Μπάχαλο στη διαχείριση ατόμων με ψυχικές παθήσεις – Παιδιά μέσα σε περιπολικά μεταφέρονται από πόλη σε πόλη για να εξυπηρετηθούν

Παιδιά που βρίσκονται σε κρίση μεταφέρονται από πόλη σε πόλη με περιπολικό για να εξασφαλίσουν τη φροντίδα που έχουν ανάγκη και ενώ τυγχάνουν διαχείρισης ως περιστατικά ψυχικής υγείας τελικά διαπιστώνεται ότι χρειάζονται διαφορετικές υπηρεσίες.

Ενήλικες ασθενείς με ψυχικές διαταραχές μεταφέρονται στο νοσοκομείο Αθαλάσσας με περιπολικά, κάποτε με χειροπέδες, και διανυκτερεύουν στα κρατητήρια αστυνομικών σταθμών.

Οικογένειες που στιγματίζονται και υποχρεώνονται «ουσιαστικά να ζητήσουν τη σύλληψη του ανθρώπου τους που ταλαιπωρείται».

Την ίδια ώρα, προωθείται η ανέγερση νέου νοσηλευτηρίου αλλά υπάρχουν διαθέσιμοι μόλις τέσσερις νοσηλευτές ψυχικής υγείας ενώ η Κύπρος βρίσκεται στον πάτο της Ε.Ε. σε ότι αφορά τις δαπάνες για τη φροντίδα των ψυχικά ασθενών.

Ο μέσος ευρωπαϊκός όρος βρίσκεται στο 6% και η Κύπρος καταγράφει ποσοστό μόλις 3%.

Διαπιστώσεις δεκαετιών χωρίς να δίνονται λύσεις, επαναλήφθηκαν και κατά τις τρεις τελευταίες συνεδριάσεις της κοινοβουλευτικής επιτροπής Υγείας, η οποία και χθες κάλεσε όλα τα αρμόδια Υπουργεία και κρατικές υπηρεσίες, καθώς και τον Οργανισμό Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας, να προωθήσουν την αλλαγή της νομοθεσίας και να προχωρήσουν σε λύσεις και ενέργειες που θα εξυπηρετούν τον Κύπριο ασθενή.

Με περιπολικό από την Πάφο στη Λευκωσία

Η πρόεδρος της επιτροπής Υγείας, Σάβια Ορφανίδου, αναφέρθηκε σε καταγγελία οικογένειας παιδιού που βρίσκεται στο ακραίο φάσμα του αυτισμού.

Όπως είπε, εκδόθηκε διάταγμα για παιδί που αυτοτραυματιζόταν και κρίθηκε απαραίτητη η μεταφορά του παιδιού με περιπολικό από την Πάφο στη Λευκωσία. Στη συνέχεια, το παιδί επέστρεψε στην Πάφο, «και πάλι με αστυνομικό όχημα».

Η εκπρόσωπος της αρμόδιας υπηρεσίες ανέφερε ότι το συγκεκριμένο περιστατικό αξιολογήθηκε τελικά ως «καθαρά κοινωνικό» και ότι έγινε διασύνδεση με τις κοινωνικές υπηρεσίες και τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας στην Πάφο.

Τόνισε, παράλληλα, ότι οι ψυχικές παθήσεις πρέπει να διαχωρίζονται από τις ανάγκες κοινωνικής προστασίας, ώστε να μην «ψυχιατρικοποιούνται» περιστατικά τα οποία είναι πρωτίστως κοινωνικά.

Ανάγκη για αλλαγή της νομοθεσίας

«Αν δεν αλλάξει η νομοθεσία οι ασθενείς αλλά και οι οικογένειες τους θα συνεχίσουν να ταλαιπωρούνται, να εξευτελίζονται, να στιγματίζονται και να τραυματίζονται ψυχολογικά», τόνισε απευθυνόμενη στους βουλευτές η εκπρόσωπος του συνδέσμου οικογενειών ψυχικά ασθενών.

«Τα είπαμε και πέρσι τον Οκτώβριο, τα επαναλάβαμε και αργότερα. Τα επαναλαμβάνουμε και τώρα: Αυτά τα πράγματα δεν πρέπει να γίνονται άλλο. Να πρέπει να ζητάμε διάταγμα υποχρεωτικής νοσηλείας και να αρχίζει μια διαδικασία με περιπολικά, κρατητήρια, δικαστές. Να ζητάμε ουσιαστικά τη σύλληψη του ανθρώπου μας που είναι ασθενής προκειμένου να μεταφερθεί στο νοσοκομείο».

Περαιτέρω, είπε, «είχαμε ζητήσει να ενταχθεί στην Εθνική Στρατηγική για την Ψυχική Υγεία και η στήριξη των οικογενειών. Προσωπικά βιώνω αυτή την κατάσταση από τα 15 μου χρόνια και κανένας δεν με βοήθησε, δεν μου έδωσε τις οδηγίες που είχα ανάγκη».

Συγκλονιστική ήταν η τοποθέτηση του προέδρου του κλάδου αστυνομικών της συντεχνίας «Ισότητα» Νίκου Λοϊζίδη: «Πάμε στα σπίτια των ασθενών, κάποτε σπάζουμε την πόρτα, κάποτε κάνουμε τους ψυχολόγους στους συγγενείς. Βάζουμε χειροπέδες, τους ρίχνουμε στις κλούβα και το κρατητήριο», είπε μεταξύ άλλων, ζητώντας την αλλαγή της νομοθεσίας.

«Τα μισά μας περιπολικά, ντρέπομαι που το λέω, είναι αιματωμένα από τραυματισμούς αυτών των ανθρώπων που χτυπιούνται έξω από το Νοσοκομείο Αθαλάσσας. Και έχω αστυνομικούς που κάνουν τους ψυχιάτρους, τους ψυχολόγους και προσπαθούν να τους ηρεμήσουν».

Ασφυκτική πληρότητα και ελάχιστοι νέοι νοσηλευτές

Εκπρόσωποι των συντεχνιών των νοσηλευτών ψυχικής υγείας αναφέρθηκαν στις συνθήκες υπό τις οποίες λειτουργούσαν οι τρεις θάλαμοι πριν από την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης ανακαίνισης. Όπως είπαν, οι θάλαμοι, συνολικής δυναμικότητας περίπου 60 κλινών, είχαν φθάσει να φιλοξενούν πολύ μεγαλύτερο αριθμό ασθενών.

Τόνισαν παράλληλα την ανάγκη για ενίσχυση της ειδικότητας του νοσηλευτή ψυχικής υγείας επισημαίνοντας ότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν διαθέσιμοι μόνο τέσσερις νοσηλευτές.

Σύμφωνα μάλιστα με τα στοιχεία που παρουσίασαν, από το 2020 μέχρι το 2026 έγιναν μόλις 36 νέες εγγραφές στο Μητρώο Νοσηλευτών Ψυχικής Υγείας και προειδοποίησαν ότι, χωρίς ουσιαστικά κίνητρα και μέτρα προσέλκυσης νέων επαγγελματιών, ο κλάδος «θα σβήσει».

ΟΚΥπΥ: «Αναγνωρίζουμε το πρόβλημα»

Εκ μέρους του ΟΚΥπΥ τονίστηκε ότι ο Οργανισμός αναγνωρίζει τις σοβαρές αδυναμίες του συστήματος και αναλαμβάνει την ευθύνη που του αναλογεί για την αντιμετώπισή τους.

Ο οικονομικός διευθυντής του Οργανισμού Ρομπέρτο Καραχάννας εξήγησε ότι αρκετοί ασθενείς πρέπει να λαμβάνουν συγκεκριμένη φαρμακευτική αγωγή, την οποία κάποιες φορές διακόπτουν. Όπως είπε, η υφιστάμενη νομοθεσία δεν επιτρέπει την υποχρεωτική λήψη της αγωγής, με αποτέλεσμα ορισμένοι ασθενείς να υποτροπιάζουν και να επιστρέφουν στο νοσοκομείο.

Απέρριψε, ωστόσο, την εικόνα πλήρους απουσίας υπηρεσιών.

Για τη δεύτερη και την τρίτη φάση αναβάθμισης του νοσοκομείου Ψυχικής Υγείας αναφέρθηκε ότι η αξιολόγηση βρίσκεται σε πολύ προχωρημένο στάδιο και η έκβασή της χαρακτηρίστηκε θετική.

Εάν απαιτηθούν κονδύλια εντός του 2026, αυτά θα πρέπει να περιληφθούν σε συμπληρωματικό προϋπολογισμό, ενώ ποσά που θα χρειαστούν το 2027 θα ενταχθούν στον κρατικό προϋπολογισμό της επόμενης χρονιάς.