Μάχη εξουσίας στις πανεπιστημιακές κλινικές: Ειδικευόμενοι, διοίκηση, κόστος και «κύρια έδρα» στο επίκεντρο – Αυτοπροσώπως στη Βουλή για τη συζήτηση ο υπουργός Υγείας

Ειδικευόμενοι εντός ή έκτος ιδιωτικών νοσοκομείων, ξεκαθάρισμα της διοικητικής εξουσίας μέσα στις πανεπιστημιακές κλινικές, εφημερίες και πραγματική κλινική παρουσία των πανεπιστημιακών γιατρών, κόστος και ανατροπή του μοντέλου της «κύριας έδρας» των ιατρικών σχολών.

Με νέες, συγκεκριμένες εισηγήσεις/ απαιτήσεις επιστρέφουν οι εμπλεκόμενοι στη μάχη των πανεπιστημιακών κλινικών, με το θέμα της εκπαίδευσης των ειδικευόμενων γιατρών να ανοίγει στο παρασκήνιο, ένα από τα μεγαλύτερα μέτωπα πριν ακόμη επαναρχίσει η συζήτηση στη Βουλή.

Ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Ιδιωτικών Νοσοκομείων (ΠΑΣΙΝ) ζητά πλέον επισήμως και γραπτώς να ανοίξει η εκπαίδευση για απόκτηση ιατρικής ειδικότητας και στα ιδιωτικά νοσηλευτήρια.

Την ίδια ώρα, στο παρασκήνιο συζητείται έντονα ο τρόπος συνεργασίας των ιατρικών σχολών με τα νοσηλευτήρια, με τον ΠΑΣΙΝ να εισηγείται ένα πολυκεντρικό σύστημα που θα επιτρέπει την ανάπτυξη πανεπιστημιακών και συνδεδεμένων κλινικών σε περισσότερα νοσηλευτήρια.

Με αυτά τα δεδομένα, το παρασκήνιο των τελευταίων ημερών αποκτά πλέον συγκεκριμένο περιεχόμενο.

ΟΚΥπΥ και συντεχνίες των γιατρών του δημοσίου βρίσκονται σε μεταξύ τους επαφές, με τον Οργανισμό, όπως πληροφορούμαστε, να επιχειρεί να προσεγγίσει, με τις δικές του τελικές θέσεις, όσο το δυνατόν περισσότερο τις θέσεις των συνδικαλιστών.

Στο επίκεντρο των μεταξύ τους συζητήσεων αλλά και των προθέσεων του ΟΚΥπΥ, βρίσκονται ζητήματα που κάθε άλλο παρά διαδικαστικά μπορούν να θεωρηθούν, καθώς ο Οργανισμός παρουσιάζεται έτοιμος να διασφαλίσει και τα δικά του διοικητικά αλλά και οικονομικά συμφέροντα.

Έτσι, στις συζητήσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη στο εσωτερικό του ΟΚΥπΥ, τίθενται ξεκάθαρα ερωτήματα που αφορούν, μεταξύ άλλων,  το ποιος θα διοικεί τις πανεπιστημιακές κλινικές, ποια θα είναι η θέση των πανεπιστημιακών γιατρών στην υφιστάμενη ιεραρχία των δημόσιων νοσηλευτηρίων, ποια θα είναι η πραγματική κλινική παρουσία τους, πώς θα συμμετέχουν σε εφημερίες και εξωτερικά ιατρεία, πώς θα καλύπτονται οι κλινικές όταν απουσιάζουν και, βεβαίως, ποιος θα επωμίζεται το κόστος.

Ο Οργανισμός, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει προχωρήσει και στην ετοιμασία πρότασης για προσθήκη νέας πρόνοιας στο νομοσχέδιο, ώστε ο νόμος να καθορίζει το βασικό πλαίσιο και τις αναγκαίες δικλίδες των συμφωνιών μεταξύ νοσηλευτηρίων και ιατρικών σχολών, αφήνοντας τους ειδικότερους διοικητικούς, λειτουργικούς, στελεχιακούς και οικονομικούς όρους να ρυθμίζονται μέσα από τις ίδιες τις συμφωνίες.

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, ο υπουργός Υγείας, Νεόφυτος Χαραλαμπίδης, καλείται μέχρι την Πέμπτη να μελετήσει όλα τα υπομνήματα και γραπτές εισηγήσεις που τέθηκαν εκ νέου ενώπιόν του, πριν παρουσιαστεί ο ίδιος αυτοπροσώπως την Πέμπτη στη Βουλή για τη συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής επιτροπής Υγείας.

Σύμφωνα με πληροφορίες του «Φ», από πλευράς κυβέρνησης υπάρχει ετοιμότητα να υιοθετηθούν προτάσεις που μπορούν να βελτιώσουν το νομοσχέδιο και να διευκολύνουν την εφαρμογή του, υπό την προϋπόθεση, ωστόσο, ότι δεν ανατρέπουν τη βασική φιλοσοφία του κατατεθειμένου κειμένου.

Το δύσκολο είναι ότι αρκετές από τις εισηγήσεις που έχουν τεθεί δεν μπορούν να συνυπάρξουν αυτούσιες. Μάλιστα, σε ορισμένες περιπτώσεις, η αποδοχή της μιας προϋποθέτει ουσιαστικά την απόρριψη της άλλης, γεγονός που μάλλον θα προκαλέσει νέες συζητήσεις και σε επίπεδο Βουλής.

Ειδικευόμενοι: Αντίθετες απόψεις

Στο κείμενο εισηγήσεων του προς τον Υπουργό, ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Ιδιωτικών Νοσηλευτηρίων, βάζει ψηλά στις προτεραιότητες του ΠΑΣΙΝ το θέμα της εκπαίδευσης των ειδικευόμενων γιατρών.

Ο Σύνδεσμος ζητά τη δημιουργία ενιαίου κυπριακού μηχανισμού πιστοποίησης των νοσηλευτηρίων που μπορούν να λειτουργούν ως εκπαιδευτικά κέντρα, υποστηρίζοντας ότι πρέπει να ισχύουν κοινά, αντικειμενικά και επαληθεύσιμα κριτήρια για δημόσιο και ιδιωτικό τομέα.

Με απλά λόγια, εάν ένα ιδιωτικό νοσηλευτήριο διαθέτει τις υποδομές, το προσωπικό, τα περιστατικά και γενικότερα τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για την εκπαίδευση νέων γιατρών, ο ΠΑΣΙΝ θεωρεί ότι δεν πρέπει να αποκλείεται από το σύστημα επειδή είναι ιδιωτικό.

Το αίτημα συνοδεύεται από εισήγηση για επικαιροποίηση της σχετικής συμφωνίας Κύπρου και Ελλάδας, ώστε να μπορεί να λειτουργήσει το νέο σύστημα πιστοποίησης.

Επί του συγκεκριμένου ζητήματος, ο ΟΚΥπΥ, τόσο κατά τις τελευταίες επαφές του με τον υπουργό Υγείας όσο και στο παρελθόν σε δημόσιες τοποθετήσεις του επί του θέματος, είχε τοποθετηθεί αρνητικά. Εξάλλου, το ζήτημα περιλαμβάνεται και στις «κόκκινες γραμμές» των γιατρών του δημοσίου.

ΟΚΥπΥ και συντεχνίες ψάχνουν συγκλίσεις

Σχέδιο εισηγήσεων του ΟΚΥπΥ βρίσκεται, όπως πληροφορούμαστε, ενώπιον των συνδικαλιστικών οργανώσεων των γιατρών, ενώ έχουν ήδη γίνει επαφές μεταξύ των δύο πλευρών, ώστε να εντοπιστούν τα σημεία στα οποία μπορούν να κινηθούν σε περισσότερο κοινή κατεύθυνση πριν από την επανέναρξη της συζήτησης στη Βουλή.

Ένα από τα βασικότερα αφορά τη διοίκηση και την ιεραρχία μέσα στις κλινικές. Οι συντεχνίες είχαν από νωρίς θέσει ως κόκκινη γραμμή τη διατήρηση των υφιστάμενων δομών των δημόσιων νοσηλευτηρίων και είχαν ξεκαθαρίσει ότι δεν αποδέχονται την εκχώρηση υφιστάμενης κλινικής στον διοικητικό έλεγχο ακαδημαϊκού. Παράλληλα, είχαν ζητήσει σαφείς όρους για την ένταξη των ακαδημαϊκών στα δημόσια νοσηλευτήρια.

Η ΠΑΣΥΚΙ, στο υπόμνημα που είχε καταθέσει τον Νοέμβριο του 2025, είχε περιγράψει ακόμη πιο έντονα το πρόβλημα που θεωρεί ότι μπορεί να προκύψει με την αλυσίδα ευθύνης. Η ουσία της θέσης της είναι ότι δεν μπορεί ο επικεφαλής μιας δημόσιας κλινικής να φέρει την ευθύνη για τη λειτουργία της και την ασφάλεια των ασθενών χωρίς να έχει αντίστοιχη εποπτική αρμοδιότητα επί όλων των γιατρών που εργάζονται σε αυτή.

Κοινή ανησυχία αποτελεί και το οικονομικό. Πριν από την εφαρμογή του νέου μοντέλου πρέπει να ξεκαθαριστεί τι αναλαμβάνει το πανεπιστήμιο και τι το νοσηλευτήριο, ώστε η δημιουργία πανεπιστημιακών κλινικών να μη μεταφραστεί στην πράξη σε πρόσθετες υποχρεώσεις προσωπικού και κόστους χωρίς προηγούμενο σχεδιασμό.

Αυτό, βεβαίως, δεν σημαίνει ότι ΟΚΥπΥ και συντεχνίες έχουν λύσει τις διαφορές τους. Μία από αυτές αφορά και το πού ακριβώς πρέπει να κατοχυρώνονται οι κανόνες. Η ΠΑΣΥΚΙ είχε υποστηρίξει ότι κρίσιμα ζητήματα διοίκησης, ιεραρχίας και ευθύνης πρέπει να καθορίζονται από ενιαίο δεσμευτικό πλαίσιο και όχι να αφήνονται προς διαπραγμάτευση σε επιμέρους συμφωνίες.

Στο τραπέζι και η «κύρια έδρα»

Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο που ανοίγει μέσα από το νέο υπόμνημα του ΠΑΣΙΝ αφορά τη λεγόμενη «κύρια έδρα» των ιατρικών σχολών.

Ο ΠΑΣΙΝ αμφισβητεί τη λογική σύμφωνα με την οποία συνδεδεμένες και πανεπιστημιακές κλινικές αναπτύσσονται μόνο στο νοσηλευτήριο στο οποίο μια ιατρική σχολή έχει την κύρια εκπαιδευτική δραστηριότητά της. Ζητά πολυκεντρικό μοντέλο, με δυνατότητα μιας ιατρικής σχολής να αναπτύσσει κλινικές σε περισσότερα από ένα δημόσια ή ιδιωτικά νοσηλευτήρια, εφόσον πληρούνται τα ίδια κριτήρια ποιότητας.

Η συγκεκριμένη εισήγηση αγγίζει μια από τις σοβαρότερες διαφωνίες που είχαν καταγραφεί ήδη στην προηγούμενη φάση της συζήτησης.

Το Πανεπιστήμιο Κύπρου, στο υπόμνημα που είχε καταθέσει τον Νοέμβριο του 2025, είχε κινηθεί προς την αντίθετη κατεύθυνση. Είχε στηριχθεί ρητά στη λογική της κύριας εκπαιδευτικής δραστηριότητας της ιατρικής σχολής σε συγκεκριμένο νοσηλευτήριο και είχε ζητήσει αλλαγές σε μεταβατικές πρόνοιες τις οποίες θεωρούσε ασύμβατες με αυτή τη φιλοσοφία.

Στο ευρύτερο ζήτημα της διοίκησης είχε τοποθετηθεί και ο Παγκύπριος Ιατρικός Σύλλογος, ο οποίος, στο δικό του υπόμνημα τον περασμένο Νοέμβριο, είχε προτείνει μοντέλο πλήρους ένταξης των πανεπιστημιακών κλινικών στα νοσηλευτήρια, χωρίς τη δημιουργία ξεχωριστής διοικητικής ή νομικής οντότητας.