Ξηλώνουν συθέμελα τον πεζόδρομο που διασχίζει τους Δήμους Λευκωσίας, Στροβόλου και Λακατάμιας, γνωστού ως Γραμμικό Πάρκο Πεδιαίου, υπό την έννοια ότι θα σκάψουν σε βάθος περίπου ενάμιση μέτρο προκειμένου να διαμορφώσουν νέο οδόστρωμα το οποίο θα αντικαταστήσει το υφιστάμενο υλικό (πουρί).

Η αντικατάσταση του υλικού, το οποίο είναι θραυστό μικρόκοκκο αδρανές υλικό, γίνεται επειδή καταστρέφεται εύκολα με αποτέλεσμα να χρειάζεται συχνά συντήρηση. Η εκσκαφή και η αντικατάσταση του υλικού έχει κόστος και συμβάλλει στην εκτόξευση του έργου στα €30 εκατ. αν και δεν είναι η μόνη αλλαγή που κοστίζει στην ανάπλαση του πεζόδρομου, ο οποίος εκτείνεται σε μήκος 11,8 χιλιομέτρων.

Η εκσκαφή θεωρείται αβαθής και κρίνεται αναγκαία για την τοποθέτηση των απαραίτητων υποδομών (δίκτυο άρδευσης και ύδρευσης, ηλεκτρολογικά και συστήματα smart city). Όσον αφορά το ίδιο το οδόστρωμα, θα διαστρωθεί με κατάλληλο (επίσης) υδατοπερατό υλικό το οποίο προσφέρεται για πεζοπορία και ποδηλασία και είναι πιο ανθεκτικό. Στον πεζόδρομο θα διαμορφωθούν δύο ξεχωριστές λωρίδες εκ των οποίων η μία για πεζούς και η άλλη για ποδηλάτες, με πλάτος 2 μέτρων εκάστη. Σύμφωνα με τη μελέτη (Ι.Α.CO Environmental & Water Consultants Ltd), σε κάποια σημεία που υπάρχει περισσότερος χώρος, οι λωρίδες θα φτάνουν μέχρι και τα 2,40μ. πλάτος. Στο ενδιάμεσο των δύο λωρίδων θα τοποθετηθούν νέοι πάσσαλοι για τα φωτιστικά σώματα και θα γίνει τοπιοτέχνηση με θάμνους ή μικρά δέντρα.

Ενδιαφέρον προκάλεσε εξαρχής η διαμόρφωση 14 πεζογεφυρών που προτείνονται και για σκοπούς ενημέρωσης των πολιτών, αναλόγως της περιοχής που κατοικούν, καταγράφουμε τα σημεία εγκατάστασής τους:

Η πρώτη θα διαμορφωθεί εντός Νεκρής Ζώνης στη Λευκωσία, η δεύτερη στον οδό Νίκου Γεωργίου, στους Αγίους Ομολογητές (αναβάθμιση υφιστάμενης διάβασης), η τρίτη στις οδούς Ολυμπιάδος και Στρατηγού Ιωάννου Τσαγκαρίδη (Άγιοι Ομολογητές), η τέταρτη στην οδό Κολοκοτρώνη (περιοχή Προεδρικού Μεγάρου), η πέμπτη στη Λεωφόρο Στροβόλου (περιοχή βιβλιοπωλείου «Αγρότης»), η έκτη στις οδούς Ηλία Βενέζη και Βοσπόρου (Στρόβολος), η έβδομη στην οδό Ελαιώνων (Στρόβολος ).

Οι υπόλοιπες εμπίπτουν στα όρια του Δήμου Λακατάμιας ως ακολούθως: Η όγδοη στην οδό Αναγεννήσεως (γήπεδα ΠΑΕΚ), η ένατη στην περιοχή Πυροσβεστικού Σταθμού, η δέκατη στο ύψος των γηπέδων του Σωματείου «ΘΟΙ Λακατάμιας», η ενδέκατη στην οδό Ιωάννη Καποδίστρια (αναβάθμιση υφιστάμενης), η δωδέκατη παρά το Κέντρο Υγείας (Λακατάμιας), η δέκατη τρίτη στην οδό Σποράδων και η δέκατη τέταρτη στο ύψος του Γυμνασίου Ανθούπολης.

Τα κατασκευαστικά έργα αναμένεται να ξεκινήσουν τον Ιούλιο του 2027 και να ολοκληρωθούν μέχρι τον Φεβρουάριο του 2029.

Η Φάση Β΄, που περιλαμβάνει τις υπόλοιπες περιοχές, θα εκτελεστεί σε μεταγενέστερο στάδιο με αναμενόμενη έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών τον Δεκέμβριο του 2028 και ολοκλήρωσή τους τον Ιούνιο του 2030.

Η περιοχή μελέτης χωρίστηκε σε 15 υποπεριοχές, από την αρχή του γραμμικού πάρκου παρά το νέο Αρχαιολογικό Μουσείο, μέχρι την περιοχή της Ανθούπολης.

Σημειώνεται, πως το υφιστάμενο Γραμμικό Πάρκο προβλέπεται να επεκταθεί κατά περίπου πέντε χιλιόμετρα και περιλαμβάνει νέο πεζόδρομο/ ποδηλατόδρομο στη βόρεια/ δυτική όχθη του ποταμού (όπου υπάρχει ο διαθέσιμος χώρος) και σύνδεση του έργου με τα πάρκα Αγίου Δημητρίου στον Στρόβολο και Μιχαλάκη Σοφοκλέους στη Λακατάμια. Το έργο θα επεκταθεί μέχρι την Ανθούπολη.

Σε όλο το μήκος του Γραμμικού Πάρκου θα υπάρχει πρόσβαση σε ΑμεΑ.

Για την ασφάλεια των επισκεπτών, όπου δεν είναι δυνατή η δημιουργία πεζογέφυρας, θα διαμορφωθούν φωτοελεγχόμενες διαβάσεις πεζών σε κύρτωμα (στο ύψος του πεζοδρόμου) με δάπεδο από κυβόλιθους ή άλλο υλικό στο χρώμα του πεζοδρόμου ώστε να δοθεί και η αίσθηση συνέχειας. Εξάλλου, όπως αναφέρεται στη μελέτη, μπορούν να εγκατασταθούν έξυπνες φωτοελεγχόμενες διαβάσεις (ιδιαίτερα σε σημεία όπου απαιτείται αυξημένη προσοχή λόγω κυκλοφοριακής ροής) οι οποίες θα περιλαμβάνουν αισθητήρες κίνησης, LED φωτισμό, κάμερες παρακολούθησης και ηχητικές ειδοποιήσεις, ώστε να διασφαλίζει την ομαλή και ασφαλή διέλευση των πολιτών, με ιδιαίτερη έμφαση στη συμπερίληψη και την προσβασιμότητα για άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ).

Δημιουργία νέων παιδότοπων και αναψυκτηρίων με φυσικά υλικά  

Εκτός από τα ΑμεΑ, έμφαση δίνεται και στα παιδιά και μεταξύ των δράσεων που θα διαμορφωθούν περιλαμβάνονται και Nature playground ή παιδότοποι φυσικού χαρακτήρα ή πιο απλά μιλάμε για δημιουργία παιδικής χαράς με χαρακτήρα περιπέτειας. Στόχος η βελτίωση της υγείας και της μάθησης στην παιδική ηλικία. Για τον σκοπό αυτό θα τοποθετηθούν παιχνίδια με φυσικά υλικά (ξύλο, σχοινί) και δυνατότητα ανάβασης ώστε ο χρήστης να έχει το αίσθημα ότι βρίσκεται ανάμεσα στα δέντρα. Το έδαφος σε αυτούς τους χώρους θα παραμείνει φυσικό ή θα διαστρωθεί με άμμο, χωρίς τη χρήση σκληρών επιφανειών.

Και επειδή όταν τα παιδιά παίζουν, οι ενήλικες πρέπει να έχουν κάτι να περνούν την ώρα τους ή να απολαμβάνουν τον καφέ τους κ.ο.κ., θα διαμορφωθούν περίπτερα – πωλητήρια – αναψυκτήρια. Συγκεκριμένα, προτείνονται μικρά λυόμενα περίπτερα και αναψυκτήρια κατασκευασμένα από φυσικά υλικά (π.χ. ξύλο) ώστε να εναρμονίζονται με τα περιβάλλον και θα χρησιμοποιούνται για πώληση διάφορων προϊόντων. Όπως αναφέρεται στη μελέτη, οι κατασκευές αυτές θα είναι ελαφρές, χωρίς την ανάγκη μόνιμης θεμελίωσης και με μικρό αποτύπωμα. Τα περίπτερα θα έχουν εμβαδόν 9 τετραγωνικά μέτρα έκαστο, ενώ τα αναψυκτήρια 30-50τ.μ. Τα αναψυκτήρια θα προσφέρουν ροφήματα ή έτοιμα σνακ, ενώ οι σχετικές αναπτύξεις δεν θα αφορούν εστιατόρια ή μεγάλες καφετέριες.

Βεβαίως, μένει να αποδειχθεί στην πράξη κατά πόσον τα αναψυκτήρια θα μετατραπούν σε εστιατόρια κ.ο.κ.

Και επειδή ζούμε στην Κύπρο, όπου μάθαμε να μπαίνουμε με τα αυτοκίνητα μας παντού, προτείνεται νέα περίφραξη κατά μήκος του ποταμού (όπου κρίνεται αναγκαίο) με στόχο την αποτροπή εισόδου μηχανοκίνητων οχημάτων εντός της κοίτης. Εξαίρεση θα υπάρχει σε  ελεγχόμενα σημεία μέσω των οποίων θα υπάρχει πρόσβαση για τα συνεργεία των δήμων και για οχήματα έκτακτης ανάγκης.

Προτείνονται χαμηλά τοιχία από μπετόν ή φυσική πέτρα εντός συρματοκιβωτίων ύψους 40 εκατοστών κατά μήκος κατοικημένων – διαμορφωμένων περιοχών τα οποία θα μπορούν να χρησιμοποιούνται και ως καθίσματα. Προτείνεται επίσης και η τοποθέτηση μεταλλικού πλέγματος κατά μήκος ακατοίκητων – αδιαμόρφωτων περιοχών.

Προτείνεται, επίσης, η διαμόρφωση των σημείων εισόδου με μεταλλικά βυθιζόμενα κολωνάκια, που να επιτρέπουν την είσοδο ασθενοφόρων σε προκαθορισμένα σημεία. Επιπλέον, σε σημεία που ο πεζόδρομος βρίσκεται πλησίον της κοίτης του ποταμού όπου υπάρχει σημαντική υψομετρική διαφορά, θα τοποθετηθούν ξύλινες περιφράξεις για την προστασία των επισκεπτών από πτώση.