Σύντομα πέφτει φως στα αίτια της πολυσυζητημένης πυρκαγιάς που ξεκίνησε από ελεγχόμενη έκρηξη στρατιωτικού υλικού στο πεδίο βολής του Καλού Χωριού.
Βάσει οδηγιών του υπουργού Άμυνας, Βασίλη Πάλμα, ο ταξίαρχος Σάββας Στεφάνου αναμένεται να παραδώσει το πόρισμα της διοικητικής έρευνας για το συμβάν μαζί με έκθεση γεγονότων, μέχρι τα μέσα της εβδομάδας.
Η διοικητική έρευνα έχει ως στόχο να καταδείξει κατά πόσον υπάρχουν πειθαρχικές ή ποινικές ευθύνες για στελέχη του στρατεύματος, ωστόσο, μέσα από την καταγραφή των επίμαχων συμβάντων θα απαντηθούν κάποια μεγάλα ερωτήματα για τον λόγο που μια ελεγχόμενη έκρηξη με τη συμμετοχή ειδικής μονάδας του Μηχανικού και Αμερικανών (συνεκπαίδευση) εξελίχθηκε με τρόπο που θα μπορούσε να προκαλέσει τραγωδία.
Οι πληροφορίες του «Φ» αναφέρουν πως ο κ. Πάλμας έδωσε τις ανάλογες οδηγίες ώστε να μην υπάρξει καθυστέρηση και να έχει στα χέρια του έκθεση γεγονότων μέσα στην εβδομάδα. Κι αυτό σε μια προσπάθεια να αρχίσει να ξεκαθαρίζει το σκηνικό.
Η προετοιμασία
Το ερώτημα, πλέον, δεν είναι κατά πόσον τα πρωτόκολλα επιτρέπουν δραστηριότητα σε πεδίο βολής κατά τους θερινούς μήνες. Αυτό που όλοι θέλουν να απαντηθεί είναι οι συνθήκες υπό τις οποίες έγινε η ελεγχόμενη έκρηξη και πιο συγκεκριμένα αν έγινε η κατάλληλη προετοιμασία. Αν, δηλαδή, το ξέσπασμα της φωτιάς οφείλεται σε μέτρα που δεν λήφθηκαν, δηλαδή, σε παραλείψεις.
Αποψίλωση-εκσκαφή
Άτομο με εμπειρογνωμοσύνη και καλή γνώση για τέτοιους είδους εκρήξεις, επεσήμανε, μιλώντας στην εφημερίδα μας, ότι υπό τις συνθήκες που επικρατούσαν έπρεπε να γίνουν συγκεκριμένες ενέργειες.
«Την περίοδο αυτή υπήρχε προειδοποιήσεις από το Τμήμα Μετεωρολογίας, ασχέτως αν η συγκεκριμένη ημέρα είχε χαμηλότερη θερμοκρασία, ενώ είναι δεδομένη η σύσταση του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Φρουράς ώστε να αποφεύγονται τέτοιες ασκήσεις κατά τους θερινούς μήνες» μας ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στη συνέχεια έγινε πιο συγκεκριμένος: «Θα έπρεπε υπό τις συνθήκες, λοιπόν, να ληφθούν συγκεκριμένα μέτρα και από την προηγούμενη ημέρα να γίνει προετοιμασία. Το ερώτημα είναι αν έγινε αποψίλωση περιοχής και εκσκαφή ορύγματος ή αν η έκρηξη των βλημάτων έγινε στην επιφάνεια του εδάφους. Έγιναν χωματουργικές εργασίες περιμετρικά του σημείου όπου έγινε η έκρηξη για να δημιουργηθεί μια απόσταση ασφαλείας από την εστία της έκρηξης;».
Αυτά είναι τα βασικά ερωτήματα που αναμένεται να απαντηθούν μέχρι τα μέσα της εβδομάδας και τα οποία θα οδηγήσουν στις όποιες ευθύνες αξιωματικών.
Η EOD και το 70 ΤΜΧ
Πάντως, η άσκηση/συνεκπαίδευση δεν είχε τυπικό χαρακτήρα. Χθεσινό δημοσίευμα ιστοσελίδας (dialogos.com.cy) ανέφερε ότι «η καταστροφή βλημάτων RPG (…) πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο κοινής άσκησης της Εθνικής Φρουράς με αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις».
Αυτή η είδηση όχι μόνο δεν διαψεύστηκε εντός της ημέρας, αλλά όπως διαπίστωσε και ο «Φ» από έγκυρες πηγές πληροφόρησης, αποτελεί παραδεκτό γεγονός.
Όπως πληροφορηθήκαμε η κοινή άσκηση/συνεκπαίδευση έγινε από κοινού με τους Αμερικανούς στρατιώτες και τα στελέχη της ειδικής μονάδας Εξουδετέρωσης Εκρηκτικών Μηχανισμών και Πυρομαχικών, που υπάγεται στο Μηχανικό. Είναι γνωστή με το ακρωνύμιο EOD (Explosive Ordnance Disposal).
Στην κοινή άσκηση εξουδετερώθηκαν μέσω έκρηξης έξι κεφαλές αντιαρματικών βλημάτων RPG, ενώ την παρακολούθησαν ανώτατοι αξιωματούχοι του κυπριακού στρατεύματος.
Πληροφορίες μας αναφέρουν ότι για την άσκηση διαδραμάτισε ρόλο το Υπουργείο Εξωτερικών, δίδοντας σχετική οδηγία.
Τα λέει με Κοινοτάρχες ο Πάλμας
Σήμερα το πρωί (10:00) ο υπουργός Άμυνας, Βασίλης Πάλμας, όπως πληροφορούμαστε θα μεταβεί στην περιοχή που επηρεάστηκε από την πυρκαγιά, όπου θα συζητήσει με κοινοτάρχες επηρεαζόμενων χωριών για τα θέματα που τους απασχολούν διαχρονικά σε σχέση με τη λειτουργία του πεδίου βολής Καλού Χωριού.
Η πυρκαγιά ξέσπασε στις 12:40 το μεσημέρι της περασμένης Δευτέρας στο πεδίο βολής Καλού Χωριού και είχε ως αποτέλεσμα να επεκταθεί και να κάψει έκταση 120 εκταρίων (1,2 τ.χιλιομέτρων) άγριας βλάστησης, πριν τεθεί υπό έλεγχο το ίδιο βράδυ. Η πυρκαγιά επεκτάθηκε γρήγορα εκτός του πεδίου βολής προς την περιοχή της Αγίας Άννας και άλλες κοινότητες, με αποτέλεσμα εκκενώσεις και ζημιές. Η Αγία Άννα και ο Ψευδάς εκκενώθηκαν προληπτικά.
Η πάγια διαταγή του ΓΕΕΦ και το «παραθυράκι»
- Βολές καθ΄ όλη τη διάρκεια του Αυγούστου
Η άσκηση της περασμένης Δευτέρας έγινε μετά από άδεια του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Φρουράς. Άλλωστε, όπως γράψαμε πιο πάνω, σ΄ αυτήν συμμετείχαν ανώτατα στελέχη του στρατεύματος.
Προσπαθώντας να λάβουμε σαφείς απαντήσεις κατά πόσον έπρεπε να δοθεί η άδεια ή όχι, μας υπεδείχθη ότι στην προκειμένη περίπτωση η απάντηση δεν μπορεί να είναι μονολεκτική. Επισημάνθηκε ότι υπάρχει οδηγία του ΓΕΕΦ ώστε από τον Μάιο μέχρι και το τέλος του καλοκαιριού να αποφεύγονται τέτοιες δραστηριότητες σε πεδία βολής.
Ωστόσο, μας αναφέρθηκε, επίσης, πως η επίμαχη άσκηση της περασμένης Δευτέρας έγινε σε θερμοκρασία που δεν είναι απαγορευτική, ήταν σύμφωνη με πρωτόκολλο (σ.σ. πρόνοια για θερμοκρασία), υπήρξε έγκριση του ΓΕΕΦ και ήταν εις γνώσιν του αρχηγού της Εθνικής Φρουράς.
Να σημειωθεί ότι σε προχθεσινό ρεπορτάζ του philenews, ο συνάδελφος Ανδρέας Πογιατζή γράφει τα ακόλουθα: «Η πάγια διαταγή που ισχύει κάθε χρόνο για την περίοδο των θερινών μηνών, διευκρινίζει ρητώς, πως «καμιά βολή δε θα εκτελείται εάν η θερμοκρασία υπερβαίνει τους 38 βαθμούς Κελσίου, χωρίς προηγούμενη έγκριση του ΓΕΕΦ». Όπως υποστηρίζουν πηγές από το ΓΕΕΦ, οι σχετικές εγκρίσεις εξασφαλίστηκαν από το 70 Τάγμα Μηχανικού, αφού η θερμοκρασία τόσο κατά τη διάρκεια της ημέρας, όσο και την επίμαχη χρονική στιγμή που τοποθετείται από τις 12:00 μέχρι τη 13:00, δεν υπερέβαινε τους 38 βαθμούς Κελσίου. Μάλιστα τη συγκεκριμένη ώρα η θερμοκρασία κυμαινόταν στους 34 βαθμούς , όπως καταφαίνεται και από τα μετεωρολογικά δεδομένα της συγκεκριμένης ημέρας. Σημειώνεται επίσης ότι στο σημείο βρισκόταν επίσης δύναμη πυρασφάλειας».
Ο βουλευτής Άριστος Δαμιανού σε χθεσινές του ραδιοφωνικές δηλώσεις (Άστρα) εξέφρασε προβληματισμό, επικαλούμενος μαρτυρία κοινοταρχών της ευρύτερης περιοχής, οι οποίοι, βάσει των όσων ανέφερε, «ενημερώθηκαν αρμοδίως από τοπικές αρχές ότι καθ’ όλη τη διάρκεια του Αυγούστου προγραμματίζονται ασκήσεις σε παρακείμενο πεδίο βολής».
