Πρόταση για τροποποίηση του ποινικού μητρώου: «Δεύτερη ευκαιρία με ελέγχους στις ευαίσθητες θέσεις» – Δείτε τις ρυθμίσεις που προτείνει

Το Κίνημα Άλμα κατέθεσε πρόταση για εκσυγχρονισμό του περί Αποκαταστάσεως Καταδικασθέντων Νόμου, με στόχο, όπως αναφέρει, να διευρυνθεί η δυνατότητα αποκατάστασης προσώπων με παλαιές καταδίκες, διατηρώντας παράλληλα αυξημένο έλεγχο για την πρόσβαση σε θέσεις ιδιαίτερης ευθύνης και εμπιστοσύνης.

Η πρόταση, που διαβιβάστηκε στις Υπηρεσίες της Βουλής από τους βουλευτές Οδυσσέα Μιχαηλίδη, Μιχάλη Παρασκευά και Λίτσα Δρουσιώτου, προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα αυτοδίκαιης αποκατάστασης καταδικών με ποινές φυλάκισης έως τέσσερα χρόνια μετά την παρέλευση συγκεκριμένων χρονικών περιόδων, καθώς και ειδικές πρόνοιες για αδικήματα που τελέστηκαν πριν από τη συμπλήρωση του 21ου έτους της ηλικίας.

Παράλληλα, προτείνεται η καθιέρωση τριών επιπέδων πληροφόρησης από το ποινικό μητρώο, ανάλογα με τη φύση και τις απαιτήσεις της εκάστοτε θέσης, ώστε αποκατασταθείσες καταδίκες να μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να λαμβάνονται υπόψη όταν πρόκειται για ευαίσθητες θέσεις, χωρίς να συνεπάγονται αυτομάτως αποκλεισμό.

Ακολουθεί αυτούσια η ανακοίνωση

Εκσυγχρονίζουμε τον νόμο για την αποκατάσταση καταδικασθέντων: Δεύτερη ευκαιρία, αλλά και ουσιαστικός έλεγχος για τις ευαίσθητες θέσεις.

Στο πλαίσιο της προσπάθειας του Κινήματος Άλμα για εκσυγχρονισμό παλαιών και ξεπερασμένων νομοθεσιών, διαβιβάστηκε χθες στις Υπηρεσίες της Βουλής πρόταση για έναν νέο περί Αποκαταστάσεως Καταδικασθέντων Νόμο, μαζί με συνακόλουθη τροποποίηση του περί Αστυνομίας Νόμου.

Ο υφιστάμενος κυπριακός νόμος χρονολογείται από το 1981 και κινείται στη λογική της αποκατάστασης που είχε θεσπιστεί ήδη από τη δεκαετία του 1970. Στο μεταξύ, σύγχρονα ευρωπαϊκά συστήματα έχουν εξελιχθεί προς μια πιο ισορροπημένη προσέγγιση: δίνουν πραγματική δεύτερη ευκαιρία μετά την πάροδο εύλογου χρόνου, αλλά επιτρέπουν πιο στοχευμένο έλεγχο παλαιών καταδικών όταν η φύση μιας συγκεκριμένης θέσης το δικαιολογεί. Αυτή τη φιλοσοφία θέλουμε να εισάγουμε και στην Κύπρο.

Με τη νέα πρόταση που καταθέτουν οι βουλευτές μας Οδυσσέας Μιχαηλίδης, Μιχάλης Παρασκευάς και Λίτσα Δρουσιώτου, διευρύνουμε τη δυνατότητα αποκατάστασης σε σε σχέση με την υφιστάμενη κατάσταση. Καταδίκες με ποινή φυλάκισης μέχρι τέσσερα χρόνια θα μπορούν να αποκαθίστανται αυτοδίκαια μετά την πάροδο μεγαλύτερων χρονικών περιόδων, ενώ για πρόσωπα που τέλεσαν το αδίκημα πριν συμπληρώσουν τα 21 τους χρόνια προβλέπεται, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, δυνατότητα αποκατάστασης ακόμη και για ποινές μέχρι έξι χρόνια.

Ταυτόχρονα, καλύπτουμε ένα σημαντικό κενό του σημερινού συστήματος. Η αποκατάσταση μιας καταδίκης δεν πρέπει να σημαίνει ότι αυτή καθίσταται «αόρατη» για κάθε σκοπό, ακόμη και όταν κάποιος διεκδικεί μια θέση ιδιαίτερης ευθύνης και εμπιστοσύνης.

Γι’ αυτό εισάγουμε τρία διαφορετικά επίπεδα πληροφόρησης:

1. Γενικό πιστοποιητικό ποινικού μητρώου

Θα είναι το πιστοποιητικό γενικής χρήσης , ουσιαστικά το σημερινό «λευκό ποινικό μητρώο». Οι αποκατασταθείσες καταδίκες δεν θα εμφανίζονται. Ένας άνθρωπος που έχει αποκατασταθεί θα μπορεί να συνεχίσει τη ζωή του και να διεκδικεί μια συνήθη θέση εργασίας χωρίς να τον ακολουθεί εφ’ όρου ζωής ένα παλαιό λάθος.

2. Πιστοποιητικό περιορισμένης γνωστοποίησης

Για συγκεκριμένες ευαίσθητες θέσεις – όπως στην Αστυνομία, στις Φυλακές, στη Δικαιοσύνη, στη Νομική Υπηρεσία, στον Στρατό, για νοσηλευτές, μαίες και κοινωνικούς λειτουργούς, καθώς και για ορισμένες θέσεις αυξημένης δημόσιας ή οικονομικής ευθύνης – θα μπορούν να γνωστοποιούνται συγκεκριμένες παλαιές καταδίκες που έχουν πραγματική σχέση με τη θέση, ακόμη και αν αυτές έχουν ήδη αποκατασταθεί.

Δεν θα εμφανίζεται ολόκληρο το ποινικό ιστορικό. Θα εμφανίζονται μόνο οι κατηγορίες αδικημάτων που είναι συναφείς με τη συγκεκριμένη θέση και η ύπαρξή τους δεν θα σημαίνει αυτόματο αποκλεισμό. Το αρμόδιο όργανο θα οφείλει να προχωρεί σε εξατομικευμένη αξιολόγηση.

3. Βεβαίωση ύπαρξης ή μη κωλύματος

Όπου η νομοθεσία προβλέπει ρητά ότι συγκεκριμένη καταδίκη αποτελεί κώλυμα, θα εκδίδεται απλώς βεβαίωση για το κατά πόσο το κώλυμα υφίσταται, χωρίς να αποκαλύπτονται περισσότερες πληροφορίες από όσες είναι αναγκαίες.

Παράλληλα, διατηρούνται πλήρως τα ειδικά αυστηρά καθεστώτα που ήδη προβλέπει η νομοθεσία, όπως το ειδικό αρχείο, τα πιστοποιητικά και τα κωλύματα για αδικήματα σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης παιδιών.

Η φιλοσοφία της πρότασης είναι ξεκάθαρη: δεύτερη ευκαιρία σε όσους τη δικαιούνται, αλλά όχι τυφλό σημείο όταν πρόκειται για θέσεις αυξημένης ευθύνης και εμπιστοσύνης.