Ο Χαράλαμπος Μερακλής, αναλύει την κατάσταση στην περιοχή μετά τις αλλαγές που εμφανίζει λόγω αναδιαμόρφωσης και παγκοσμιοποίησης.
Παρά την αναδιαμόρφωση που παρατηρείται σήμερα στον 21ο αιώνα στον κομματικό χώρο εντούτοις οι κύριες πολιτικές δυνάμεις εκφράζονται διά της Αριστεράς και της Δεξιάς και παρά την εισδοχή στην παγκοσμιοποίηση, το σκηνικό έγινε πιο πολύπλοκο λόγω της απόλυτης κυριαρχίας των αγορών και της λήψης σημαντικών αποφάσεων έξω από τον χώρο της δημοκρατίας και πολιτικής.
Αυτό οξύνει τον τρόπο που λαμβάνονται οι αποφάσεις σχετικά με τα προβλήματα που δημιουργεί ο καπιταλισμός στον πλανήτη, πράγμα που δεν επιθυμεί η πλειοψηφία των ανθρώπων και το οποίο αποτελεί το κορυφαίο ζήτημα της Δημοκρατίας.
Η σημερινή φάση της ανθρώπινης ιστορίας έχει ανάγκη τον δημοκρατικό έλεγχο της άναρχης παγκοσμιοποίησης, την ανάγκη της συλλογικής διακυβέρνησης, την ανάγκη μιας νέας ισορροπίας και ενός νέου συμβιβασμού Δημοκρατίας και Αγορών μέσω των οποίων θα αντιμετωπισθεί ο νεοφιλελευθερισμός.
Σ’ αυτό το πεδίο έχουν αναπτυχθεί δύο πολιτικές στρατηγικές με διαφορετικό άξονα εκκίνησης ως εξής:
(α) Τον εθνικό – κρατικό προστατευτισμό, ο οποίος είναι ο πιο δημοφιλής επειδή θέτει στην κορυφή και την πρωτιά τη χώρα από την οποία ξεστομίζεται π.χ. ΗΠΑ, Γαλλία, Ουγγαρία, Ιταλία, Πολωνία, Ρωσία και θεωρεί ότι τα δημιουργούμενα προβλήματα θα λυθούν δια μαγείας και με εύκολο τρόπο με μια επιστροφή στο παρελθόν, αγνοώντας πως τα προβλήματα που δημιούργησε η βιομηχανική επανάσταση του 19ου αιώνα δεν λύθηκαν με την αντίδραση των εργατών που έσπαζαν τις μηχανές με τα τσεκούρια και τα σφυριά όπως πρωτοστατεί και ο Τραμπ, η Λεπέν, Όρμπαν και τόσοι άλλοι ακραίοι λαϊκιστές που έχουν ξεχάσει τη βρώμικη μυρωδιά των Μεγάλων Πολέμων. (β) Ο άλλος δρόμος για να αντιμετωπισθεί η σημερινή κρίση και εξευτελισμός που προέρχεται από την ασυδοσία των αγορών, είναι να αναπτυχθούν παγκόσμιοι κανόνες δημοκρατίας και πολιτικής που θα εξισορροπούν τη δημοκρατία και τη λειτουργία των αγορών. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί όταν λειτουργήσει μεγάλος σχηματισμός κρατών που θα έχει επίγνωση του ρόλου του και της αντίστοιχης πολιτικής κουλτούρας. Τέτοια επίγνωση έχει η σύσταση του συνασπισμού της ΕΕ για ενοποίηση, στηριζόμενη στις ευρωπαϊκές αξίας, παραδόσεις και κουλτούρα.
Με τα σημερινά δεδομένα που βρίσκεται η Ένωση δεν μπορεί να διαδραματίσει ένα τέτοιο ρόλο και χρειάζεται ένα νέο ρόλο συνοχής και αλληλεγγύης που θα την οδηγήσει προς την έξοδο, μακριά από τη λιτότητα, ανεργία κ.λπ.
Θα πρέπει να τονισθεί πως η Ευρώπη σήμερα βρίσκεται (α) ανάμεσα σε μια ανομοιογενή συντηρητική εθνικιστική και ευρωσκεπτικιστική αντίληψη, (β) στη σοσιαλδημοκρατία που βρίσκεται σε κρίση λόγω μεγέθους και ανομοιογένειας, και (γ) στην Αριστερά που χαρακτηρίζεται από περιορισμένη εμβέλεια και με διαφορετικές απόψεις και θέσεις στα ευρωπαϊκά ζητήματα, όπου στους κόλπους της λειτουργούν και ευρωσκεπτικιστές.
Το ερώτημα που τίθεται μετά τα αναφερόμενα, είναι εάν οι πολιτικές δυνάμεις είναι σε θέση να φθάσουν σ’ έναν ιστορικό συμβιβασμό για συνεργασία, ούτως ώστε να λειτουργήσει ένα Ευρωπαϊκό Προοδευτικό Φόρουμ που με την πάλη και τις θέσεις που θα αναπτύξει σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, θα συμβάλει δημιουργικά στην Ευρώπη και στον υπόλοιπο πλανήτη να αναπτυχθεί μια νέα ισορροπία, ώστε να εφαρμοσθεί η Δημοκρατία και ο έλεγχος των Αγορών ή θα εξακολουθήσουν οι προοδευτικές δυνάμεις να διατηρούν τις δικές τους θέσεις σε τοπικό, περιφερειακό και παγκόσμιο επίπεδο, ενόψει και των ποικίλων αντιπαλοτήτων σε διάφορους τομείς και ανακατατάξεις στα γεωπολιτικά και στρατηγικές;