Στην άμεση και αυστηρή εφαρμογή της ισχύουσας περιβαλλοντικής νομοθεσίας προχωρούν οι αρμόδιες αρχές, με στόχο την ορθολογική διαχείριση των Αποβλήτων Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (ΑΚΚ) και την οριστική πάταξη των παράνομων πρακτικών.

Το Τμήμα Περιβάλλοντος έχει εκπονήσει ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης, το οποίο βρίσκεται ήδη στα αρχικά στάδια υλοποίησης για την αντιμετώπιση φαινομένων παράνομης διακίνησης και διαχείρισής τους.

Το Σχέδιο Δράσης υιοθετεί μια πλήρως ολιστική προσέγγιση που καλύπτει όλα τα μέρη της αλυσίδας διαχείρισης. Από τους παραγωγούς και τους εργολάβους στα εργοτάξια, επεκτείνεται στους συλλέκτες και μεταφορείς, και καταλήγει στις αδειοδοτημένες μονάδες επεξεργασίας και διαχείρισης.

Οι έλεγχοι και οι επιθεωρήσεις διενεργούνται πλέον σε συστηματική βάση, κατόπιν σαφών οδηγιών της Υπουργού Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Μαρίας Παναγιώτου, ώστε να διασφαλιστεί ότι κανένας κρίκος της αλυσίδας δεν θα μένει ανεξέλεγκτος.

Τα προβλήματα με τα οποία ήρθαν οι αρμόδιες αρχές και αποφάσισαν να προχωρήσουν στη λήψη μέτρων αφορούν τις συνεχιζόμενες παράνομες απορρίψεις αποβλήτων, τη λειτουργία παράνομων χώρων διαχείρισης αποβλήτων, τη δραστηριοποίηση μη αδειοδοτημένων συλλεκτών και τη μη συμμόρφωση αδειοδοτημένων εγκαταστάσεων με συσσώρευση αποβλήτων και αυξημένο κίνδυνο πυρκαγιών και παράνομης ταφής.

Το Τμήμα Περιβάλλοντος επικεντρώνεται στις ακόλουθες στοχευμένες ενέργειες:

• Αποκοπή της παράνομης αλυσίδας διακίνησης αποβλήτων απευθείας από την πηγή παραγωγής τους.

• Τερματισμός της λειτουργίας παράνομων χώρων μεταφόρτωσης, ανεξέλεγκτης διαχείρισης και απόρριψης ΑΚΚ.

• Ενίσχυση των επιτόπιων ελέγχων σε όλα τα στάδια: στα εργοτάξια, στους συλλέκτες/μεταφορείς και στις αδειοδοτημένες εγκαταστάσεις διαχείρισης.

• Ενίσχυση της ασφάλειας των επιθεωρητών κατά τη διενέργεια ελέγχων αυξημένου κινδύνου, μέσω επιχειρησιακής συνδρομής της Αστυνομίας Κύπρου στη βάση σχετικού Μνημονίου Συνεργασίας.

Αυστηρή επιτήρηση και τεχνολογικά εργαλεία

Το Σχέδιο Δράσης για την ορθολογική διαχείριση των ΑΚΚ θέτει αυστηρούς κανόνες διαφάνειας και ιχνηλασιμότητας:

Έλεγχος συμμόρφωσης: Εξετάζεται η υποχρεωτική εγγραφή σε Συλλογικά Συστήματα, η ετοιμασία και σφράγιση Σχεδίων Διαχείρισης ΑΚΚ, καθώς και η πλήρης τεκμηρίωση της παράδοσης των αποβλήτων σε αδειοδοτημένους μεταφορείς και μονάδες. Παράλληλα, προβλέπονται υψηλά διοικητικά εξώδικα και δυνατότητα αποκλεισμού παραβατών από δημόσιες συμβάσεις.

Παρακολούθηση διακίνησης (GPS): Αξιοποιούνται τα συστήματα GPS.

Έλεγχος μεταφορέων: Επιβάλλεται υποχρεωτική εμφανής σήμανση στα αδειοδοτημένα οχήματα και μέσα μεταφοράς (skips), ενώ επισείονται εξώδικα έως και €10.000 ή/και ανάκληση πιστοποιητικών για μη καταχωρισμένους συλλέκτες.

Παράνομοι χώροι διαχείρισης: Χαρτογράφηση και κατηγοριοποίηση τους, στοχευμένες επιθεωρήσεις, ενώ προνοείται και άμεση παύση λειτουργίας όπου απαιτείται.

Αδειοδοτημένες μονάδες: Οι αδειοδοτημένες μονάδες ελέγχονται για την τήρηση των όρων της άδειάς τους. Σημειώνεται ότι οι αδειοδοτημένες είναι κρίσιμες για την επίτευξη των στόχων των Κανονισμών του 2023, περιλαμβανομένου του στόχου ανακύκλωσης 70% κατά βάρος.

Δημιουργία αγοράς ανακυκλωμένων υλικών: Σημαντικό σημείο αποτελεί η τροποποίηση των τεχνικών προδιαγραφών δημοσίων έργων (π.χ. από το Τμήμα Δημοσίων Έργων), ώστε να διασφαλίζεται η κατά προτεραιότητα απορρόφηση των παραγόμενων ανακυκλωμένων υλικών ΑΚΚ σε επιχωματώσεις και άλλες εργασίες, αποτρέποντας τη συσσώρευσή τους στις μονάδες.

Καταπολέμηση παρανομίας: Διενέργεια συντονισμένων επιχειρήσεων ελέγχου σε συνεργασία με την Αστυνομία για την αντιμετώπιση οργανωμένων παράνομων δραστηριοτήτων, με αξιοποίηση και των ποινικών διατάξεων της σχετικής νομοθεσίας.

Στήριξη Οργανισμού Ανακύκλωσης στους κανονισμούς

Την ξεκάθαρη θέση του υπέρ της διατήρησης και περαιτέρω ενίσχυσης των υφιστάμενων Κανονισμών για τη Διαχείριση Αποβλήτων από Κατασκευές και Κατεδαφίσεις (ΑΚΚ) διατυπώνει ο Οργανισμός Ανακύκλωσης Κύπρου (ΟΑΚ). Σε επιστολή που απέστειλε στις 23 Ιουλίου 2026 προς τον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Κώστα Κωνσταντίνου, ο πρόεδρος του Δ.Σ. του ΟΑΚ, Χάρης Ιωάννου, υπογραμμίζει την επιτακτική ανάγκη για άμεση εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας.

Ο ΟΑΚ εκφράζει την ευαρέσκεια και τα συγχαρητήριά του για τις πρόσφατες δράσεις και πρωτοβουλίες του Υπουργείου και του Τμήματος Περιβάλλοντος, οι οποίες στοχεύουν στην ενίσχυση της εφαρμογής των Κανονισμών Κ.Δ.Π. 112/2023. Όπως σημειώνεται, οι ενέργειες αυτές έχουν ήδη επιφέρει πολύ θετικά αποτελέσματα, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη βελτίωση της συμμόρφωσης των εμπλεκόμενων φορέων.

Ο Οργανισμός τονίζει χαρακτηριστικά ότι οι ισχύοντες Κανονισμοί αποτελούν ένα αποτελεσματικό εργαλείο για την εφαρμογή του περί Αποβλήτων Νόμου. Για τον λόγο αυτό, επισημαίνεται ότι οι όποιες βελτιωτικές παρεμβάσεις πρέπει να επικεντρώνονται στην περαιτέρω ενίσχυση της εφαρμογής τους και όχι στην κατάργησή τους, δηλώνοντας παράλληλα τη διαθεσιμότητα του ΟΑΚ για παροχή κάθε αναγκαίας βοήθειας στο πλαίσιο των κοινών προσπαθειών.

Η τοποθέτηση αυτή του ΟΑΚ έρχεται σε συνέχεια των ανακοινώσεων και των μέτρων που έχει ήδη δρομολογήσει το Τμήμα Περιβάλλοντος για την εφαρμογή της νομοθεσίας (ΚΔΠ 112/2023).

Το Τμήμα Περιβάλλοντος έχει ήδη προχωρήσει σε σειρά ουσιαστικών ενεργειών, όπως την αποστολή επιστολών στο Γενικό Λογιστήριο και σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς για την ενσωμάτωση όρων διαχείρισης ΑΚΚ κατά την προκήρυξη δημόσιων και τεχνικών έργων.

Περαιτέρω, με οδηγίες της αρμόδιας Υπουργού, πραγματοποιήθηκαν πέραν των 100 ελέγχων σε εργοτάξια, εκδίδοντας 30 εξώδικες ρυθμίσεις συνολικού ύψους €21.000 ευρώ για πάταξη των παράνομων απορρίψεων.

Ανακυκλωμένα υλικά για αυτοκινητόδρομο Δένειας – Αστρομερίτη

Παράλληλα, οι αρμόδιες αρχές προωθούν τη χρήση ανακυκλωμένων υλικών στα δημόσια έργα και τις επιχωματώσεις, τη δημιουργία ενιαίας πολυτμηματικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας για την παρακολούθηση των αποβλήτων εκσκαφής, καθώς και την αξιολόγηση νέων μοντέλων κυκλικής οικονομίας, όπως τα συστήματα Διευρυμένης Ευθύνης Παραγωγού.

Το Τμήμα Δημοσίων Έργων με τη σειρά του έχει προχωρήσει στην χρήση ανακυκλωμένων υλικών σε διάφορες εργασίες περιλαμβανομένων εργασιών τοποθέτησης υπηρεσιών και σωληνώσεων, σκυροδέτησης προπαρασκευασμένων προϊόντων πεζοδρομίου και κατασκευής ασφαλτοτάπητα από ανακτημένη άσφαλτο.

Η χρήση ανακυκλωμένων υλικών σε εργασίες επιχωματώσεων προγραμματίζεται να ξεκινήσει από τα έγγραφα προκήρυξη του έργου της κατασκευής του αυτοκινητόδρομου Δένειας – Αστρομερίτη και ακολούθως να επεκταθεί και σε άλλα έργα.