Λήπτες ΕΕΕ τζογάρουν σε καζίνο και διαδικτυακά τυχερά παιγνίδια – Υπό έλεγχο τα τραπεζικά τους στοιχεία – Επισημάνσεις βουλευτών για ταλαιπωρία πολιτών

Τη δυνατότητα αυστηρότερων και περισσότερο αυτοματοποιημένων ελέγχων στους λήπτες κοινωνικών παροχών, μέσω τραπεζικών δεδομένων αλλά και διασύνδεσης με καζίνο και εταιρείες στοιχημάτων, εξέτασε την Πέμπτη η κοινοβουλευτική Επιτροπή Ελέγχου, συνεχίζοντας τη συζήτηση της ειδικής έκθεσης της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για το Υφυπουργείο Κοινωνικής Πρόνοιας.

Στο επίκεντρο βρέθηκε η πρόσβαση της Υπηρεσίας Διαχείρισης Επιδομάτων Πρόνοιας (ΥΔΕΠ) σε αναλυτικότερα τραπεζικά στοιχεία δικαιούχων. Όπως εξηγήθηκε, μέσω της υφιστάμενης διασύνδεσης η Υπηρεσία λαμβάνει περιορισμένη πληροφόρηση, μεταξύ άλλων για το υπόλοιπο και το υψηλότερο υπόλοιπο λογαριασμού σε συγκεκριμένη περίοδο.

Ο προϊστάμενος της ΥΔΕΠ, Γιάννης Βασιλειάδης, εξήγησε ότι τα στοιχεία αυτά μπορεί να αποτελέσουν ένδειξη ότι μία περίπτωση χρήζει περαιτέρω διερεύνησης, χωρίς από μόνα τους να αποδεικνύουν οτιδήποτε. «Το θέμα είναι ότι ο τρόπος που μας τα δίνει τώρα είναι περιορισμένος. Θέλουμε να γίνει πιο αποδοτικός», ανέφερε, σημειώνοντας ότι στόχος είναι να λαμβάνονται «μόνο τα στοιχεία τα οποία είναι αναγκαία».

Χαρακτηριστική ήταν η αναφορά σε περίπτωση λήπτριας η οποία είχε περίπου €3.000 στο λογαριασμό της και στη συνέχεια έλαβε επιχορήγηση €5.000 για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών. Το συνολικό ποσό ξεπέρασε έτσι το σχετικό όριο και διακόπηκε η καταβολή του επιδόματος, μέχρι να διερευνηθεί η προέλευση των χρημάτων.

Βουλευτές υπέδειξαν ότι το βάρος εξασφάλισης των πρόσθετων τραπεζικών στοιχείων δεν πρέπει να μετακυλίεται στον πολίτη από τη στιγμή που έχει ήδη παραχωρήσει την απαιτούμενη εξουσιοδότηση. «Ο πολίτης, τη στιγμή που είναι υποχρεωμένος να υπογράψει την εξουσιοδότηση, τέλειωσε τη δουλειά του. Το πρόβλημα δεν πρέπει να μετακυλίεται στον πολίτη», αναφέρθηκε χαρακτηριστικά.

Σημαντική ήταν και η τοποθέτηση από πλευράς Επιτρόπου Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Όπως αναφέρθηκε, γνωμάτευση του 2022, σύμφωνα με την οποία δεν υπήρχε νομική βάση για λήψη αναλυτικών καταστάσεων λογαριασμών, επανεξετάστηκε. «Επανεξετάσαμε το θέμα. Υπάρχει νομική βάση, υπάρχει το διάταγμα, οπότε υπάρχει η νομική βάση για τη λήψη των αναλυτικών καταστάσεων», ειπώθηκε στην Επιτροπή.

Από πλευράς τραπεζών αναφέρθηκε ότι, εφόσον πληρούνται οι νομικές προϋποθέσεις και υπάρχει η κατάλληλη εξουσιοδότηση, τεχνικά μπορεί να αποστέλλεται απευθείας το statement. «Η τράπεζα μπορεί να στείλει ένα statement, θα το στέλνει με μορφή PDF», ανέφερε εκπρόσωπος του τραπεζικού τομέα.

Παράλληλα, συζητήθηκε το ζήτημα των χρεώσεων που επιβάλλονται σε πολίτες για την έκδοση καταστάσεων λογαριασμού, με θέση ότι η απευθείας ανταλλαγή στοιχείων με κρατική υπηρεσία δεν πρέπει να συνεπάγεται χρέωση του δικαιούχου, από ένα εως και 5 ευρώ.

Λύση για τους λήπτες ΕΕΕ στα καζίνο

Ιδιαίτερη συζήτηση έγινε για τη συμμετοχή ληπτών ΕΕΕ σε τυχερά παιχνίδια. Ο εκτελεστικός διευθυντής της Εθνικής Αρχής Παιγνίων και Εποπτείας Καζίνο, Χάρης Τσαγγαρίδης, ανέφερε ότι από τις αρχές του 2023 η Αρχή είχε εντοπίσει πως κατά το χρονικό διάστημα μέσα στον μήνα που καταβάλλεται το ΕΕΕ παρατηρείται αύξηση στη συμμετοχή σε παίγνια.

Όπως είπε, το γεγονός αυτό οδήγησε την Αρχή σε επαφές με την ΥΔΕΠ, με στόχο να εξεταστεί μηχανισμός ελέγχου των ληπτών ΕΕΕ κατά την έκδοση κάρτας καζίνο.

Ο κ. Τσαγγαρίδης υπογράμμισε ότι η προστασία των ευάλωτων ομάδων εμπίπτει στις αρμοδιότητες της Αρχής, σημειώνοντας ότι αυτές βρίσκονται ρητά στο πεδίο προστασίας της.

Οι επαφές με την ΥΔΕΠ, όπως ανέφερε, οδήγησαν στην προετοιμασία συγκεκριμένης τεχνικής λύσης. «Ετοιμάστηκε η τεχνική λύση ούτως ώστε κάποιος, για να μπορεί να εκδώσει κάρτα του καζίνο, να πρέπει να ελέγχεται κατά πόσο είναι λήπτης ΕΕΕ ή όχι», είπε.

Σύμφωνα με όσα εξήγησε, η διαδικασία θα μπορούσε να λειτουργεί μέσω αριθμού ταυτότητας και να επιστρέφει απλώς απάντηση «ναι» ή «όχι», χωρίς να κοινοποιούνται επιπλέον προσωπικά δεδομένα στο καζίνο.

Ο κ. Τσαγγαρίδης ανέφερε ακόμη ότι από τα μέσα του 2027 η χρήση κάρτας στα καζίνο θα καταστεί υποχρεωτική σε πολύ μεγαλύτερη έκταση, γεγονός που θα ενισχύσει σημαντικά τη δυνατότητα ταυτοποίησης των παικτών και εφαρμογής ενός τέτοιου μηχανισμού. Όπως είπε, σήμερα το σύστημα δεν εφαρμόζεται πλήρως στα καζίνο Λευκωσίας και Λεμεσού.

«Οκτώ στους δέκα παίζουν online»

Από την Εθνική Αρχή Στοιχημάτων επισημάνθηκε ότι το μεγαλύτερο μέρος του στοιχηματισμού έχει πλέον μεταφερθεί στο διαδίκτυο. «Στην Κύπρο τα τελευταία χρόνια οκτώ στους δέκα παίκτες παίζουν online», αναφέρθηκε, ενώ για τα επίγεια πρακτορεία σημειώθηκε ότι η ταυτοποίηση είναι δυσκολότερη, καθώς μεγάλο μέρος της δραστηριότητας είναι ανώνυμο.

Για το διαδικτυακό στοίχημα, ωστόσο, η Αρχή δήλωσε έτοιμη να προχωρήσει τεχνικά σε αποκλεισμό ληπτών ΕΕΕ μέσω της πλατφόρμας αυτοαποκλεισμού που λειτουργεί από το 2024.

«Είμαστε πανέτοιμοι τεχνικά. Αν περάσει νομοθετικά, μπορούμε την ίδια ημέρα να τους βάλουμε στην πλατφόρμα αυτοαποκλεισμού και δεν θα μπορούν να παίζουν στο νόμιμο online», ανέφερε ο εκπρόσωπος της Αρχής.

Από πλευράς προστασίας προσωπικών δεδομένων επισημάνθηκε, πάντως, ότι για τη διασύνδεση των μητρώων ληπτών ΕΕΕ με τις αρμόδιες αρχές παιγνίων απαιτείται σαφής νομοθετική βάση.

Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε στη σκιά των ευρημάτων της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, η οποία είχε εντοπίσει αδυναμίες στην άντληση πληροφοριών από πιστωτικά ιδρύματα και στις διασταυρώσεις δεδομένων, επισημαίνοντας ότι η έλλειψη ενιαίων και διασυνδεδεμένων πληροφοριακών συστημάτων περιορίζει την αποτελεσματικότητα των ελέγχων.