Παρ’ όλο που παρουσιάζονται καθυστερήσεις στη διαδικασία ανάπτυξης τόσο του δημόσιου, όσο και του ιδιωτικού χώρου στην περιοχή των πρώην διυλιστηρίων Λάρνακας, οι διεργασίες είναι πυρετώδεις, με τον Δήμο Λάρνακας να ασκεί πιέσεις σε διάφορες κατευθύνσεις προκειμένου να υπάρχει επίσπευση.
Ο λόγος είναι διττός και έχει σχέση με την έγκαιρη υλοποίηση δημόσιων έργων δεκάδων εκατομμυρίων, αλλά και με την εξαγγελία υλοποίησης στον χώρο του μεγαλεπήβολου Κέντρου Τεχνών (Art Center), που κοστολογήθηκε στα €30 εκατ. Το τελευταίο πρέπει να είναι έτοιμο μέχρι το 2029, προκειμένου η Λάρνακα να το έχει στη διάθεσή της όταν έναν χρόνο αργότερα θα γίνει η Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης.
Σ’ ό,τι αφορά στα δημόσια έργα, αυτά θα καθοριστούν μέσα από τη μελέτη που ετοιμάζει ιδιώτης για λογαριασμό του Τμήματος Δημοσίων Έργων. Αυτά σχετίζονται με την αντιμετώπιση της διάβρωσης και τη διαμόρφωση του παραλιακού μετώπου. Στόχος της μελέτης είναι ο καθορισμός στρατηγικής για την παράκτια ζώνη μήκους 3 χιλιομέτρων που απελευθερώθηκε, ώστε να είναι συμβατή με το Σχέδιο Περιοχής που προβλέπει τουριστικές χρήσεις/ χρήσεις αναψυχής και την παροχή ασφαλών συνθηκών χρήσης της ακτής από τους λουόμενους. Η συγκεκριμένη μελέτη κατακυρώθηκε τον Αύγουστο του 2024 και θα έχει διάρκεια δύο ετών. Ωστόσο, όπως πληροφορείται ο «Φ», παρουσιάζει ήδη καθυστερήσεις στα ενδιάμεσα στάδια, που προνοούν την παράδοση συγκεκριμένων στοιχείων (παραδοτέα).
Το θέμα συζητήθηκε πρόσφατα σε συνάντηση του δημάρχου Λάρνακας με τον υπουργό Μεταφορών, από τον οποίο ζητήθηκε όπως δοθούν οδηγίες στον μελετητή για τη δημιουργία και αμμώδους παραλίας στην περιοχή και όχι μόνο προμενάδας, όπως προβλέπεται στο Σχέδιο Περιοχής. «Εμείς, αυτό που επιθυμούμε είναι όσο το δυνατόν περισσότερη δημόσια παραλία, όχι έναν χώρο όπως τον μόλο της Λεμεσού, για να μπορεί ο κόσμος να χαίρεται τη θάλασσα. Είπαμε πως μπορεί να γράφει προμενάδα στο Σχέδιο Περιοχής, αλλά εμείς θέλουμε να μας πουν τους τρόπους ώστε να δημιουργηθεί και δημόσια παραλία. Εμείς θέλουμε να γίνει δημόσια παραλία, δημόσιος πεζόδρομος και πάρκα για να ενισχυθεί η πρόσβαση του κοινού στην περιοχή», ανέφερε ο κ. Βύρας.
Το αίτημα του Δήμου Λάρνακας στηρίζεται πάντως από τον Αλέξη Βαφεάδη, ο οποίος ανέφερε στην εφημερίδα μας πως στόχος θα είναι η δημιουργία ενός προσβάσιμου δημόσιου χώρου. «Αναδείξαμε έγκαιρα το ζήτημα της διαμόρφωσης του παραλιακού μετώπου των πρώην διυλιστηρίων Λάρνακας και συγκαλέσαμε σύσκεψη με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, ώστε να προχωρήσει ο σχεδιασμός με σαφή κατεύθυνση. Προκρίνουμε τη δημιουργία αμμώδους παραλίας με ήπιες παρεμβάσεις, χωρίς σκληρά υπερυψωμένα μέτρα, για έναν σύγχρονο, προσβάσιμο και βιώσιμο δημόσιο χώρο», σημείωσε ο υπουργός Μεταφορών.
Η επιθυμία του Δήμου Λάρνακας είναι να ενωθεί το παραλιακό μέτωπο που απελευθερώθηκε με την υπόλοιπη πόλη. «Όραμά μας είναι να ενωθεί η πόλη μ’ έναν πεζόδρομο που θα ξεκινά από την Ορόκλινη και θα φτάνει στις Φοινικούδες, γι’ αυτό η περιοχή πρέπει να έχει δημόσιο χαρακτήρα, με πάρκα και παραλία. Αυτό που θέλουμε είναι να διασφαλιστεί ο δημόσιος χαρακτήρας της περιοχής», υπέδειξε ο δήμαρχος Λάρνακας, σημειώνοντας πως όταν ολοκληρωθεί η μελέτη, θα προκηρυχθεί διαγωνισμός για τις κατασκευαστικές εργασίες.
Ποια δημόσια έργα θα γίνουν στην περιοχή
Τα δημόσια έργα που θα χρειαστεί να γίνουν στην περιοχή περιλαμβάνονται στο Σχέδιο Περιοχής και χωρίζονται σε τρεις φάσεις.
Στην πρώτη φάση περιλαμβάνονται τα έργα που θα καταδείξει η μελέτη του Τμήματος Δημοσίων Έργων και έχουν σχέση με την αντιμετώπιση της διάβρωσης. Ο δημόσιος παραλιακός χώρος, μέσα από τον κατάλληλο σχεδιασμό, θα πρέπει να παρέχει τη δυνατότητα δημιουργίας ενός πολυλειτουργικού πάρκου κατά μήκος της παραλίας, το οποίο θα προσφέρεται για πολλαπλές χρήσεις και δραστηριότητες. Επιπρόσθετα, θα διαμορφωθούν και θα συμπληρωθούν οι δρόμοι πρωταρχικής σημασίας.
Η δεύτερη φάση περιλαμβάνει αναδιαμόρφωση της κοίτης του ποταμού Αρχάγγελου-Καμίτση και διαμόρφωση του παραλιακού δρόμου στην περιοχή του Ναυτικού Ομίλου Λάρνακας. Ο ποταμός θα πρέπει να προστατευθεί, να εξωραϊστεί, αλλά και ν’ αξιοποιηθεί, ώστε, μέσω των κατάλληλων διαμορφώσεων, η περιοχή πέριξ αυτού να μετατραπεί σε πνεύμονα πρασίνου και χώρο στον οποίο θα φιλοξενούνται χρήσεις αναψυχής. Επίσης, περιλαμβάνεται η μετατροπή της οδού Ψηλορείτη σε περιβαλλοντικό δρόμο, με ενθάρρυνση της κυκλοφορίας πεζών και ποδηλατιστών κατά μήκος μιας αλέας με μεγάλα δέντρα. Στον δρόμο θα δημιουργηθούν πρόνοιες και για δημιουργία μικρών καταστημάτων και καφεστιατορίων.
Η τρίτη φάση προβλέπει τη δημιουργία δικτύου πεζόδρομων και ποδηλατόδρομων, που θα συνδεθούν με τη λίμνη της Ορόκλινης και τις υπόλοιπες περιοχές της Λάρνακας. Παράλληλα, προνοεί και τη δημιουργία του μεγάλου παραλιακού πεζόδρομου που προαναφέρθηκε.
Πού βρίσκονται οι διαδικασίες για τις μεγάλες ιδιωτικές αναπτύξεις
Την εικόνα της περιοχής των πρώην διυλιστηρίων θα καθορίσουν πάντως οι μεγάλες ιδιωτικές αναπτύξεις που, σύμφωνα με όσα εξαγγέλθηκαν, θα ξεπεράσουν σε βάθος χρόνου το €1 δισ. Γι’ αυτές τις αναπτύξεις υπάρχει ακόμα δρόμος, αφού δεν έχουν εκδοθεί οι απαραίτητες άδειες.
Ήδη, έχουν καταθέσει master plan ο όμιλος Πετρολίνα για το έργο «Larnaka-Land of tomorrow», που θα χωροθετηθεί σε έκταση περίπου 400.000τ.μ. καθώς και η εταιρεία ΕΚΟ Κύπρου, που κατέχει τεμάχιο 55.000τ.μ. δίπλα από το λιμάνι Λάρνακας. Πιο προχωρημένη είναι η αίτηση της εταιρείας Solvin Λτδ που θέλει ν’ ανεγείρει δύο πύργους σε έκταση 27.224τ.μ. κοντά στον Ναυτικό Όμιλο Λάρνακας. Η εταιρεία, όπως μας αναφέρθηκε, αναμένει την έκδοση πολεοδομικής άδειας, προκειμένου να ξεκινήσει τις εργασίες για ανάκτηση της παραλίας και έπειτα τις κατασκευαστικές εργασίες.
Σ’ ό,τι αφορά στα άλλα δύο έργα εκκρεμούν ακόμη οι αιτήσεις για οικοπεδοποιήσεις. Σύμφωνα με πληροφορίες από το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως το θέμα βρίσκεται στο στάδιο της διαβούλευσης μεταξύ των αρμόδιων τμημάτων που πρέπει να καταθέσουν απόψεις (Τμήματα Αναπτύξεως Υδάτων και Δημοσίων Έργων), ενώ εκκρεμούν και οι περιβαλλοντικές γνωμοδοτήσεις. Όπως μας αναφέρθηκε από το Τμήμα Πολεοδομίας, γίνονται προσπάθειες ώστε να ολοκληρωθούν όσο το δυνατόν πιο σύντομα αυτές οι διαδικασίες, με δεδομένο πως θα δημιουργηθεί το Κέντρο Τεχνών του Λάρνακα 2030 σε παραλιακό τεμάχιο στον χώρο του «Land of tomorrow», που παραχωρήθηκε ως κοινωνικός εξοπλισμός (αντισταθμιστικό που προκύπτει από τις οικοπεδοποιήσεις).
«Προχωρούν οι διαδικασίες για το Art Center. Έχουν δοθεί οι οδηγίες για το κτιριολογικό και παλεύουμε τώρα για να βγει η πρώτη άδεια της οικοπεδοποίησης, προκειμένου να κατατεθεί αίτηση για την εξασφάλιση πολεοδομικής άδειας για το κτήριο», ανέφερε για το θέμα ο δήμαρχος Λάρνακας, προσθέτοντας πως μια μεγάλη ομάδα μελετητών και συμβούλων όλων των ειδικοτήτων ασχολείται με της διαδικασίες υλοποίησης του Κέντρου Τεχνών. Κληθείς ν’ αναφέρει από πού θα προκύψει η χρηματοδότηση του εμβληματικού έργου, που σχεδιάστηκε από τον φημισμένο αρχιτεκτονικό οίκο Foster + Partners, απάντησε πως θα γίνει προσπάθεια για άντληση κονδυλίων από τον επόμενο κύκλο των Ευρωπαϊκών Ταμείων Πολιτικής Συνοχής.
