Αστυνομικές διαστάσεις λαμβάνει πλέον η κρίση του αφθώδους πυρετού με έξι σοβαρές περιπτώσεις παραβάσεων να έχουν καταχωριστεί για περαιτέρω διερεύνηση μετά από καταγγελία των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών.

Ενώ ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα δεχθεί σήμερα, πρώτα την επιδημιολογική ομάδα και ακολούθως τις αγροτικές οργανώσεις και την οργάνωση «Φωνή των Κτηνοτρόφων», οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες προχωρούν σε δραστικά μέτρα, στέλνοντας σοβαρές υποθέσεις παρανομίας απευθείας στο αρχηγείο της Αστυνομίας.

Η έξαρση της νόσου έφερε στην επιφάνεια διαχρονικές παθογένειες, καθώς για πρώτη φορά πραγματοποιείται καθολική και αυστηρή καταμέτρηση του ζωικού πληθυσμού στις μονάδες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την επιβολή προστίμων χιλιάδων ευρώ και αποκαλύψεις για αδήλωτα ζώα που περιπλέκουν τη διαχείριση της κρίσης.

Σύμφωνα με τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, η αυστηροποίηση των ελέγχων έχει ήδη οδηγήσει στην έκδοση 27 διοικητικών προστίμων, το συνολικό ύψος των οποίων αγγίζει τις €91.540. Οι παραβάσεις αφορούν κυρίως την παράνομη μετακίνηση ζώων και ζωοτροφών, την ανεξέλεγκτη βόσκηση, καθώς και τη μεταφορά κοπριάς κατά παράβαση των διαταγμάτων.

Το πιο σοβαρό κομμάτι, ωστόσο, αφορά 6 συγκεκριμένες περιπτώσεις, οι οποίες κρίθηκαν ως εξαιρετικά σοβαρές και έχουν ήδη καταχωριστεί στην Αστυνομία για ποινική διερεύνηση. 

Οι υποθέσεις αυτές αφορούν: 

• Παράνομες μετακινήσεις ζώων από περιοχή σε περιοχή. 

• Μεταφορά ζώων σε σφαγεία χωρίς την απαραίτητη άδεια των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών. 

• Εξαφάνιση ζώων από φάρμες λίγο πριν την προγραμματισμένη θανάτωσή τους.

Λόγω της ανάγκης περιορισμού του αφθώδους πυρετού, γίνεται για πρώτη φορά πραγματική καταμέτρηση κεφαλών στις μονάδες. Αυτό οδήγησε στον εντοπισμό τεράστιων αποκλίσεων μεταξύ των νόμιμα δηλωμένων και των παράνομων ζώων.

Τι ζητούν οι κτηνοτρόφοι που διαμαρτύρονται

Οι κτηνοτρόφοι πιέζουν έντονα για τερματισμό των μαζικών θανατώσεων, ζητώντας να σφάζονται μόνο τα ζώα που νοσούν. Ωστόσο, αρμόδιες πηγές ξεκαθαρίζουν πως αυτό το αίτημα δεν ανταποκρίνεται στη νομοθεσία, ούτε στην επιστημονική πραγματικότητα.

Ο ιός μεταδίδεται ταχύτατα. Κατά τους ελέγχους λαμβάνεται συγκεκριμένο ποσοστό δειγμάτων και, μέχρι να βγουν τα αποτελέσματα, η μόλυνση έχει ήδη επεκταθεί. Όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά κύκλοι των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, «δεν είναι εφικτό οι υπηρεσίες να είναι εγκατεστημένες καθημερινά μέσα σε μια μολυσμένη φάρμα και να κάνουν δειγματοληψίες σε κάθε ζώο ξεχωριστά».

Στο παρασκήνιο, πάντως, ψιθυρίζεται ότι η επιμονή ορισμένων για επιλεκτικές θανατώσεις συνδέεται με τις αποκλίσεις των καταμετρήσεων. Πριν από κάθε θανάτωση γίνεται πλήρης καταγραφή. Αν θανατωθεί ολόκληρη η μονάδα, οι αποκλίσεις αποκαλύπτονται. Αντίθετα, αν απομονώνονται μόνο τα θετικά ζώα, αυτά αποζημιώνονται κανονικά και η παρανομία των υπόλοιπων αδήλωτων ζώων παραμένει στο σκοτάδι.

Τα επίσημα στοιχεία αποτυπώνουν το μέγεθος της ζημιάς στο ζωικό κεφάλαιο: Μέχρι στιγμής έχουν βρεθεί μολυσμένες 120 μονάδες και συγκεκριμένα 14 μονάδες βοοειδών, από τις οποίες η μια ήταν παράνομη (9 μονάδες στη Λάρνακα και 5 μονάδες στη Λευκωσία), 103 μονάδες αιγοπροβάτων (73 μονάδες στη Λάρνακα εκ των οποίων η μία παράνομη και 29 μονάδες στη Λευκωσία, 1 στη Λεμεσό) και 3 χοιροτροφικές μονάδες στη δυτική Λευκωσία.

Από τις 120 μονάδες οι 3 αφορούν χοιροστάσια, η 1 είναι η παράνομη με βοοειδή, η 1 παράνομη με πρόβατα, οι 31 είναι πολύ μικρές μονάδες με κάτω των 50 ζώων, οι 4 είναι ζωεμπορικές (εκ των όποιων η μία πάχυνσης) και οι 80 κανονικές μονάδες.  Ο συνολικός αριθμός των ζώων στις εν λόγω μονάδες είναι 78.060.

Μέχρι στιγμής έχουν θανατωθεί 45.180 αιγοπρόβατα από 50.526 μολυσμένα ζώα, που αντιστοιχεί στο 11,5% του εγχώριου ενήλικου πληθυσμού, 3.018 βοοειδή (3,5%) από τα 3.051 μολυσμένα και 24.483 χοίροι (7,8%).

Εκκρεμεί η θανάτωση ζώων σε ακόμη 15 μονάδες (11 στη Λάρνακα, 3 στη Λευκωσία, 1 στη Λεμεσό). Στη Λάρνακα, εξαίρεση αποτελούν τα παχύουρα πρόβατα και η μονάδα βοοειδών της ντόπιας φυλής στη Δρομολαξιά.

Σε εξέλιξη το εμβολιαστικό πλάνο

Η μόνη χαραμάδα ελπίδας έρχεται από το εμβολιαστικό πρόγραμμα, το οποίο προχωρά με ικανοποιητικούς ρυθμούς. Στα βοοειδή η β’ φάση εμβολιασμού έφτασε στο 92% και στα αιγοπρόβατα στο 84% των μονάδων που έλαβαν και την α’ δόση. Στις επαρχίες Αμμοχώστου, Λάρνακας, Λευκωσίας και Πάφου η β’ δόση έχει ολοκληρωθεί πλήρως, ενώ στη Λεμεσό εκκρεμεί το 38% των αιγοπροβάτων.

Όσον αφορά τα χοιροστάσια, από τις 57 αδειοδοτημένες μονάδες παγκύπρια, οι 33 βρίσκονται εντός ζωνών περιορισμού μετά τα κρούσματα σε Παλιομέτοχο, Κοκκινοτριμιθιά και Αθηένου. Από αυτές, οι 23 έχουν ήδη εμβολιαστεί πλήρως και με τις δύο δόσεις (εμβολιάστηκαν 112.250 χοίροι στην α’ δόση και επανεμβολιάστηκαν 118.200 στη β’ δόση).