Η κυπριακή αμυντική βιομηχανία εισέρχεται δυναμικά σε έναν τομέα που αλλάζει τα δεδομένα στα σύγχρονα πεδία επιχειρήσεων, με την κυπριακή εταιρεία Swarmly Aero να αναπτύσσει μη επανδρωμένα αεροσκάφη και θαλάσσια συστήματα, τα οποία συνδέονται πλέον άμεσα με τη συζήτηση για την αποτροπή, την επιτήρηση και την επιχειρησιακή αναβάθμιση της Εθνικής Φρουράς. Ο «Φ» επισκέφθηκε τις εγκαταστάσεις της εταιρείας και κατέγραψε από κοντά τη διαδικασία παραγωγής και συναρμολόγησης των συστημάτων, σε μια περίοδο κατά την οποία τα drones αναδεικνύονται σε κρίσιμο παράγοντα για την άμυνα μικρών κρατών και την αντιμετώπιση ασύμμετρων απειλών.
Στη συνέντευξή του στον «Φ», ο διευθυντής της εταιρείας Gary Rafalovsky εξηγεί γιατί η Κύπρος επιλέχθηκε ως έδρα της Swarmly, πώς η εταιρεία μετέτρεψε την καινοτομία σε αξιόπιστα επιχειρησιακά συστήματα και ποιος είναι ο ρόλος που μπορούν να διαδραματίσουν τα μη επανδρωμένα μέσα στην ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη δωρεά δύο H-10 Poseidon προς την Εθνική Φρουρά, στις εξαγωγικές προοπτικές της εταιρείας, αλλά και στη σημασία των συστημάτων αυτών για την επιτήρηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και την προστασία ενός νησιωτικού κράτους.
Μέσα από τη συνομιλία αναδεικνύεται και η ευρύτερη στρατηγική διάσταση των μη επανδρωμένων συστημάτων, τα οποία, σύμφωνα με τον Rafalovsky, μπορούν να λειτουργήσουν ως μορφή ασύμμετρης αποτροπής, αυξάνοντας το κόστος οποιασδήποτε εχθρικής στρατιωτικής ενέργειας εναντίον της Κύπρου. Παράλληλα, η εμπειρία από την Ουκρανία, όπου η εταιρεία αναφέρει ότι έχει προμηθεύσει άοπλες τακτικές πλατφόρμες επιτήρησης μέσω εξουσιοδοτημένων εμπορικών διανομέων, προσφέρει συνεχή ανατροφοδότηση για την τεχνολογική εξέλιξη των συστημάτων της και φωτίζει τον τρόπο με τον οποίο η αμυντική τεχνολογία προσαρμόζεται στις απαιτήσεις του σύγχρονου πολέμου.
Ακολουθεί η συνέντευξη:
Για ποιο λόγο επιλέξατε την Κύπρο για την εγκατάσταση της εταιρείας σας;
Ιδρύσαμε την εταιρεία στην Κύπρο το 2018. Όπως συμβαίνει συχνά με τέτοιες αποφάσεις, ήταν ένας συνδυασμός συγκυρίας και συνειδητής επιλογής. Δύο από τους τρεις ιδρυτές ζούσαν ήδη μόνιμα στην Κύπρο, επομένως ήταν φυσικό να εγκαταστήσουμε εδώ τις δραστηριότητές μας. Ταυτόχρονα, η Κύπρος προσέφερε σαφή πλεονεκτήματα: την ευρεία χρήση της αγγλικής γλώσσας, τη συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Ευρωζώνη, ένα εταιρικό νομικό πλαίσιο που βασίζεται στο βρετανικό common law, καθώς και εξαιρετικές καιρικές συνθήκες που μας επιτρέπουν να δοκιμάζουμε εξοπλισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Ποιες καινοτομίες έχει δημιουργήσει η εταιρεία σας και τι νέο να περιμένουμε;
Η βασική μας καινοτομία δεν περιορίζεται σε ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό προϊόντος. Είναι η ουσιαστική επαναπροσέγγιση των παραδοσιακών διαδικασιών Έρευνας & Ανάπτυξης, μηχανικής και παραγωγής ως απάντηση στις ραγδαίες αλλαγές που συντελούνται στον κλάδο των μη επανδρωμένων συστημάτων. Αντί να απαιτούνται μήνες ή χρόνια για την ανάπτυξη σταδιακών τεχνολογικών βελτιώσεων, παρακολουθούμε την καινοτομία στον κλάδο σε πολύ υψηλή ταχύτητα, εντοπίζουμε τις πιο υποσχόμενες και αποτελεσματικές λύσεις και, όπου είναι δυνατόν, τις μετατρέπουμε μέσα σε ημέρες ή εβδομάδες σε στιβαρά, αξιόπιστα και επιχειρησιακά έτοιμα συστήματα.
Η βιομηχανία των μη επανδρωμένων συστημάτων αποτελεί πλέον το μέλλον και την εξέλιξη των αμυντικών βιομηχανιών παγκοσμίως. Τι ήταν αυτό που σας ώθησε να ασχοληθείτε με αυτόν τον τομέα;
Η Swarmly ιδρύθηκε το 2018 με σαφή προσανατολισμό στην τεχνολογία μη επανδρωμένων συστημάτων, επομένως δραστηριοποιούμαστε στον τομέα αυτό εδώ και οκτώ χρόνια ως κυπριακή εταιρεία. Ο βασικός τεχνολογικός πυρήνας πίσω από τα συστήματά μας διαθέτει, κατά μέσο όρο, περισσότερα από δώδεκα χρόνια εμπειρίας στην τεχνολογία των μη επανδρωμένων συστημάτων. Για πολλά μέλη της ομάδας, αυτή είναι η τρίτη ή τέταρτη εταιρεία μη επανδρωμένων συστημάτων στην οποία εργάζονται κατά τη διάρκεια της καριέρας τους. Με άλλα λόγια, ο τομέας αυτός δεν είναι για εμάς παράλληλη δραστηριότητα· αποτελεί το επίκεντρο της επαγγελματικής μας πορείας.
Έχετε καταφέρει να εξάγετε συστήματα σε χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης και, με βάση τις εξαγωγές σας, έχετε αναδειχθεί ως η μεγαλύτερη εξαγωγέας drones της Ευρώπης σε χώρες εκτός της Ένωσης. Υπάρχουν νέες αγορές που σκοπεύετε να επεκταθείτε στο άμεσο μέλλον;
Οι κύριες γεωγραφικές περιοχές στις οποίες εστιάζουμε για επέκταση παραμένουν η Αφρική, η Μέση Ανατολή, η Νοτιοανατολική Ασία και η Λατινική Αμερική. Πρόκειται για αγορές που εκτιμούν αποδεδειγμένες, στιβαρές λύσεις για άμεσες επιχειρησιακές ανάγκες, και όχι απλώς θεωρητικές ιδέες ή λύσεις που βρίσκονται ακόμη σε ερευνητικό στάδιο.
Στο παρελθόν έχετε δηλώσει ότι στηρίζετε και θα συνεχίσετε να στηρίζετε την τοπική οικονομία. Πόσα άτομα εργάζονται στο εργοστάσιό σας και πόσοι από αυτούς είναι Κύπριοι;
Όλες οι βασικές δραστηριότητες της εταιρείας μας βρίσκονται στην Κύπρο, συμπεριλαμβανομένων της επιχειρηματικής ανάπτυξης, της Έρευνας & Ανάπτυξης, της μηχανικής και της παραγωγής. Με αυτή την έννοια, και οι 45 εργαζόμενοί μας είναι κάτοικοι Κύπρου και θεωρούν την Κύπρο σπίτι τους. Ως προς την υπηκοότητα, 36 από τους 45 εργαζομένους είναι Κύπριοι πολίτες. Διατηρούμε επίσης κέντρα υποστήριξης σε δύο άλλες χώρες, στελεχωμένα από τοπικό προσωπικό.
Πρόσφατα είδαμε τη γενναιόδωρη δωρεά σας προς την Εθνική Φρουρά, με την παραχώρηση δύο μη επανδρωμένων αεροσκαφών H-10 Poseidon για τις ανάγκες του Πυροβολικού. Τι σας ώθησε να προχωρήσετε σε αυτή τη δωρεά; Μπορούμε να αναμένουμε παρόμοιες κινήσεις και στο μέλλον;
Για όποιον ζει και χτίζει τη ζωή του σε μια χώρα, η ασφάλεια και η σταθερότητα είναι θεμελιώδεις. Κανείς δεν θέλει πολέμους, φυσικές καταστροφές, επιδημίες ή άλλα καταστροφικά γεγονότα που διαταράσσουν την κανονική ζωή, την ευημερία και την προοπτική ενός καλύτερου μέλλοντος. Λόγω του τομέα στον οποίο δραστηριοποιείται η εταιρεία μας, πιστεύουμε ότι μπορούμε και πρέπει να συμβάλουμε πρακτικά στην ασφάλεια της Κύπρου. Οι οικογένειές μας ζουν εδώ, η επιχείρησή μας βρίσκεται εδώ και το μέλλον μας είναι στενά συνδεδεμένο με το να παραμείνει η Κύπρος ένας ασφαλής και επιτυχημένος τόπος για να ζει κανείς. Γνωρίζουμε ότι ο εξοπλισμός μας μπορεί να βοηθήσει την Εθνική Φρουρά να διατηρήσει και να ενισχύσει τις δυνατότητές της, ενδυναμώνοντας την αποτροπή και συμβάλλοντας στην προστασία της χώρας. Θα συνεχίσουμε να αναζητούμε υπεύθυνους τρόπους στήριξης της Κύπρου, εκεί όπου οι δυνατότητές μας μπορούν να έχουν ουσιαστική συμβολή.
Η Εθνική Φρουρά βρίσκεται σε συνεχή διαδικασία εκσυγχρονισμού και προσπαθεί να ενσωματώσει νέες τεχνολογίες, όπως αυτές που κατασκευάζετε, στο επιχειρησιακό της πλάνο. Πιστεύετε ότι αυτές οι τεχνολογίες μπορούν να αποτελέσουν “game changer” για το ισοζύγιο δυνάμεων με τον τουρκικό στρατό στα κατεχόμενα εδάφη;
Οι τεχνολογίες μη επανδρωμένων συστημάτων έχουν ήδη εξελιχθεί σε παράγοντα αλλαγής των δεδομένων στον σύγχρονο πόλεμο, ιδιαίτερα ως μορφή ασύμμετρης αποτροπής. Ο ρόλος τους θα συνεχίσει να αυξάνεται όσο τα συστήματα γίνονται πιο ακριβή, ανθεκτικά και αυτόνομα. Για πρώτη φορά στην ιστορία της, η Κύπρος έχει μια ρεαλιστική ευκαιρία να αναπτύξει ένα σύστημα αποτροπής που μπορεί να αυξήσει το κόστος οποιασδήποτε εχθρικής στρατιωτικής ενέργειας εναντίον της σε επίπεδο που κανένας πιθανός αντίπαλος δεν θα θεωρούσε αποδεκτό. Αυτό δεν αφορά μόνο τα μη επανδρωμένα συστήματα. Περιλαμβάνει επίσης συνεργασίες, οικονομική ανθεκτικότητα, πολιτική στρατηγική και την αποφασιστικότητα του πληθυσμού να υπερασπιστεί τον τρόπο ζωής του. Πρακτικά, η Κύπρος έχει τη δυνατότητα να καταστήσει οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια εναντίον της απαγορευτικά δαπανηρή, χωρίς να επιβάλει μη βιώσιμη οικονομική ή πολιτική πίεση στη χώρα. Το εάν και πώς θα αξιοποιηθεί αυτή η ευκαιρία εξαρτάται από την αποφασιστικότητα και τις προτεραιότητες της κυβέρνησης.
Γνωρίζουμε ότι τα μη επανδρωμένα συστήματα που χρησιμοποιούν συστήματα πλοήγησης ενδέχεται να δέχονται παρεμβολές και να αναχαιτίζονται. Τι είναι αυτό που διαφοροποιεί τα δικά σας συστήματα από τα υπόλοιπα;
Στα σύγχρονα πεδία επιχειρήσεων, οι εχθρικές ηλεκτρονικές παρεμβολές είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση. Πολλοί στην Κύπρο έχουν βιώσει κάτι παρόμοιο στην καθημερινότητα, όταν εφαρμογές πλοήγησης έδειχναν ξαφνικά ότι οι χρήστες βρίσκονταν στο αεροδρόμιο της Βηρυτού, ενώ στην πραγματικότητα οδηγούσαν στον αυτοκινητόδρομο Α1. Αυτό ήταν ένα παράδειγμα παρεμβολής στα σήματα πλοήγησης, και η κατάσταση σε ένα πραγματικό πεδίο μάχης είναι πολύ πιο δύσκολη. Για να παραμείνουν επιχειρησιακά χρήσιμα, τα μη επανδρωμένα συστήματα πρέπει να είναι ανθεκτικά σε αυτό το περιβάλλον. Δεν θα το έθετα απλώς ως σύγκριση των δικών μας συστημάτων με άλλα. Το ουσιώδες είναι ότι τα συστήματά μας σχεδιάζονται και δοκιμάζονται σε πραγματικές συνθήκες, ώστε να μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν σε εχθρικά ηλεκτρομαγνητικά περιβάλλοντα.
Ως νησιωτικό κράτος, η Κύπρος έχει ανάγκη από αποτελεσματικό έλεγχο και επιτήρηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης της. Πιστεύετε ότι καινοτομίες όπως τα USV μπορούν να καλύψουν αυτή την ανάγκη;
Τα μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας, ή USV, μπορούν να αποτελέσουν εξαιρετική λύση σε ρόλο αποτροπής ή άμεσης αντίδρασης, καθώς μπορούν να μεταφέρουν επιχειρησιακά φορτία και να αναπτυχθούν γύρω από το νησί ως μέρος μιας πολυεπίπεδης αμυντικής αρχιτεκτονικής. Ως πλατφόρμες επιτήρησης, όμως, έχουν φυσικούς περιορισμούς. Ένα USV είναι συνήθως σχετικά μικρό σκάφος επιφανείας και η άμεση οπτική του γραμμή περιορίζεται συνήθως σε περίπου 20 χιλιόμετρα, λόγω της καμπυλότητας της Γης. Αντίθετα, ένα οικονομικό αεροπορικό μέσο που πετά ακόμη και στα 100 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας μπορεί να έχει περίπου διπλάσια γραμμή οπτικής επαφής, ενώ πλατφόρμες μεγαλύτερου ύψους μπορούν να επεκτείνουν την κάλυψη σε πάνω από 100 χιλιόμετρα. Η πιο αποτελεσματική προσέγγιση είναι, επομένως, ο συνδυασμός αεροπορικών πλατφορμών και USV. Τα εναέρια συστήματα παρέχουν ευρύτερη επιτήρηση, ενώ τα USV μπορούν να λειτουργούν ως μέσα αντίδρασης ή ως αναμεταδότες επικοινωνιών, δημιουργώντας ένα πυκνό δίκτυο προστασίας που μπορεί να καλύψει εκατοντάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα με σχετικά χαμηλό κόστος.
Σύμφωνα με ουκρανικά δημοσιεύματα, τα συστήματά σας χρησιμοποιούνται από τον ουκρανικό στρατό. Υπάρχει ανατροφοδότηση από το πεδίο σχετικά με την επιχειρησιακή αξία αυτών των συστημάτων;
Από την αρχή της πλήρους κλίμακας εισβολής της Ρωσίας, έχουμε προμηθεύσει τις Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας με σημαντικό αριθμό μη επανδρωμένων αεροπορικών συστημάτων μας. Τα συστήματα αυτά σχεδιάστηκαν και παραδόθηκαν αποκλειστικά ως άοπλες τακτικές πλατφόρμες επιτήρησης. Η ανατροφοδότηση που λαμβάνουμε από την Ουκρανία καθοδηγεί καθημερινά την τεχνολογική μας εξέλιξη. Για παράδειγμα, η πλατφόρμα που προμηθεύουμε στην Ουκρανία έχει περάσει από πέντε μεγάλους κύκλους εκσυγχρονισμού και περισσότερες από 200 μικρότερες αλλαγές από τότε που ξεκινήσαμε την παράδοση αυτών των συστημάτων στις αρχές του 2022.
Υπάρχουν επίσης αναφορές ότι τα μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας (USV) της εταιρείας σας συμμετείχαν σε επιθέσεις κατά μονάδων του ρωσικού στόλου στη Μαύρη Θάλασσα από τον Ουκρανικό Στρατό. Πώς απαντάτε σε αυτές τις πληροφορίες;
Δεν γνωρίζουμε να έχει χρησιμοποιηθεί οποιοδήποτε USV της Swarmly σε μάχη στην Ουκρανία ή αλλού, και δεν έχουμε εξαγάγει τέτοια συστήματα σε καμία χώρα που εμπλέκεται σήμερα σε εχθροπραξίες. Πριν από τρία χρόνια, πράγματι, υποστηρίξαμε το Ναυτικό των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας σε εργασίες σχεδιασμού USV. Παράλληλα, συνεχίζουμε να αναβαθμίζουμε την τεχνολογία και τις αντιλήψεις χρήσης των USV μας με βάση τις πληροφορίες που συλλέγουμε για τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνται τέτοια συστήματα σε επιχειρησιακά περιβάλλοντα.
Έχετε αντιμετωπίσει ποτέ προβλήματα όσον αφορά τις εμπορικές σας σχέσεις με το Κίεβο;
Δεν είχαμε ποτέ, ούτε έχουμε σήμερα, άμεσες εμπορικές σχέσεις με οποιονδήποτε κλάδο της ουκρανικής κυβέρνησης. Ο εξοπλισμός μας προμηθεύεται στις Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας μέσω εξουσιοδοτημένων εμπορικών διανομέων. Δεν έχουμε αντιμετωπίσει εμπορικά προβλήματα σε αυτές τις σχέσεις και όλοι οι συμβατικοί όροι έχουν εκπληρωθεί με διαφάνεια και υπευθυνότητα από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη.
