Όταν το 2019 διατυπωνόταν η θέση ότι η «κυπριακή αμυντική βιομηχανία» όχι μόνο υφίσταται, αλλά βρίσκεται σε τροχιά ταχείας ανάπτυξης, δεν έλειψαν οι επιφυλακτικές ή ακόμη και απαξιωτικές αντιδράσεις. Για αρκετούς, η προσπάθεια εκείνης της περιόδου θεωρήθηκε πρόωρη ή υπερφίαλη, σε ένα κράτος χωρίς παραδοσιακή βαριά αμυντική βιομηχανία.
Ωστόσο, μέσα από τη συμμετοχή στο European Defence Industrial Development Programme (EDIDP), το ευρύ κοινό άρχισε για πρώτη φορά να αντιλαμβάνεται ότι στην Κύπρο δραστηριοποιούνται εταιρείες που αναπτύσσουν καινοτόμες αμυντικές τεχνολογίες και εξειδικευμένες λύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας. Η επίσημη ανακοίνωση της πρόσκλησης υποβολής προτάσεων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Μάρτιο του 2019 αποτέλεσε σημείο καμπής.
Τότε, κυπριακές εταιρείες βρέθηκαν να συμμετέχουν σε ευρωπαϊκά συνεργατικά έργα δίπλα σε καθιερωμένους βιομηχανικούς «κολοσσούς» του αμυντικού τομέα, όχι ως περιφερειακοί παρατηρητές, αλλά ως ισότιμοι εταίροι με σαφές τεχνολογικό αποτύπωμα.
Σήμερα, το οικοσύστημα των εταιρειών άμυνας στην Κύπρο μπορεί να χαρακτηρίζεται αριθμητικά περιορισμένο, καθώς περιλαμβάνει περίπου 30 εταιρείες, ωστόσο διακρίνεται για τον εξωστρεφή προσανατολισμό και τη δυναμική του ανάπτυξη. Πρόκειται κυρίως για επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας, με έμφαση στην καινοτομία, οι οποίες δραστηριοποιούνται σε εξειδικευμένους τομείς.
Τη δυναμική αυτή αναγνώρισε και ο ίδιος ο Νίκος Χριστοδουλίδης, ο οποίος, κατά συνεδρίαση με το Κυπριακό Συμβούλιο Αμυντικής Βιομηχανίας, εξέφρασε την εκτίμηση ότι το οικοσύστημα έχει τη δυνατότητα να εξελιχθεί σε έναν από τους αναπτυσσόμενους τομείς της οικονομίας και ότι ο κλάδος θα μπορούσε τα επόμενα χρόνια να φτάσει σε διψήφιο ποσοστό συμμετοχής στο ΑΕΠ της χώρας.
Χαρακτηριστική είναι και δήλωση του Αναπληρωτή Γ.Γ του ΚΕΒΕ, Ανδρέα Ανδρέου, στον Φ, ότι “Η Κυπριακή Αμυντική Βιομηχανία εξελίσσεται σε έναν δυναμικό και αξιόπιστο παράγοντα του ευρωπαϊκού αμυντικού οικοσυστήματος, με αυξανόμενη ικανότητα όχι μόνο στην ανάπτυξη τεχνολογιών, αλλά και στην παραγωγή τελικών προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας. Το Κυπριακό Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο, που πίστεψε από την πρώτη στιγμή στις δυνατότητες του τομέα, αισθάνεται ιδιαίτερα περήφανο βλέποντας τις κυπριακές επιχειρήσεις να αποκτούν νέες προοπτικές μέσα και από τη συμμετοχή τους στο πρόγραμμα SAFE της ΕΕ, το οποίο αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά τις δυνατότητες συνεργασίας, συμπαραγωγής και πρόσβασης σε ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας. Παράλληλα, αναμένουμε και την έμπρακτη στήριξη του Υπουργείου Άμυνας, το οποίο δείχνει να αφουγκράζεται τις δυνατότητες και τη δυναμική του τομέα. Μέσα από αυτές τις εξελίξεις, η Κύπρος παρουσιάζεται να ενισχύει σταθερά τη συμβολή της στη διαμόρφωση των αμυντικών τεχνολογιών και δυνατοτήτων του μέλλοντος”.
Υψηλή εξειδίκευση και συστήματα δοκιμασμένα στη μάχη
Βρισκόμαστε σήμερα στο τεχνολογικό επίπεδο, όπου κυπριακή εταιρεία παράγει υπερσύγχρονα συστήματα εντοπισμού, ανάλυσης και γεωεντοπισμού ασύρματων εκπομπών (ραδιοσυχνοτήτων). Πρόκειται μάλιστα για λύσεις και προϊόντα όπου μεγάλα και τεχνολογικά προηγμένα έθνη, αναπτύσσουν παράλληλα τα τελευταία χρόνια. Συγκεκριμένα η SignalGenerix, με έδρα τη Λεμεσό έχει εξάγει το σύστημα RFHunter, τέσσερα διαφορετικά κράτη. Μάλιστα, το εν λόγω προϊόν έχει αποσπάσει δύο φορές το πρώτο βραβείο στα Army Technology Excellence Awards 2024, ενώ έχει ενσωματωθεί και δοκιμαστεί σε ισπανικά και γερμανικά συστήματα.
Ένα ακόμα ορόσημο για την κυπριακή αμυντική βιομηχανία, αποτελεί και η πρωτιά της Swarmly Aero με έδρα τη Λεμεσό, η οποία έχει εξάγει πέραν των 200 μη επανδρωμένων συστημάτων, μια επιτυχία που την κατατάσσει ως τον μεγαλύτερο ευρωπαϊκό εξαγωγέα drones σε χώρες εκτός Ε.Ε.
Το UAV H-10 Poseidon, βρίσκεται μάλιστα στην Υπηρεσία του Ουκρανικού Στρατού σχεδόν από την αρχή του πολέμου με την Ρωσία. Όπως είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε το συγκεκριμένο σύστημα, έχει αποσπάσει θετικές εντυπώσεις από τους Ουκρανούς χρήστες του. Το συγκεκριμένο drone εντάχθηκε πρόσφατα και στην Υπηρεσία της Εθνικής Φρουράς.
Μιλώντας στον Φ, ο Τάσος Κουνούδης, Πρόεδρος του του Κυπριακού Συνδέσμου Εταιρειών Έρευνας και Καινοτομίας (ΚΣΕΕΚ), ανέφερε ότι «η κυπριακή αμυντική βιομηχανία έχει αναπτυχθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Οι κυπριακές επιχειρήσεις έχουν δημιουργήσει την απαραίτητη υποδομή, έχουν αναπτύξει προϊόντα που ήδη εξάγονται, και συμμετέχουν σε 57 προγράμματα ανάπτυξης ευρωπαϊκών αμυντικών συστημάτων, με συνολικό προϋπολογισμό που υπερβαίνει τα €850 εκατ. και με κυπριακή συμμετοχή άνω των €45 εκατ. Όπως καθίσταται σαφές, η κυπριακή αμυντική βιομηχανία είναι έτοιμη όχι μόνο να υποστηρίξει την Εθνική Φρουρά με προϊόντα, υποδομές και τεχνογνωσία, αλλά και να εμπλακεί ουσιαστικά στο πρόγραμμα SAFE ύψους €1,2 δισ., το οποίο, σύμφωνα με δηλώσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας, αποσκοπεί και στην ενίσχυση της κυπριακής οικονομίας. Ευελπιστούμε ότι αυτή η ευκαιρία θα αξιοποιηθεί, και ότι οι σχετικές δεσμεύσεις θα υλοποιηθούν, ώστε να περιοριστεί η αποκλειστική εξάρτηση από εταιρείες ξένων συμφερόντων και να ενισχυθεί ουσιαστικά η κυπριακή βιομηχανία. Καλούμε όλους τους ενδιαφερομένους να επικευτούν το Battlefield Redefined 2026 για να δούν απο κοντά τα προιόντα και τις δυνατότητες τηε Κυπριακής Αμυντικής Βιομηχανίας».
Εξωστρέφεια και επίδειξη της κυπριακής σημαίας
Η συντονισμένη και αψεγάδιαστη παρουσία των κυπριακών αμυντικών εταιρειών σε διεθνείς εκθέσεις αποτελεί το αποτέλεσμα μακρόχρονου σχεδιασμού, θεσμικής συνεργασίας και συλλογικής προσπάθειας, με την Κύπρο να προβάλλεται σταθερά ως ενιαία οντότητα πριν από τις επιμέρους εταιρικές ταυτότητες.
Στο επίκεντρο αυτής της στρατηγικής βρίσκεται η ανάδειξη της χώρας ως αξιόπιστου και σύγχρονου εταίρου στον ευρωπαϊκό και διεθνή αμυντικό χώρο. Η κυπριακή σημαία και το εθνικό αποτύπωμα προηγούνται συνειδητά, λειτουργώντας ως κοινή «προμετωπίδα» για τις τεχνολογικές δυνατότητες, την καινοτομία και την εξωστρέφεια των εταιρειών.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτέλεσε το κυπριακό περίπτερο στη διεθνή αμυντική έκθεση DEFEA την προηγούμενη χρονιά. Όσοι το επισκέφθηκαν διαπίστωσαν όχι μόνο το υψηλό επίπεδο τεχνολογικής ωριμότητας και καινοτομίας των κυπριακών εταιρειών, αλλά και την αρραγή συνεργασία μεταξύ κρατικών και ιδιωτικών φορέων. Μια συνεργασία που δεν περιορίστηκε στη συνύπαρξη στον ίδιο χώρο, αλλά αποτυπώθηκε σε ενιαία αφήγηση, κοινή εικόνα και σαφές στρατηγικό μήνυμα προς τους διεθνείς επισκέπτες.
Η δική μας έκθεση Άμυνας και Ασφάλειας BATTLEFIELD ReDEFiNED 2026
Μόνο η φράση «κάθε χρόνο και καλύτερα», μπορεί να περιγράψει την έκθεση BATTLEFIELD ReDEFiNED, η οποία διεξάγεται από το 2023 στο Pavilion Hall στη Λευκωσία στις 26 και 27 Φεβρουαρίου.
Πρόκειται για ένα κοινό σημείο αναφοράς για το οικοσύστημα άμυνας. Την διοργάνωση του ανέλαβαν το ΚΕΒΕ, ο Κυπριακός Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Έρευνας και Καινοτομίας (ΚΣΕΕΚ) και η C.D Multimedia Services Ltd.
Το συνεδριακό σκέλος υλοποιείται σε συνεργασία με τη Γενική Διεύθυνση Βιομηχανίας Άμυνας και Διαστήματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενώ το συνέδριο τελεί υπό την αιγίδα της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Υπουργείο Άμυνας, με τη στήριξη της Αστυνομία Κύπρου και άλλων αρμόδιων φορέων.
Η διοργάνωση φέρνει σε επαφή κρατικούς φορείς, ένοπλες δυνάμεις, σώματα ασφαλείας και κορυφαίες εταιρείες άμυνας και τεχνολογίας από την Κύπρο και το εξωτερικό, ενισχύοντας τον διάλογο γύρω από τις σύγχρονες προκλήσεις ασφάλειας και τις τεχνολογικές εξελίξεις.
Ιδιαίτερη καινοτομία της φετινής διοργάνωσης αποτελεί το γεγονός ότι, για πρώτη φορά στην Κύπρο, το εκθεσιακό τμήμα της εκδήλωσης θα είναι ανοικτό στο ευρύ κοινό. Οι επισκέπτες θα έχουν τη δυνατότητα να δουν από κοντά στατική έκθεση στρατιωτικού εξοπλισμού, καινοτόμα προϊόντα κυπριακών επιχειρήσεων, καθώς και συστήματα που βρίσκονται ήδη σε υπηρεσία στην Εθνική Φρουρά και τα Σώματα Ασφαλείας.
