Κρούει τον κώδωνα για τα ατυχήματα στους σχολικούς χώρους το Υπουργείο Παιδείας – Αυξήθηκαν τα περιστατικά – Διευθυντές δεν ακολουθούν τη διαδικασία – Τι προβλέπει η εγκύκλιος

Αύξηση των ατυχημάτων καθώς και των αντικοινωνικών συμπεριφορών στα σχολεία κατά τα τελευταία χρόνια, διαπιστώνει το υπουργείο Παιδείας, το οποίο μέσω της μεγάλης εγκυκλίου της Διεύθυνσης Δημοτικής Εκπαίδευσης ενόψει της έναρξης της νέας σχολικής χρονιάς δίνει κατευθυντήριες γραμμές για έγκαιρη παρέμβαση, πρόληψη, αλλά και ορθή διαχείριση.

Μία ακόμη ιδιαίτερα σημαντική διαπίστωση είναι και το γεγονός ότι κάποιοι διευθυντές σχολείων δεν προχωρούν έγκαιρα στην ενημέρωση για σοβαρά συμβάντα που λαμβάνουν χώρα στο σχολείο τους, ή εάν το πράξουν δεν καταγράφουν λεπτομερώς τα γεγονότα. Επομένως, δεν ακολουθούν τη διαδικασία ως έχει. Συγκεκριμένα, στην εγκύκλιο της Δημοτικής Εκπαίδευσης αναφέρεται χαρακτηριστικά:

«Είναι ανησυχητικό το γεγονός ότι, παρά τις σαφείς οδηγίες, αρκετοί/ές διευθυντές/ διευθύντριες δεν ενημερώνουν έγκαιρα για σοβαρά συμβάντα (ατυχήματα, παραπτώματα, αντικοινωνική συμπεριφορά κ.λπ.) ή, αν το πράξουν, δεν καταγράφουν με κάθε λεπτομέρεια τα γεγονότα. Ο/Η διευθυντής/ διευθύντρια πρέπει να ενημερώνει αμέσως και πλήρως τον/την οικείο/α Ε.Δ.Ε. και τον/την οικείο/α Π.Λ.Ε. (με άμεση κοινοποίηση στο Γραφείο Πολιτικής Άμυνας, Ασφάλειας και Υγείας), ετοιμάζοντας και αποστέλλοντας λεπτομερή έκθεση γεγονότων μέσω του εντύπου ΥΠΑΝ ΔΔΕ 45Α (π.χ., πώς/ πού/ πότε έγινε το ατύχημα /περιστατικό, ποιοι/ες εκπαιδευτικοί ασκούσαν επίβλεψη μαθητών/ριών, ποιοι/ες ενεπλάκησαν, τι ακριβώς προέκυψε, πώς το χειρίστηκε το σχολείο, πώς αντέδρασαν οι γονείς/ κηδεμόνες κ.λπ.)».

Επίσης, σε περίπτωση που το παιδί, το οποίο είχε ατύχημα, τελικά κρατήθηκε για νοσηλεία ή απαιτήθηκε να απουσιάσει από το σχολείο, λόγω του ατυχήματος, θα πρέπει να αποστέλλεται νέα λεπτομερής έκθεση γεγονότων μέσω συγκεκριμένου εντύπου (με αναφορές, π.χ., ποια ήταν η διάγνωση των γιατρών, πόσες ημέρες κρατήθηκε για νοσηλεία και πού, πότε επέστρεψε στο σχολείο, αν οι γονείς/ κηδεμόνες διεκδίκησαν αποζημίωση από την ασφάλεια του παιδιού και τι ενδεχομένως έγινε στη συνέχεια κ.λπ.).

Αναφορικά με το κεφάλαιο «ατυχήματα στο σχολείο», το Υπουργείο επισημαίνει ότι λόγω της αύξησης που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια, όλο το διδακτικό και βοηθητικό προσωπικό του σχολείου θα πρέπει να είναι συνεχώς σε εγρήγορση και να γίνεται αυστηρή επιτήρηση όλων των χώρων του σχολείου (τάξεις, αυλή, τουαλέτες, σκάλες, υπόγειοι χώροι κ.λπ.) για έγκαιρη παρέμβαση, με απώτερο στόχο την αποφυγή ατυχημάτων και την ασφάλεια των παιδιών. Τα παιδιά χρειάζεται να βρίσκονται υπό συνεχή επιτήρηση, χωρίς να δημιουργείται «κενός χρόνος» ανάμεσα στο διάλειμμα και στην έναρξη μαθήματος.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο των μέτρων πρόληψης και ασφάλειας, δίνονται οδηγίες για τοποθέτηση περισσότερων εκπαιδευτικών εκεί και όπου χρειάζεται. Συγκεκριμένα, η εγκύκλιος αναφέρεται σε παιχνίδια, στα οποία τα παιδιά αναρριχώνται ή σκάλες/ κερκίδες, όπου μπορεί να ανεβαίνουν τα παιδιά. Καλεί τους διευθυντές να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να φροντίζουν να τοποθετούνται, όσο το δυνατόν, περισσότεροι εκπαιδευτικοί για επίβλεψη.

Τονίζεται δε, με έμφαση ότι η ασφάλεια και υγεία των μαθητών είναι πρωταρχικής και ουσιώδους σημασίας για όλους και πως η ασφάλεια και η πρόληψη ατυχημάτων στον σχολικό χώρο, θα πρέπει να αποτελέσει σαφή προτεραιότητα στη διοίκηση και οργάνωση του σχολείου. «Γι’ αυτό, το συγκεκριμένο θέμα θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο διεξοδικής συζήτησης, στο πλαίσιο συνεδρίας του προσωπικού, με στόχο τη λήψη συγκεκριμένων και αποτελεσματικών μέτρων. Η έγκαιρη λήψη προληπτικών και προστατευτικών μέτρων για την αποφυγή ατυχημάτων στο σχολείο είναι απολύτως αναγκαία», σημειώνεται χαρακτηριστικά.

Αιτίες ατυχημάτων σε σχολικούς χώρους

Σύμφωνα με την εγκύκλιο της Διεύθυνσης Δημοτικής Εκπαίδευσης, οι συχνότερες αιτίες ατυχημάτων σε σχολικούς χώρους, για την πρόληψη των οποίων πρέπει να δίνεται βαρύνουσα σημασία, αφορούν:

>> Πτώση στο ίδιο επίπεδο (πτώση κατά τη διακίνηση, είτε λόγω του τρόπου διακίνησης, είτε λόγω εμποδίων που μπορεί να αποτελούν πηγή κινδύνου σκουντουφλήματος, παραπατήματος, ολισθήματος και πτώσης).

>> Πρόσκρουση σε επιφάνειες όπως σε παράθυρα που ανοίγουν σε διαδρόμους, σε προεξέχοντα σημεία σε χώρους διακίνησης στην αυλή κ.λπ.

Οι ενέργειες στις οποίες το σχολείο καλείται να προβαίνει ούτως ώστε να ελαχιστοποιούνται οι πιθανότητες πρόκλησης ατυχημάτων και τραυματισμών των μαθητών είναι:

1.      Διαρρύθμιση της σχολικής αίθουσας και η διάταξη των επίπλων, όπου ο διαθέσιμος χώρος το επιτρέπει, να γίνονται με τρόπο ώστε να διασφαλίζεται η απρόσκοπτη διακίνηση μαθητών και εκπαιδευτικών.

2.      Με την έναρξη της σχολικής χρονιάς, κατά τη συζήτηση του Κώδικα Συμπεριφοράς και Δεοντολογίας του σχολείου/ τμήματος, οι εκπαιδευτικοί να συζητήσουν με τα παιδιά και να επισημάνουν τη σημασία της τακτοποίησης των σχολικών τσαντών και των επίπλων και γενικά όλων των αντικειμένων που μπορεί να αποτελούν πηγή κινδύνου για πρόκληση τραυματισμών.

3.      Οι μαθητές να εκπαιδευτούν, ώστε να μην σηκώνονται από τη θέση τους παρά μόνο μετά από την άδεια του εκπαιδευτικού και μόνο όταν αυτό είναι απαραίτητο. Ακόμα και αν έχει χτυπήσει το κουδούνι για το τέλος του μαθήματος ή για διάλειμμα, οι μαθητές αποχωρούν από τις θέσεις τους με τάξη και αφού τους δοθεί άδεια από τον εκπαιδευτικό. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες είναι ανάγκη να κινηθούν στην αίθουσα, να μην μεταφέρουν μαζί τους μολύβια ή άλλα αντικείμενα τα οποία, σε πιθανή πτώση, θα μπορούσαν να προκαλέσουν τραυματισμό.

4.      Να συγυρίζουν τις σχολικές τσάντες και να τοποθετούν τα μολύβια, τους διαβήτες και άλλα μυτερά ή αιχμηρά αντικείμενα, που μπορεί να προκαλέσουν τραυματισμό, σε κασετίνα σε εσωτερική θήκη της τσάντας, ώστε να μην εξέχουν από αυτήν.

5.      Να συγυρίζουν τα προσωπικά τους αντικείμενα π.χ. σακάκι, ομπρέλα, τσάντα με ρούχα για το μάθημα της Φυσικής Αγωγής κ.λπ., που μπορεί να εμποδίζουν τη διακίνηση μαθητών και εκπαιδευτικών και ενδέχεται να προκαλέσουν ατύχημα.

6.      Τα παράθυρα και οι πόρτες, όταν είναι ανοικτά/ές, να είναι σε θέση που να μην αποτελούν εμπόδιο στις μετακινήσεις και να δημιουργούν αιτία πρόσκρουσης και πρόκλησης τραυματισμού.

Ανάγκη αυστηρής επίβλεψης

Μέσα στις οδηγίες που δίνονται για την ομαλή έναρξη αλλά και πορεία της σχολικής χρονιάς 2026 – 2027, υπογραμμίζεται ιδιαίτερα η ανάγκη αυστηρής επίβλεψης των μαθητών καθ’ όλη τη διάρκεια του σχολικού προγράμματος, από τους εκπαιδευτικούς των τάξεων, αλλά και πριν από την έναρξη των μαθημάτων (συγκεκριμένα κατά τον χρόνο 7:30π.μ. – 7:45 π.μ.) καθώς και καθ’ όλη τη διάρκεια των διαλειμμάτων, από τους εκπαιδευτικούς που ασκούν επίβλεψη. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί πρόβλημα με την επίβλεψη των παιδιών, κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων, τότε πρέπει να ληφθούν, χωρίς καθυστέρηση, μέτρα, τα οποία μπορεί να περιλαμβάνουν και την αύξηση των εκπαιδευτικών για επίβλεψη.