Πρόταση νόμου για την προστασία σκαφών σε επικίνδυνες καιρικές συνθήκες από το Άλμα – Πότε επιβάλλεται πρόστιμο €10.000 και ποια πλοία εξαιρούνται – Τι προνοεί

Πρόταση νόμου με στόχο την προστασία των σκαφών σε επικίνδυνες καιρικές συνθήκες, ετοίμασε το Κίνημα Άλμα – Πολίτες για την Κύπρο.

Όπως δήλωσε στο philenews η βουλευτής του κινήματος Ειρήνη Χαραλαμπίδου, σκοπός είναι η κάλυψη του νομοθετικού κενού που παρατηρείται όσον αφορά τις εξουσίες των αρμοδίων αρχών για την απαγόρευση του απόπλου όταν οι συνθήκες δημιουργούν σοβαρό κίνδυνο για την ανθρώπινη ζωή, το οποίο αναδείχθηκε με τραγικό τρόπο από το πρόσφατο περιστατικό στο Κάβο Γκρέκο.

Η πρόταση, έχει ήδη διαβιβαστεί στις Υπηρεσίες της Βουλής, ώστε να ακολουθηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία και να κατατεθεί στην επόμενη Ολομέλεια.

Απαγόρευση απόπλου ή κατάπλου

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση που συνοδεύει την πρόταση νόμου, σκοπός είναι η κάλυψη κενού στο νομοθετικό πλαίσιο για τη λήψη προληπτικών μέτρων ασφάλειας σε περίπτωση ιδιαίτερα δυσμενών θαλάσσιων ή μετεωρολογικών συνθηκών, ώστε οι σχετικές εξουσίες της Αρμόδιας Αρχής να μπορούν να ασκούνται και σε πλοία και σκάφη τα οποία, λόγω της ολικής χωρητικότητας, του μήκους, του είδους ή της χρήσης τους, δεν εμπίπτουν σήμερα στο γενικό πεδίο εφαρμογής του βασικού νόμου. Δηλαδή, επεκτείνει στα μικρότερα πλοία και σκάφη εξουσίες που προβλέπονται ήδη για ορισμένες κατηγορίες μεγαλύτερων πλοίων.

Το άρθρο 21 του βασικού νόμου, όπως προστίθεται, «προβλέπει ήδη ότι, όταν οι μετεωρολογικές συνθήκες ή η κατάσταση της θάλασσας είναι ιδιαίτερα δυσμενείς και υπάρχει σοβαρός κίνδυνος για την ανθρώπινη ζωή ή το περιβάλλον, η Αρμόδια Αρχή δύναται να λαμβάνει κατάλληλα μέτρα, περιλαμβανομένης της σύστασης ή απαγόρευσης απόπλου ή κατάπλου. Οι σχετικές διατάξεις θεσπίστηκαν στο πλαίσιο εναρμόνισης με την Οδηγία 2002/59/ΕΚ και εφαρμόζονται, κατά κανόνα, σε πλοία ολικής χωρητικότητας ίσης ή μεγαλύτερης των 300 μονάδων, ενώ από το γενικό πεδίο εφαρμογής εξαιρούνται και συγκεκριμένες κατηγορίες μικρότερων πλοίων και σκαφών».

Περαιτέρω, το ίδιο το άρθρο 3 του βασικού νόμου προβλέπει ότι οι εν λόγω περιορισμοί και εξαιρέσεις ισχύουν εκτός εάν ο Νόμος προβλέπει διαφορετικά. Με την προτεινόμενη ρύθμιση αξιοποιείται η δυνατότητα αυτή αποκλειστικά για σκοπούς αντιμετώπισης ιδιαίτερα δυσμενών θαλάσσιων ή μετεωρολογικών συνθηκών, χωρίς να μεταβάλλεται το γενικό πεδίο εφαρμογής του βασικού νόμου ή οι λοιπές διατάξεις που θεσπίστηκαν για σκοπούς εναρμόνισης με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ειδικότερα, προτείνεται όπως η σχετική εξουσία επεκτείνεται, για τον συγκεκριμένο σκοπό, στα πλοία και σκάφη που βρίσκονται σε λιμένα της Δημοκρατίας ή εντός της αιγιαλίτιδας ζώνης της και τα οποία δεν καλύπτονται διαφορετικά από τον βασικό νόμο. Τονίζεται πως εξακολουθούν να εξαιρούνται τα πολεμικά και βοηθητικά πολεμικά πλοία, καθώς και τα άλλα κρατικά πλοία που χρησιμοποιούνται για δημόσιες μη εμπορικές υπηρεσίες.  

Προληπτική μετακίνηση σκαφών

Στο μεταξύ, σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, «η προτεινόμενη ρύθμιση δεν περιορίζεται στην απαγόρευση απόπλου ή κατάπλου. Ιδιαίτερα δυσμενείς καιρικές ή θαλάσσιες συνθήκες δύνανται να δημιουργήσουν σοβαρό κίνδυνο και για σκάφη που βρίσκονται ήδη στη θάλασσα ή παραμένουν αγκυροβολημένα σε εκτεθειμένες παράκτιες περιοχές. Για τον λόγο αυτό παρέχεται στην Αρμόδια Αρχή η δυνατότητα, ανάλογα με τις περιστάσεις, να περιορίζει ή να απαγορεύει τον πλου, την αγκυροβολία ή την παραμονή σε συγκεκριμένη περιοχή και, όπου τούτο είναι αναγκαίο, να διατάσσει την προληπτική μετακίνηση πλοίου ή σκάφους προς ασφαλή λιμένα, μαρίνα, αλιευτικό καταφύγιο, ασφαλές αγκυροβόλιο ή άλλο κατάλληλο προφυλαγμένο χώρο.

Η πρόταση προνοεί πως οποιοδήποτε μέτρο λαμβάνεται θα βασίζεται στην κατάσταση της θάλασσας και στην πρόγνωση του καιρού που παρέχει αρμόδια μετεωρολογική υπηρεσία αναγνωρισμένη από τη Δημοκρατία.

Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα έκδοσης γενικής οδηγίας για συγκεκριμένη περιοχή ή κατηγορία πλοίων, ώστε σε περίπτωση επικείμενου κινδύνου να μην απαιτείται η εξατομικευμένη κοινοποίηση οδηγίας σε κάθε επηρεαζόμενο σκάφος.

Προβλέπεται επίσης ότι ο πλοίαρχος δύναται, σε εξαιρετική περίπτωση, να αποκλίνει από οδηγία παραμονής ή μετακίνησης όταν εύλογα κρίνει ότι η άμεση συμμόρφωση θα δημιουργούσε σοβαρότερο και άμεσο κίνδυνο για την ανθρώπινη ζωή ή την ασφάλεια του πλοίου και ενημερώνει σχετικά την αρμόδια Αρχή. Η πρόνοια αυτή, όπως σημειώνεται, διασφαλίζει ότι ένα προληπτικό μέτρο δεν θα οδηγεί, λόγω αιφνίδιας μεταβολής των πραγματικών συνθηκών, σε αποτέλεσμα αντίθετο προς τον σκοπό της ασφάλειας.

Διοικητικό πρόστιμο μέχρι €10.000

Για την αποτελεσματική εφαρμογή των μέτρων η πρόταση νόμου προβλέπει πως σε περίπτωση κατά την οποία η Αρμόδια Αρχή έχει εύλογη αιτία να πιστεύει, βάσει συγκεκριμένων και διαπιστωμένων στοιχείων που έχει στη διάθεσή της κατόπιν σχετικής διερεύνησης, ότι ο πλοίαρχος ή ο έχων την εκμετάλλευση πλοίου παρέβη ή παρέλειψε να συμμορφωθεί με υποχρέωση που του επιβάλλεται δυνάμει του εδαφίου (7) του άρθρου 21, έχει εξουσία να επιβάλλει στο πρόσωπο αυτό διοικητικό πρόστιμο που δεν υπερβαίνει τις €10.000, ανάλογα με τη φύση, τη σοβαρότητα και τις περιστάσεις της παράβασης.

Η αρμοδιότητα ασκείται από την υφιστάμενη Αρμόδια Αρχή στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του Υφυπουργείου Ναυτιλίας. Όπως σημειώνεται, η προτεινόμενη ρύθμιση δεν δημιουργεί νέα υπηρεσία, νέο διοικητικό μηχανισμό ή νέες οργανικές θέσεις και δεν συνεπάγεται αυτοτελή υποχρέωση πρόσθετης δημόσιας δαπάνης.