Η Τεχνητή Νοημοσύνη αναμένεται να αναδιαμορφώσει ριζικά την αγορά εργασίας τα επόμενα χρόνια, θέτοντας κρίσιμα ερωτήματα για το τι πρέπει να σπουδάσουν τα παιδιά σήμερα ώστε να διασφαλίσουν το επαγγελματικό τους μέλλον, καθώς, όπως εκτιμά η συμβουλευτική εταιρεία McKinsey, μόνο στη Γερμανία θα απαιτηθούν έως το 2030 περίπου τρία εκατομμύρια αλλαγές θέσεων εργασίας λόγω της τεχνολογικής μετάβασης.
Η κυκλοφορία του ChatGPT στα τέλη του 2022 έχει κάνει τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ) κοινή πρακτική στην καθημερινή ζωή και στον χώρο εργασίας.
Η ΑΙ μπορεί να δημιουργήσει σύνθετα κείμενα και ρεαλιστικές εικόνες. Άλλες τεχνολογίες ΑΙ εντοπίζουν ελαττωματικά προϊόντα σε εργοστάσια, αξιολογούν τις ανάγκες συντήρησης μηχανημάτων και δημιουργούν σύνθετες προβλέψεις.
«Αυτή η τεχνολογική πρόοδος αλλάζει τον τρόπο που εργαζόμαστε και οδηγεί σε διαρθρωτικές αλλαγές. Στην αγορά εργασίας, θα υπάρχουν νικητές και ηττημένοι», λένε οι ερευνητές του γερμανικού Ινστιτούτου Έρευνας Απασχόλησης (ΙΑΒ) . «Πολλές επιχειρηματικές υπηρεσίες θα αυτοματοποιηθούν στο μέλλον. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι υπηρεσίες γραμματείας και δακτυλογράφησης, καθώς και το έργο των τηλεφωνικών κέντρων και των γραφείων αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας», λένε οι ερευνητές. Αναμένουν επίσης μείωση του αριθμού των εργαζομένων που απαιτούνται στις αποθήκες, την υγειονομική περίθαλψη, το χονδρικό εμπόριο και τη δημόσια διοίκηση.
Τα επιχειρήματα των δύο πλευρών
Υπάρχουν πάντως, καλά επιχειρήματα και από τις δύο πλευρές. Η τεχνητή νοημοσύνη ήδη καταργεί θέσεις εργασίας σε ορισμένους τομείς. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι η Amazon ανακοίνωσε πέρυσι μαζικές απολύσεις,
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ολόκληρα επαγγέλματα φοβούνται για την επιβίωσή τους – σε αυτά περιλαμβάνονται, για παράδειγμα, οι διερμηνείς, οι ηθοποιοί που προσφέρουν τη φωνή τους σε μεταγλώττιση ταινιών, αλλά και οι δημοσιογράφοι.
Υπάρχει βέβαια και η άλλη πλευρά της ιστορίας. Ενώ η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να οδηγήσει σε απολύσεις, θα δημιουργήσει επίσης νέες θέσεις εργασίας και επαγγέλματα. Οι προγραμματιστές μπορεί να χρειαστεί να γράφουν λιγότερο κώδικα, χειροκίνητα. Η σωστή εμπειρογνωματοσύνη για βελτιστοποίηση της ποιότητας θα γίνει πιο σημαντική. Οι δημοσιογράφοι θα γράφουν οι ίδιοι λιγότερα άρθρα, αλλά θα εξακολουθούν να ερευνούν και να ενεργούν ως συντάκτες και «επόπτες» για την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Οι ηθοποιοί μπορεί να μην χρειάζεται πλέον να μεταγλωττίζουν ταινίες και σειρές επειδή η πρωτότυπη φωνή του ηθοποιού μπορεί να μεταφραστεί σε άλλες γλώσσες από την Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά θα προσδώσουν μια ανθρώπινη πινελιά στα βίντεο που δημιουργούνται από την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Αβέβαιες προβλέψεις
Ωστόσο, οι επιστήμονες Ολε Τότλοφ και Φάμπιαν Μόρσεμαν από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης επισημαίνουν ότι τέτοιες προβλέψεις είναι αβέβαιες. «Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι η μόνη μεγάλη τάση που διαμορφώνει την αγορά εργασίας», γράφουν σε άρθρο τους στο ακαδημαϊκό περιοδικό “Wirtschaftsdienst”.
Η κλιματική αλλαγή και οι δημογραφικές μεταβολές παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο. “Δεδομένου ότι όλες αυτές οι τάσεις λειτουργούν ταυτόχρονα, είναι απλώς αδύνατο και τελικά παραπλανητικό να προσπαθήσουμε να εντοπίσουμε την μεμονωμένη επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην αγορά εργασίας – επειδή ούτως ή άλλως δεν συμβαίνει μεμονωμένα», τονίζουν
Για παράδειγμα, η δύναμη των ηλεκτρονικών καταστημάτων έχει οδηγήσει στην απώλεια θέσεων εργασίας στο λιανικό εμπόριο, αλλά έχει επίσης δημιουργήσει νέες δουλειές στην εφοδιαστική και σε άλλους τομείς.
«Δεν θα ξεμείνουμε από δουλειά»
«Κατ’ αρχήν, τα καλά νέα είναι ότι δεν θα ξεμείνουμε από δουλειά», λέει η Ινγκα Ντράνσφελντ-Χάαζε, Διευθύντρια Ανθρώπινου Δυναμικού στον γερμανικό Οργανισμό Επιθεώρησης, Πιστοποίησης και Εκπαίδευσης TÜV NORD, μιλώντας στην Wirtschafts Woche. «Τα θεμελιώδη ανθρώπινα δυνατά μας σημεία αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία στην εργασία με ανθρώπους, όπως στην ιατρική, τη νοσηλευτική, την εκπαίδευση, αλλά και στα γραφεία, όπου διαχειριζόμαστε μαζί ολοένα και πιο πολύπλοκα έργα».
Η Ινγκα Ντράνσφελντ-Χάαζε τονίζει ότι η επαγγελματική αριστεία αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία, είτε στη μηχανική, την πληροφορική, τα εξειδικευμένα επαγγέλματα, αλλά και σε πολλούς άλλους τομείς. «Επομένως, λέει, θα ήθελα να προτείνω όχι ένα μόνο μάθημα, αλλά έναν ισχυρό συνδυασμό δεξιοτήτων που είναι σημαντικές τώρα και στο μέλλον.
Για την Γερμανίδα ειδικό, «το μέλλον ανήκει σε όσους κατανοούν σε βάθος έναν τομέα, τον τομέα τους, και χρησιμοποιούν την Τεχνητή Νοημοσύνη ως ένα ισχυρό εργαλείο. «Γι’ αυτό προτείνω να επιλέξετε το ακριβές θέμα για το οποίο είστε πραγματικά παθιασμένοι. Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν θα αντικαταστήσει τους μηχανικούς σύντομα, για παράδειγμα. Αλλά οι καλύτερες θέσεις εργασίας στο μέλλον θα κατέχονται από μηχανικούς που αξιοποιούν καλύτερα την Τεχνητή Νοημοσύνη», εξηγεί.
Ανθρώπινη αριστεία
Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι εξαιρετική στην αναγνώριση μοτίβων από το παρελθόν. Αλλά είναι κακή στο να εισχωρεί σε πραγματικά αχαρτογράφητα νερά ή να κατανοεί τις ανθρώπινες αποχρώσεις. «Οι εργασίες που βασίζονται στην ενσυναίσθηση, την ηθική και την ηθική, τις διαπραγματευτικές δεξιότητες και την δημιουργική επίλυση προβλημάτων είναι σχεδόν αδύνατο να αυτοματοποιηθούν. Αυτό ισχύει τόσο για την ιατρική, την πληροφορική όσο και για την αρχιτεκτονική».
Στα περισσότερα επαγγέλματα, υπάρχουν κρίσιμες πτυχές που μια μηχανή απλά δεν μπορεί να εκτελέσει. Και αυτό ακριβώς είναι το σημείο όπου το εκπαιδευτικό σύστημα θα πρέπει να επικεντρωθεί περισσότερο στο μέλλον. Ιδανικά, με ταχύτητα, επειδή η πρόοδος δεν θα περιμένει.
Κριτική σκέψη
«Η ικανότητα μάθησης θα πρέπει να είναι η πιο σημαντική ικανότητα σε κάθε πρόγραμμα σπουδών», λέει η Ινγκα Ντράνσφελντ-Χάαζε. «Οι γνώσεις που αποκτώνται στο πρώτο εξάμηνο ενδέχεται να είναι ήδη ξεπερασμένες μέχρι την αποφοίτηση. Ως εκ τούτου, προτείνω ένα πρόγραμμα σπουδών που, εκτός από την ίδια τη μάθηση, καλλιεργεί την κριτική σκέψη και την αναλυτική οξυδέρκεια. Η ικανότητα εξοικείωσης με νέα συστήματα και γρήγορης κατανόησης πολύπλοκων σχέσεων παρέχει μια σταθερή βάση για το μέλλον. Χρειαζόμαστε άτομα που αναλαμβάνουν ευθύνες ακόμη και υπό συνεχώς μεταβαλλόμενες συνθήκες», σημειώνει η Διευθύντρια Ανθρώπινου Δυναμικού της TÜV NORD.
Σε κάθε περίπτωση, όλοι συμφωνούν ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αλλάξει ριζικά όλα τα επαγγέλματα. Η κατανόηση και η αποτελεσματική χρήση της ΑΙ αποτελεί θεμελιώδες μέρος του εργασιακού μας κόσμου από τώρα και στο εξής. Χρειαζόμαστε ανθρώπους καινοτόμους, υπεύθυνους στη λήψη αποφάσεων. Το μέλλον δεν θα δημιουργηθεί από την Τεχνητή Νοημοσύνη. Θα δημιουργηθεί από ανθρώπους με Τεχνητή Νοημοσύνη.
