Αποκαλυπτικό: Πρωταγωνίστρια του σκανδάλου «Cartel del Fuego», εταιρεία συνεργάτης της Κύπρου – Σε κεντρικό σημείο η Avialsa που είχε συμβάσεις €32 εκατ. με το Τμήμα Δασών

Στοιχεία που εντόπισε ο «Φ» συνδέουν άμεσα την Κύπρο με εταιρεία που συμμετείχε στο μεγαλύτερο διεθνές για το οποίο υπήρξαν δικαστικές καταδίκες στην Ισπανία.

Εταιρεία που συμμετείχε στο μεγαλύτερο διεθνές σκάνδαλο πτητικών μέσων δασοπυρόσβεσης, για το οποίο υπήρξαν δικαστικές καταδίκες στην Ισπανία, συνεργαζόταν για χρόνια και με την Κυπριακή Δημοκρατία. σύμφωνα με στοιχεία τα οποία εντόπισε ο «Φ».

Ο λόγος για το «καρτέλ της φωτιάς» (cartel del fuego), το κύκλωμα με τη συμμετοχή κρατικών αξιωματούχων της χώρας της Ιβηρικής χερσονήσου, που με δικαστική βούλα προκαθόριζε συμβάσεις με πτητικά μέσα.

Αδιάψευστα στοιχεία που έχει εντοπίσει η εφημερίδα μας δείχνουν ότι μια από τις καταδικασθείσες εταιρείες με πρωταγωνιστικό ρόλο, αποτελούσε για χρόνια στενό συνεργάτη της Κυπριακής Δημοκρατίας και δη του Τμήματος Δασών. Ο λόγος για την AVIALSA που μετονομάστηκε σε TITAN FIREFIGHTING COMPANY S.L.

Η AVIALSA, λοιπόν, όχι μόνο παρουσιάζεται να είχε καταλυτικό ρόλο στο σκάνδαλο, όπως αναδεικνύεται σε δικαστική απόφαση ισπανικού Δικαστηρίου τον Φεβρουάριο του 2025, αλλά ταυτόχρονα είχε συμβάσεις εκατομμυρίων με το Τμήμα Δασών.

Συμβάσεις €32 εκατ.

Η δημοσιογραφική μας διερεύνηση είχε ως έναυσμα την ποινική δίωξη που βρίσκεται σε εξέλιξη στην Κύπρο και ξεκίνησε το 2024, μετά από εσωτερική έρευνα του Υπουργείου Γεωργίας που είχε γίνει κατόπιν οδηγιών της υπουργού Μαρίας Παναγιώτου.

Μέσα από τη δικογραφία της εν λόγω υπόθεσης καταλήξαμε σε εταιρεία που μόνο σε τέσσερα χρόνια είχε αθροιστικό ποσό ανάθεσης συμβάσεων ύψους €32.194.500. Γι΄ αυτά τα συμβόλαια γίνεται ποινική διερεύνηση, στην οποία ως κύριος ύποπτος είναι λειτουργός του Τμήματος Δασών

Μια από τις επίμαχες συμβάσεις που αναδείχθηκαν μέσα από τη διερεύνηση του Υπουργείου και πλέον -βάσει δικογραφίας- αποτελούν κύριο μέρος της εν εξελίξει ποινικής διαδικασίας, δείχνει πως σύμβαση εκατομμυρίων ευρώ για πτητικά μέσα κατά το 2024 ανατέθηκε στην Titan Fire Fighting Company S.L.

Το αποδεικνύει έγγραφο

Η εν λόγω εταιρεία, δηλαδή, η Titan Fire Fighting Company S.L. δεν είναι άλλη από την AVIALSA, στην οποία επιβλήθηκε τιμωρία (αποκλεισμός από συμβάσεις) στην Ισπανία. Αυτή η θέση που καταγράφουμε προβάλλεται σε διεθνή δημοσιεύματα, αλλά δεν αρκεστήκαμε σ΄ αυτά. Ντοκουμέντα διαγωνισμών αεροπυρόσβεσης του Τμήματος Δασών που εξέτασε ο «Φ», περιλαμβάνουν έγγραφη παραδοχή πως από το 2019 η AVIALSA μετονομάστηκε σε Titan Fire Fighting Company S.L.

Σε διαδικασία διαγωνισμού του Τμήματος Δασών η Titan Fire Fighting Company S.L. εμφανίζεται να κατέθεσε πιστοποιητικά το 2020 που δείχνουν ότι η προηγούμενή της ονομασία ήταν AVIALSA.

Παραθέτουμε αυτούσια αναφορά από έγγραφα του σχετικού διαγωνισμού: «Στην προσφορά της η εταιρεία Titan Fire Fighting Company SL συμπεριέλαβε επιστολή στην οποία αναφέρει ότι η εταιρεία Titan Fire Fighting Company SL είναι η ίδια εταιρεία με την AVIALSA T-35 SL, η οποία μετονομάστηκε κατά το 2019 σε εταιρεία Titan Fire Fighting Company SL, με τον αριθμό του Φ.Π.Α. να παραμένει ο ίδιος. Αυτό, όπως αναφέρει, επιβεβαιώνεται από επίσημα έγγραφα που περιλαμβάνονται στην προσφορά της. (…) Από την επίσημη μετάφραση των εγγράφων στην Αγγλική γλώσσα, που διαβίβασε στην Αναθέτουσα Αρχή ο Προσφέρων με το ηλεκτρονικό μήνυμα ημερομηνίας 27/2/2020, η ΕΑ διαπίστωσε ότι όντως η εταιρεία AVIALSA T-35 SL, μετονομάστηκε στις 24/7/2019 σε Titan Fire Fighting Company SL, με τον αριθμό του Φ.Π.Α. να παραμένει ο ίδιος».

Κι άλλοι διαγωνισμοί

Η TITAN FIREFIGHTING COMPANY S.L. έχει κι άλλες συμβάσεις στο παρελθόν με το Τμήμα Δασών. Ενδεικτικός είναι και διαγωνισμός κατά το 2022, ο οποίος είχε κατακυρωθεί στην εν λόγω νομική οντότητα και αφορούσε μίσθωση δυο αεροσκαφών για δασοπυρόσβεση και συναφών υπηρεσιών.

Σε έγγραφα που μελετήσαμε και αφορούν τη διαδικασία αξιολόγησης της προσφοράς σημειώνονταν μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: «Το Συμβούλιου Προσφορών παρατήρησε την πολύ μεγάλη υπέρβαση της οικονομικής προσφοράς σε σχέση με την εκτίμηση δαπάνης του Τμήματος Δασών η οποία φτάνει το 64.78%. Αν η οικονομική προσφορά αναλυθεί ανά πιλότο τότε η διαφορά εκτοξεύεται στο 147% καθώς ο Οικονομικός Φορέας διαθέτει μικρότερο αριθμό πιλότων από τον απαιτούμενο στον διαγωνισμό αριθμό. Ο Συντονιστής της Επιτροπής Αξιολόγησης διευκρίνισε ότι η τιμή που πρόσφερε ο Οικονομικός Φορέας αφορούσε την έναρξη του συμβολαίου από την 1^η Ιουνίου. Αν τα αεροπλάνα φτάσουν 1^η Ιουλίου τότε η τιμή θα μειωθεί αναλογικά σύμφωνα με τον Έντυπο 9 που αναφέρει το Daily Availability των αεροπλάνων. Δήλωσε επίσης πως οι 2 πιλότοι που δεν διαθέτει ο Οικονομικός Φορέας δεν μπορούν να συνυπολογιστούν στο κόστος της σύμβασης καθώς είναι οι εφεδρικοί πιλότοι οι οποίοι δεν έχουν υποχρέωση να βρίσκονται στην Κύπρο αλλά έρχονται σε περίπτωση ανάγκης αντικατάστασης ενός εκ των 4 βασικών πιλότων».

Τελικά η προσφορά κατακυρώθηκε, παρά τις πιο πάνω επιφυλάξεις,  στην TITAN FIREFIGHTING COMPANY S.L.

Άλλες συναλλαγές

>> Πάντως, η AVIALSA και η Titan Firefighting Company S.L. για χρόνια αποτελούσαν στενό συνεργάτη της Δημοκρατίας. Είτε αφορούσε συμβάσεις εκατομμυρίων, είτε ποσά μερικών δεκάδων χιλιάδων ευρώ. Όλες αυτές οι συμβάσεις είχαν να κάνουν με τα πτητικά μέσα δασοπυρόσβεσης και συναφείς υπηρεσίες. Είναι ενδεικτικό κατάσταση πληρωμών που εντόπισε ο «Φ» κι εμφανίζει το Τμήμα Δασών να καταβάλλει €61.630,00 στην AVIALSA με το εξής αιτιολογικό: «Yποτροφίες και Eκπαίδευση στο Eξωτερικό».

>> Όπως αποκάλυψε ο «Φ» με συνεχή δημοσιεύματά του, οι αστυνομικές εξετάσεις για τις συμβάσεις του Τμήματος Δασών σε σχέση με την αεροπυρόσβεση, έχουν στο επίκεντρο τρεις λειτουργούς του Τμήματος Δασών.  Οι έρευνες των ανακριτών έχουν δείξει ότι με έμμεσο τρόπο και οι τρεις συνδέονταν με εταιρείες που λάμβαναν χρήματα του δημοσίου. Έκλειναν χρυσοφόρα deals, αφού μόνο σε μια περίπτωση εταιρεία κέρδισε συμβάσεις αξίας περί τα €32 εκατ. Μεταξύ άλλων, οι ανακριτές ψάχνοντας το ρόλο των τριών ύποπτων λειτουργών του Τμήματος Δασών, εντόπισαν πίσω από εταιρείες, που είχαν μεγάλα κέρδη από το κράτος χάρη στις χρυσοφόρες συμβάσεις, συγγενικά πρόσωπα των ελεγχόμενων.

Καταδίκη με μαρτυρία από αξιωματούχο της Avialsa: «Καθορισμός τιμών»

Όπως ανακοινώθηκε τον Φεβρουάριο του 2025 το Εθνικό Δικαστήριο της Ισπανίας (Audiencia Nacional) καταδίκασε σε ποινές από δύο έτη και τρεις μήνες έως έξι μήνες φυλάκισης, δώδεκα κατηγορούμενους για τη συγκρότηση καρτέλ στις δημόσιες συμβάσεις του τομέα της αεροναυσιπλοΐας για την κατάσβεση πυρκαγιών μεταξύ 2001 και 2018.

Ανάμεσα στους καταδικασθέντες, όπως αναφέρεται σε επίσημη ανακοίνωση των δικαστικών Αρχών της χώρας, «βρίσκεται ο πρώην κυβερνητικός εκπρόσωπος στην Αυτόνομη Κοινότητα της Βαλένθια, Σεραφίν C. Το Δικαστήριο τον καταδίκασε σε ποινή φυλάκισης  1 έτους και 9 μηνών για συνεχή δωροδοκία, συνεχή προνομιακή διαπραγμάτευση, συνεχή υπεξαίρεση και συνεχή πλαστογραφία επίσημου εγγράφου(…)».

Στην απόφασή του, το Δικαστήριο επέβαλε για πρώτη φορά απαγόρευση σύναψης συμβάσεων με το κράτος για εννέα μήνες σε αριθμό εταιρειών μεταξύ των οποίων η Avialsa T35, που είχε συμβάσεις με το Τμήμα Δασών.

Σημαντικό ρόλο στην αποκάλυψη του καρτέλ είχε στέλεχος της Avialsa. Χαρακτηριστικά είναι τα όσα αναφέρονται στη δικαστική απόφαση: «Το Δικαστήριο έκανε δεκτό το αίτημα της υπεράσπισης του κατηγορουμένου Francisco A.E. να εφαρμοστεί σε αυτόν η απαλλακτική δικαιολογία (…) Ο δικηγόρος υποστήριζε ότι ο εντολέας του κατήγγειλε την ύπαρξη του καρτέλ και τα εμπλεκόμενα πρόσωπα και εταιρείες, συμπεριλαμβανομένου και του ίδιου ως διευθυντικού στελέχους μιας εταιρείας, και προσκόμισε περίπου πεντακόσια έγγραφα, μεταξύ των οποίων και εκείνα που αποδείκνυαν τον εγκληματικό συντονισμό για τον καθορισμό τιμών και τον διαμοιρασμό αγορών στους διαγωνισμούς για τα αεροσκάφη κατάσβεσης πυρκαγιών (…) Επιπλέον, ανέφερε ότι κατά τη διάρκεια της δίκης είχε αναγνωρίσει τη θέση του ως «πρωτεργάτης» της εταιρείας Avialsa, τον έλεγχο των γεγονότων και τη συμμετοχή του στο καρτέλ που δικάστηκε».

Η ιστοσελίδα διερευνητικής δημοσιογραφίας datajournalists.co.uk σε ρεπορτάζ της για την όλη υπόθεση κάνει λόγο «για σειρά εταιρειών πώλησης και μίσθωσης αεροσκαφών, που είχαν σχηματίσει καρτέλ προκειμένου, επηρεάζοντας και δωροδοκώντας δημόσιους λειτουργούς και έχοντας άμεση πρόσβαση στο Υπουργείο Εσωτερικών, να «μοιράζουν» τα έργα ώστε να επιτυγχάνουν ανάθεση συμβολαίων πώλησης ή μίσθωσης αεροσκαφών τύπου Air Tractor σε διάφορες εκδόσεις (ΑΤ-502, ΑΤ-802, αμφίβια κ.α.) για παροχή υπηρεσιών εναέριας δασοπυρόσβεσης, χωρίς ανταγωνισμό και ελέγχοντας τις τιμές». Προσθέτει πως «αυτό συνέβαινε για 15 χρόνια» και ότι «η συνολική ζημία του ισπανικού κράτους σύμφωνα με την Οικονομική Εισαγγελία έχει υπολογιστεί σε €151.585.3826,22. Η υπόθεση βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και είναι γνωστή με το όνομα «το καρτέλ της φωτιάς» ή στα Ισπανικά «Cartel del Fuego».

 «Το καρτέλ», σημειώνει, «είχε συγκεκριμένη δομή, στόχους και τρόπο λειτουργίας. Τα μέλη του καρτέλ είχαν τακτικές συναντήσεις κάθε 2-3 μήνες σε ένα ξενοδοχείο μεταξύ της Σεβίλλης και της Βαλένθια. Εκεί αποφάσιζαν και συντόνιζαν τις ενέργειές τους, μοιράζοντας τα συμβόλαια ανά γεωγραφική περιοχή με προκαθορισμένες τιμές σημαντικά υψηλότερες, αφού είχαν εκμηδενίσει τον ανταγωνισμό».