουν ακριβώς την ίδια επίδραση στη λειτουργία του εντέρου.

Όσον αφορά τη φλούδα, οι κατευθυντήριες οδηγίες επισημαίνουν ότι η κατανάλωση ακτινιδίου χωρίς αυτήν αποτελεί αποδεκτή επιλογή. Η φλούδα προσφέρει επιπλέον φυτικές ίνες, αλλά δεν είναι απαραίτητη για να ακολουθήσει κάποιος τη διατροφική παρέμβαση που εξετάστηκε στις μελέτες.

Μπορούν να βοηθήσουν και στο φούσκωμα;

Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο αφορά την ανεκτικότητα.

Σε ορισμένες κλινικές δοκιμές, οι συμμετέχοντες που κατανάλωναν ακτινίδια ανέφεραν λιγότερα ανεπιθύμητα γαστρεντερικά συμπτώματα σε σύγκριση με όσους χρησιμοποιούσαν ψύλλιο.

Ωστόσο, τα αποτελέσματα για το φούσκωμα, τον κοιλιακό πόνο και την προσπάθεια κατά την αφόδευση δεν είναι ομοιόμορφα.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι χρειάζονται μεγαλύτερες και καλύτερα σχεδιασμένες μελέτες για να προσδιοριστεί ποιοι ασθενείς ωφελούνται περισσότερο.

Πότε δεν αρκεί μια αλλαγή στη διατροφή

Η δυσκοιλιότητα μπορεί να συνδέεται με ανεπαρκή πρόσληψη φυτικών ινών, περιορισμένη σωματική δραστηριότητα, φαρμακευτική αγωγή ή υποκείμενα προβλήματα υγείας.

Η κατανάλωση ακτινιδίων μπορεί να αποτελέσει μια απλή διατροφική παρέμβαση, αλλά δεν υποκαθιστά την ιατρική αξιολόγηση όταν τα συμπτώματα επιμένουν.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν η δυσκοιλιότητα συνοδεύεται από αίμα στα κόπρανα, ανεξήγητη απώλεια βάρους, έντονο κοιλιακό πόνο ή αιφνίδια και επίμονη αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου.

Επιπλέον, τα ακτινίδια δεν είναι κατάλληλα για άτομα με αλλεργία στο συγκεκριμένο φρούτο, ενώ όσοι έχουν νεφρική νόσο και πρέπει να περιορίζουν την πρόσληψη καλίου χρειάζονται εξατομικευμένες διατροφικές οδηγίες.