Η αύξηση της πρόσληψης φυτικών ινών θεωρείται από πολλούς επιστήμονες μία από τις πιο ουσιαστικές διατροφικές αλλαγές για τη συνολική και τη γνωστική υγεία. Αν και για χρόνια αντιμετωπίζονταν ως απλός «σύμμαχος της πέψης», σήμερα αναδεικνύονται σε κεντρικό παράγοντα δημόσιας υγείας, με επιδράσεις που φτάνουν μέχρι τον εγκέφαλο.
Σύμφωνα με αναδυόμενη έρευνα που παρουσιάζει το BBC, μια διατροφή πλούσια σε δημητριακά ολικής άλεσης, φρούτα, όσπρια, ξηρούς καρπούς και σπόρους μπορεί να βελτιώσει τη μεταβολική υγεία, να επιμηκύνει το προσδόκιμο ζωής και να επιβραδύνει τη γνωστική έκπτωση. Καθοριστικό ρόλο φαίνεται να παίζει η επίδραση των φυτικών ινών στο εντερικό μικροβίωμα και στον άξονα εντέρου-εγκεφάλου.
Παρά τα εντυπωσιακά ευρήματα, η πλειονότητα του πληθυσμού δεν καταναλώνει επαρκείς ποσότητες φυτικών ινών. Στις ΗΠΑ, το 97% των ανδρών και το 90% των γυναικών δεν φτάνουν τη συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη, ενώ αντίστοιχα υψηλά ποσοστά καταγράφονται και στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Η Karen Scott, καθηγήτρια μικροβιολογίας του εντέρου στο Πανεπιστήμιο του Aberdeen, χαρακτηρίζει την αύξηση των φυτικών ινών ως «μία από τις πιο σημαντικές διατροφικές αλλαγές» για τη γνωστική υγεία. Όπως εξηγεί, οι φυτικές ίνες δεν διασπώνται εύκολα από τον οργανισμό, συμβάλλοντας σε καλύτερη λειτουργία του εντέρου, μεγαλύτερο κορεσμό και πιο ήπια αύξηση του σακχάρου στο αίμα. Μελέτες δείχνουν επίσης χαμηλότερο δείκτη μάζας σώματος και λιγότερο κοιλιακό λίπος σε όσους καταναλώνουν περισσότερα προϊόντα ολικής άλεσης.
Τα οφέλη, ωστόσο, δεν σταματούν εκεί. Ο John Cummings, ομότιμος καθηγητής γαστρεντερολογίας στο Πανεπιστήμιο του Dundee, υποστηρίζει ότι η διατροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο θνησιμότητας κατά 15%-30% και να προστατεύσει από καρδιαγγειακά νοσήματα, διαβήτη τύπου 2 και καρκίνο του παχέος εντέρου. Η ιδανική ημερήσια πρόσληψη τοποθετείται γύρω στα 25-30 γραμμάρια.
Κομβικό ρόλο παίζει η παραγωγή λιπαρών οξέων βραχείας αλυσίδας, όπως το βουτυρικό, όταν οι φυτικές ίνες «ζυμώνονται» από τα βακτήρια του εντέρου. Το βουτυρικό φαίνεται να προστατεύει τον εντερικό φραγμό και να μειώνει τη φλεγμονή, με θετικές επιδράσεις στη γνωστική λειτουργία.
Μελέτες δείχνουν ότι άτομα με υψηλότερη πρόσληψη φυτικών ινών έχουν χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας και καλύτερη γνωστική απόδοση, ενώ πρόσφατο κλινικό πείραμα κατέγραψε βελτιώσεις σε τεστ μνήμης μετά από λήψη πρεβιοτικής ίνας για τρεις μήνες.
Το πρακτικό μήνυμα των ειδικών είναι σαφές: η ποικιλία φυτικών τροφών είναι το κλειδί. Όσπρια, προϊόντα ολικής άλεσης, φρούτα, σπόροι και ξηροί καρποί μπορούν να αυξήσουν σταθερά την ημερήσια πρόσληψη, με τη Scott να τονίζει ότι «η αύξηση των φυτικών ινών είναι το πιο ωφέλιμο πράγμα» που μπορεί να κάνει κάποιος για τη συνολική του υγεία.
