Έπεσαν και σηκώθηκαν ξανά. Πέρασαν πάνω από εμπόδια. Τσούλησαν πέρα από τις κακοτοπιές. Λύγισαν. Είδαν τη ζωή τους να καταρρέει, την είδαν και να εκτοξεύεται. Όμως, όλοι τους επέμειναν! Πρόκειται για τις συγκλονιστικές προσωπικές ιστορίες έξι καταξιωμένων ανθρώπων της τέχνης, του αθλητισμού, της επιστήμης από την Ελλάδα και την Κύπρο.
Η Μαρίζα Ρίζου, η Κατερίνα Βρανά, ο Μίλαν Τραΐκοβιτς, ο Νεκτάριος Αλεξάνδρου, ο Μάριος Αβρααμίδης και η Ραφαέλλα Μιλτιάδου, μοιράστηκαν το βίωμα τους στη διάρκεια της εναλλακτικής διάλεξης “MIND your MIND”. Την εκδήλωση διοργάνωσε το γραφείο Επιτρόπου του Πολίτη ως ο Εθνικός Συντονιστής του Ευρωπαϊκού Έτους Νεολαίας, σε συνεργασία με το Κέντρο Σταδιοδρομίας του Πανεπιστημίου Κύπρου. Η διάλεξη αποτέλεσε προσπάθεια ενδυνάμωσης και στήριξης της νέας γενιάς. Εξάλλου, όπως σημειώθηκε, σε κάθε σκοτάδι η ανθρώπινη δύναμη είναι το πιο δυνατό φως.
Η Ραφαέλλα Μιλτιάδου, τέως Πρέσβειρα Οδικής Ασφάλειας, μίλησε για τη δεύτερη σεζόν της ζωής της, «η οποία ξεκίνησε αφού επέστρεψα από το Ισραήλ και την κωματώδη κατάσταση». Όπως είπε, στις 16 Αυγούστου 2019 και ενώ κατευθύνονταν με δύο φίλους προς τις καλοκαιρινές τους διακοπές, ένα αυτοκίνητο μπήκε στη λωρίδα τους. «Συγκρουστήκαμε μετωπικά. Στο νοσοκομείο διαπίστωσαν ότι είχα εσωτερική αιμορραγία στην κοιλιακή χώρα». Χρειάστηκε εκτεταμένη εντεροκτομή. «Κατέληξα με 1,5 μέτρο έντερο (λεπτό και παχύ), τη στιγμή που ένας ενήλικας έχει οκτώ με δέκα μέτρα. Αυτή είναι η κρυφή μου αναπηρία, την οποία δεν συνηθίζω να μοιράζομαι και η οποία δεν φαίνεται. Η άλλη είναι η προφανής», είπε δείχνοντας το τροχοκάθισμά της. Όπως εξηγεί, μια άλλη περίοδο τη ζωής της, φάνταζε κάτι τεράστιο και δύσκολο. «Έλεγα στο παρελθόν “Παναγία, αν τυχόν μου συμβεί εγώ εν να πεθάνω“. Να σου πω τα νέα; Δεν θα πεθάνεις!».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: «MIND your MIND»: Έξι ιστορίες ψυχικού σθένους και ανθεκτικότητας
Στο Ισραήλ, εξηγεί, ήταν σαν ένα μωρό. Έπρεπε να μάθει να κινείται, να δουλεύει, να κυκλοφορεί, να έχει κοινωνική ζωή. Βέβαια, είπε, χρειάστηκε χρόνος και υπομονή. «Δεν μπορούν όλα να γίνουν σε μια στιγμή». Ήθελε πολλή δουλειά και πειθαρχία να συνδυάσει το αμαξίδιο με το πρόβλημα στο έντερο. Τελικά, επέστρεψε στην Κύπρο, στην εργασία της, διορίστηκε πρέσβειρα Οδικής Ασφάλειας, διεκδικεί τα δικαιώματα ανθρώπων με αναπηρία. Οι πιο χαρούμενες και γεμάτες ευγνωμοσύνη στιγμές της, είπε στο τέλος, ήταν στην αποκατάσταση στο Ισραήλ. «Στο δικό μας σενάριο, ήταν το καλύτερο κλείσιμο σεζόν διότι είμαστε και οι τρεις ζωντανοί».
Κατερίνα Βρανά, κωμικός
«Είμαι η Κατερίνα Βρανά, κάνω seat down comedy», είπε γελώντας η κωμικός, υποδεικνύοντας το τροχοκάθισμά της. «Το 2017 ήμουν στη Μαλαισία για περιοδεία. Στην τρίτη πόλη αρρώστησα και μεταφέρθηκα στο νοσοκομείο. Δεν είχα πάθει δηλητηρίαση, όπως νόμιζαν, αλλά διάτρηση εντέρου». Αυτό όπως εξήγησε της προκάλεσε σηπτικό σοκ και ενεργοποιήθηκε η θρομβοφιλία της, την όποια δεν γνώριζε ότι είχε μέχρι τότε. Επηρεάστηκε η περικεφαλίτιδα (κέντρο ισορροπίας και συντονισμού του εγκεφάλου) και το οπτικό της νεύρο. «Ξυπνάω, λοιπόν, παράλυτη από το λαιμό και κάτω, ενώ δύο εβδομάδες αργότερα τυφλώθηκα. Περνούσα πολύ καλά στη Μαλαισία». Η πόλη που της συνέβησαν όλα αυτά, αναφέρει γελώντας, λέγεται Μαλάκα. «Για Ελληνίδα κωμικό είναι δώρο από το σύμπαν». Ενώ επανήλθε μέρος της όρασης της, επηρεάστηκε η ομιλία της κάτι που τη δυσκολεύει ως κωμικό. «Αυτό που ανακάλυψα είναι ότι η ψυχική υγεία είναι το πιο σημαντικό πράγμα. Είναι αυτό που σε κάνει να ξεπερνάς κάθε εμπόδιο, που σε βοηθάει να αντιμετωπίζεις κάθε δυσκολία». Είπε ακόμη ότι είναι πολύ ωραίο να μπορείς να μοιραστείς μια άσχημη εμπειρία με κάποιον. «Μειώνει τη σοβαρότητα». Δεν είσαι αυτά που σου συμβαίνουν, αλλά ο τρόπος που το αντιμετωπίζεις, σημείωσε, χαρακτηρίζοντας ως βάλσαμο το χιούμορ.
Μαρίζα Ρίζου:
Απόφαση η ευτυχία
«Η ευτυχία και η χαρά από ένα σημείο και ύστερα είναι απόφαση. Στάση ζωής», είπε η μουσουργός-τραγουδίστρια Μαρίζα Ρίζου. Όταν μπήκε στον χώρο της Τέχνης, συνειδητοποίησε ότι δεν το ευχαριστιόταν. «Πάθαινα κάτι που λέγεται αύρα. Από το πολύ άγχος εκδήλωνα φωτοφοβία. Δεν βλέπεις καλά για λίγη ώρα και έπειτα έχεις πολύ σοβαρό πονοκέφαλο». Αποφάσισε να εκτεθεί. «Να αποδεχτώ τους φόβους μου, ώστε να τους ξεπεράσω». Πριν πέντε χρόνια ξεκίνησε ψυχοθεραπεία, ενώ στην πανδημία βρέθηκε σε βαθιά υπαρξιακή αναζήτηση και «εκπληκτικές κρίσεις πανικού», λέει αστειευόμενη και προσθέτει: «Ήθελα να ευχαριστιέμαι τη ζωή. Να κάνω στιβαρές σχέσεις, να έχω ίση ροπή από τα άκρα». Βοηθήθηκε. «Όταν τα συναισθήματα μάς κατακλύζουν μάς πιάνει άγχος επειδή συνδέεται με τα τραύματά μας. Όμως, όταν αρχίσεις να αποκωδικοποιείς τα τραύματα και να τα συνδέεις με τα συμπτώματα (κρίση πανικού, αυτοάνοσα, τριχόπτωση) σιγά – σιγά γίνονται αδύναμα». Είναι σημαντικό να ζητάς βοήθεια.
«Δεν είναι κακό να ζητάς βοήθεια»
Νεκτάριος Αλεξάνδρου, πρώην ποδοσφαιριστής
Ο ιδρυτής της GDA Sports Ltd και πρώην ποδοσφαιριστής, Νεκτάριος Αλεξάνδρου, ανακαλεί ένα περιστατικό από το 2005, στο παιχνίδι Διγενής Μόρφου – ΑΠΟΕΛ. «Περνούσα δύσκολα και ένιωθα ότι όποτε ακουμπούσα την μπάλα έφταιγα. Ψυχολογία ράκος.» Ο προπονητής του τον παροτρύνει, εκείνη την περίοδο, να διαβάσει βιβλία αυτοβελτίωσης. «Χάναμε 3-1 σε γεμάτο γήπεδο. Ο κόσμος του ΑΠΟΕΛ έβραζε. Πάω στο κόρνερ να κάνω κάτι που είχα επαναλάβει χιλιάδες φορές. Νιώθω ότι δεν μπορώ να σηκώσω την μπάλα. Για όσους θυμούνται, αντί να τη στείλω στην περιοχή την έστειλα κοντά στο κέντρο. Ήθελα να ανοίξει η γη να με καταπιεί.» Όπως είπε, έπρεπε να μάθει να μην επηρεάζεται από τις βρισιές. Από τότε δουλεύει στο κομμάτι της ψυχολογίας. Το 2012 στο Champions League, νιώθει δυνατός. «Πίστευα πως ότι και αν κάνω θα μπει γκολ. Ένιωθα δυνατός», τελικά τα κατάφερε στα πέναλτι και προκρίθηκαν στους οκτώ. «Ήταν το αποκορύφωμα της καριέρας μου». Πλέον, προωθεί δράσεις για την ψυχική υγεία στον αθλητισμό. «Δεν είναι κακό να ζητάς βοήθεια».
Μίλαν Τραΐκοβιτς
Ο πρωταθλητής στίβου Μίλαν Τραΐκοβιτς μίλησε για τα εμπόδια και τις δυσκολίες στη ζωή του. «Θυμάμαι να μην έχω παπούτσια να φορέσω για να πάω στο γήπεδο. Τη μητέρα μου να κάνει δύο ή και τρεις δουλείες, ώστε να μπορώ να πάω προπόνηση. Έρχονταν αθλητές από το εξωτερικό και εγώ ζήλευα (με την καλή έννοια). Ήθελα να αποκτήσω ό,τι εκείνοι. Τελικά, σήμερα είμαι εδώ», ανέφερε και υπογράμμισε πως πάντα πίστευε ότι θα έρθουν καλύτερες ημέρες. Ανακαλώντας την πίεση κατά τη χρονιά των Ολυμπιακών Αγώνων, σημείωσε: «Κάθε βράδυ επίστρεφα σπίτι με τη σκέψη “Πρέπει να τα καταφέρω”. Έλεγα στην κοπέλα μου (σήμερα σύζυγό μου) “Θα πεθάνω αν δεν πάω”. Τόσο μεγάλο ήταν για εμένα», τελικά με πείσμα τα κατάφερε.
Μάριος Αβρααμίδης
Ο καθηγητής γνωστικής ψυχολογίας Μάριος Αβρααμίδης σημείωσε, μεταξύ άλλων, ότι «πολλές φορές σκεφτόμαστε πράγματα που νομίζουμε ότι θα μας κάνουν ευτυχισμένους, ενώ στην πραγματικότητα αυτό δεν ισχύει». Άλλοτε, πάλι, σκεφτόμαστε και το αντίθετο. «Πόσο άσχημα θα είναι τα πράγματα αν συμβεί το τάδε σενάριο. Τελικά, αν μας τύχει καταλαβαίνουμε ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο άσχημα. Σε όλα υπάρχει κάτι το θετικό.» Ένας καλός τρόπος αντιμετώπισης της ζωής, είπε, είναι να χαλαρώσουμε λίγο. Να απολαύσουμε τα καλά, να αποδεχτούμε τα άσχημα. «Να ξέρουμε ότι όποιο συναίσθημα και αν βιώσουμε, θετικό ή αρνητικό, όσο έντονο και αν είναι, σίγουρα θα περάσει.»
