Της Lauren Debter

Η Veena Marcano ξεκινά συνήθως νωρίς τις εορταστικές αγορές, αλλά φέτος ξεπέρασε τον εαυτό της, αρχίζοντας τα ψώνια από τον Ιούλιο. Με βάση όσα είχε ακούσει για τις καθυστερήσεις στις παραδόσεις, τις ελλείψεις προϊόντων και τις αυξήσεις των τιμών, σκέφθηκε ότι θα ήταν καλύτερα να ξεκινήσει να αγοράζει τα δώρα της όσο το δυνατόν συντομότερα. Έτσι, άρχισε να γυρνά στα καταστήματα, όπως τα Amazon, T.J.Maxx και Burlington, “στοκάροντας” δώρα για τα δύο παιδιά της, τα ανίψια και τα βαφτιστήρια της. Πολύ πριν την έλευση της Black Friday είχε προμηθευτεί όλα όσα χρειαζόταν – κι ακόμη περισσότερα.

“Έχω περισσότερα δώρα από τα παιδιά στα οποία πρέπει να δώσω”, λέει η 28χρονη Marcano, που ζει στην Πενσυλβάνια και λέει ότι θα επιστρέψει μερικά, κυρίως βιβλία και ένα σετ χειροτεχνίας.

Και δεν είναι η μόνη. Για πολλούς Αμερικανούς, ο “αγώνας” των εορταστικών αγορών ξεκίνησε φέτος πολύ πριν από την Ημέρα των Ευχαριστιών, με το 45% να αρχίζει τα ψώνια ήδη από τις αρχές Οκτωβρίου, σύμφωνα με την McKinsey. Ένας στους πέντε, μάλιστα, έχει φροντίσει να διαθέτει και “εφεδρείες”, παραγγέλνοντας περισσότερα δώρα από αυτά που χρειάζεται σε περίπτωση που κάποια από αυτά καθυστερήσουν να παραδοθούν ή ακυρωθούν, σύμφωνα με την Oracle.

“Νομίζω ότι σε έναν βαθμό οι καταναλωτές στοκάρουν. Αγοράζουν ακόμη και πράγματα που μπορεί να μην είναι τα τέλεια δώρα”, λέει η Anisa Kumar, επικεφαλής του τμήματος εξυπηρέτησης πελατών στην εταιρεία λιανικών προϊόντων τεχνολογίας Narvar. Αν τελικά βρουν κάτι καλύτερο, “θα επιστρέψουν τα άλλα μετά τις διακοπές”, εξηγεί.

Ο εορταστικός αγοραστικός πανικός είναι έκδηλος. Οι καταναλωτές εδώ και μήνες ακούν για τα προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες παγκοσμίως, τα οποία έχουν ως αποτέλεσμα ελλείψεις και καθυστερήσεις σε κάθε είδους προϊόντα, από αυτοκίνητα και οικιακές συσκευές έως παιχνίδια και είδη ένδυσης. Προβλήματα που αντιμετωπίζουν και οι ίδιοι κατά τη διάρκεια των εορταστικών αγορών τους.

Μόνο τον Οκτώβριο, 2 δισεκατομμύρια αναζητήσεις κατέληξαν στην ίδια απογοητευτική απάντηση: “χωρίς απόθεμα”. Όπως αναφέρει η Adobe, σε κάθε 50 ιστοσελίδες αγορών που επισκέφθηκαν οι καταναλωτές τον προηγούμενο μήνα, στη μία “έφαγαν πόρτα”, όταν η αναλογία προ πανδημίας ήταν 1/140 ιστοσελίδες. Οι μισοί καταναλωτές εκτιμούν, επίσης, ότι οι παραγγελίες τους θα αργήσουν να παραδοθούν φέτος, σύμφωνα με τη Narvar.

Ο Kevin Sims και η σύζυγός του ξεκίνησαν τα ψώνια τους για τις γιορτές στις αρχές Οκτωβρίου, αφότου οι στολές για το Χάλογουιν που είχαν παραγγείλει μέσω Amazon αρκετές εβδομάδες νωρίτερα καθυστέρησαν να παραδοθούν, γεγονός που τους ανάγκασε να εξετάσουν και εναλλακτικές ιδέες. Είχαν σχεδιάσει να ντυθούν οικογενειακώς -οι ίδιοι, τα δίδυμά τους και ο σκύλος της φαμίλιας- χαρακτήρες της σειράς Super Mario, επομένως η “απώλεια” ακόμη και μιας παραγγελίας κινδύνευε να τινάξει το όλο σχέδιό τους στον αέρα. Οι στολές τους παραδόθηκαν τελικά κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή, ωστόσο η όλη περιπέτεια ήταν “διδακτική”.

“Μας έκανε να σκεφθούμε ότι αν θέλουμε να περάσουμε καλά τα Χριστούγεννα, πρέπει να κάνουμε τις παραγγελίες μας άμεσα”, λέει ο 39χρονος Sims, τεχνικός γραφής επικοινωνίας στη Hitachi Vantara, κάτοικος του Σαν Χοσέ της Καλιφόρνια. “Μερικά πράγματα μπορεί να μην φτάσουν καθόλου. Κάποια μπορεί να καθυστερήσουν”, σημειώνει.

“Μάχες”… για ένα δώρο

Οι καταναλωτές πραγματικά δίνουν “μάχες” προκειμένου να αποκτήσουν τα προϊόντα που θέλουν, καθώς οι επιλογές τους φέτος είναι σημαντικά λιγότερες. Η Victoria’s Secret έχει καθυστερήσει να παραλάβει σχεδόν τα 90 εκατομμύρια από τα 200 εκατομμύρια τεμάχια εμπορεύματος που είχε προγραμματίσει για την εορταστική περίοδο, με το 25% αυτών να αφορά πιτζάμες. Η Toymaker Basic Fun αποφάσισε να παραλάβει 160.000 παιχνίδια από την Κίνα μετά τις γιορτές, καθώς η έγκαιρη αποστολή τους ήταν πολύ κοστοβόρα για την ίδια. Η εταιρεία προϊόντων σπιτιού Williams Sonoma, Inc., η οποία διαθέτει τις φίρμες Williams Sonoma, Pottery Barn, Crate & Barrel και West Elm, συνεχίζει να έχει “πολύ λιγότερο απόθεμα” προϊόντων διαθέσιμο από όσο θα ήθελε, δήλωσε η διευθύνουσα σύμβουλος Laura Alber κατά την ενημέρωση των αναλυτών για τα οικονομικά μεγέθη της εταιρείας την προηγούμενη εβδομάδα. Τα εποχιακά είδη εξαφανίζονται από τα ράφια “εν ριπή οφθαλμού”, ανέφερε χαρακτηριστικά.

“Καθώς είναι ευρέως γνωστό ότι μπορεί να υπάρξουν προβλήματα με τις εφοδιαστικές αλυσίδες, βλέπουμε πολλούς καταναλωτές να θέλουν να αγοράσουν τα προϊόντα μας αμέσως μόλις αυτά φτάσουν στα καταστήματα”, επιβεβαίωσε και ο Bill Bortz, εκτελεστικός αντιπρόεδρος εμπορευμάτων της αλυσίδας προϊόντων σπιτιού Lowe’s, κατά την ενημέρωση των αναλυτών.

Η εταιρεία ειδών γυμναστικής CityRow είδε τις παραγγελίες για το “έξυπνο” μηχάνημα κωπηλασίας, αξίας 2.100 δολαρίων που πουλά να εκτινάσσονται τον Οκτώβριο, με δεκάδες πελάτες μάλιστα να επικοινωνούν με την ίδια την εταιρεία ώστε επιβεβαιώσουν ότι θα λάβουν την παραγγελία τους εγκαίρως, πριν τα Χριστούγεννα.

Αλλά και οι ίδιες οι εταιρείες λιανικής “προτρέπουν” τους καταναλωτές να ξεκινήσουν τις αγορές τους εγκαίρως. Οι εταιρείες Amazon, Target, Best Buy και Lowe’s κάνουν προσφορές “τύπου Black Friday” από τον Οκτώβριο, ενώ η Walmart ξεκίνησε ανάλογες προσφορές στις αρχές Νοεμβρίου. Η δε Apple έχει αναρτήσει στον ιστότοπό της “προειδοποίηση” προς τους καταναλωτές ότι πρέπει να κάνουν εγκαίρως τις αγορές τους εάν θέλουν να εξασφαλίσουν την καλύτερη επιλογή προϊόντων. 

Αυτές οι κινήσεις είχαν καταλυτική επίδραση στην αγορά, με την εταιρεία παράδοσης UPS να υπολογίζει, με βάση τα στοιχεία, ότι το ήμισυ των εορταστικών αγορών ενδεχομένως να έχει ολοκληρωθεί ήδη μέχρι τη Δευτέρα που ακολουθεί μετά την Ημέρα των Ευχαριστιών.

Οι προσφορές τους, ωστόσο, είναι φέτος λιγότερο δελεαστικές, καθώς οι εκπτώσεις λόγω Black Friday κυμαίνονται κατά μέσο όρο στο 5% με 25% σε όλες τις κατηγορίες προϊόντων, έναντι 10% έως 30% που είναι συνήθως, λέει η Adobe. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αν ληφθεί υπόψη και ο πληθωρισμός, οι καταναλωτές θα πληρώσουν κατά μέσο όρο 9% περισσότερα χρήματα τη φετινή Cyber Week σε σύγκριση με πέρυσι, λέει η Adobe.

“Το moto της Black Friday φέτος είναι: ‘το έχουμε’ – όχι ‘το έχουμε φθηνότερα’ όπως παλιά”, λέει ο Jay Foreman, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας παιχνιδιών Basic Fun, που προμηθεύει τα παιχνίδια Care Bears, Tonka Trucks και Lincoln Logs στις αλυσίδες Walmart, Target και Amazon.

Αν τω μεταξύ, η “διευκολυντική” πολιτική που ακολουθούν πολλές εταιρείες ελέω πανδημίας ενδεχομένως να επιδεινώσει τις ελλείψεις προϊόντων. Για παράδειγμα, η αλυσίδα λιανικού εμπορίου Target επιτρέπει στους καταναλωτές να αγοράσουν τα προϊόντα που επιθυμούν διαδικτυακά -ακόμη και τις ειδικές προσφορές λόγω Black Friday- και να προγραμματίσουν την παραλαβή τους από τα φυσικά της καταστήματα εντός τριών ημερών. Τα εν λόγω προϊόντα, ωστόσο, επιστρέφουν εκ νέου στο ράφι και είναι διαθέσιμα ξανά προς αγορά εάν δεν παραληφθούν εντός του τριημέρου, με την εταιρεία όμως να επιστρέφει όλο το ποσό της αγοράς στον καταναλωτή. 

Η πρόκληση των επιστροφών

Την ίδια στιγμή, οι εταιρείες εφαρμόζουν και πιο “εξυπηρετική” πολιτική επιστροφών. Εταιρείες λιανικού εμπορίου όπως η Amazon, η Best Buy και η Macy’s παρέχουν στους καταναλωτές τη δυνατότητα επιστροφής δώρων για έναν επιπλέον μήνα, καθιστώντας με άλλα λόγια δυνατή την επιστροφή προϊόντων που έχουν αγοραστεί από τον Οκτώβριο έως τα μέσα ή τα τέλη Ιανουαρίου. Προ πανδημίας, η “εορταστική” περίοδος επιστροφής αφορούσε μόνο προϊόντα που αγοράζονταν τον Νοέμβριο ή τον Δεκέμβριο.

Αυτή η διευκολυντική πολιτική επιστροφών αναμένεται να προκαλέσει, βέβαια, ένα “τσουνάμι” επιστροφών μετά τις γιορτές, φαινόμενο ήδη εξαιρετικά έντονο, και δη σε τέτοιο βαθμό που η 2α Ιανουαρίου αναφέρεται ως Εθνική Ημέρα Επιστροφών. Αξίζει να σημειωθεί ότι πέρυσι, οι Αμερικανοί επέστρεψαν αγαθά αξίας 428 δισ. δολαρίων, ποσό σημαντικά αυξημένο σε σύγκριση με τα προϊόντα αξίας 369 δισ. δολαρίων που επεστράφησαν το 2019.

“Οι λιανέμποροι θα δουν το μπούμερανγκ των υπεραγορών να επιστρέφει σε αυτούς μετά τις γιορτές, με τη μορφή των επιστροφών”, σημειώνει ο Mike Webster, γενικός διευθυντής του τμήματος λιανικής της Oracle.

Συνήθως απαιτούνται τρεις εβδομάδες για γίνει η επεξεργασία ενός επιστρεφόμενου προϊόντος και να μπει αυτό ξανά στο ράφι, αλλά ορισμένες φορές, μετά τις γιορτές, οι έμποροι λιανικής “παλεύουν” με τις επιστροφές έως τον Απρίλιο ή τον Μάιο. “Είναι μεγάλο αυτό το διάστημα που μένει το απόθεμα εκτός ραφιού”, επισημαίνει ο Kumar της Narvar, ειδικά όταν μιλάμε για εποχιακά είδη, εξηγεί. Οι μισές “επιστροφές” ουσιαστικά δεν επιστρέφουν ποτέ στο ράφι, και είτε ρευστοποιούνται, είτε καταστρέφονται, είτε πετιούνται, σύμφωνα με την Forrester Research.

Κάποιοι καταναλωτές πάντες “αρνούνται” να υποκύψουν στην υστερία των εορταστικών αγορών. Η 48χρονη Corinna Bechko άρχισε να αγχώνεται από τον Οκτώβριο και βιάστηκε να ξεκινήσει τα ψώνια της, αλλά ενώ είχε αγοράσει μόνο τα μισά δώρα που ήθελε, αποφάσισε ότι η καθυστέρηση ενός δώρου λόγω των προβλημάτων στις αλυσίδες εφοδιασμού δεν είναι κάτι που θα πρέπει να αγχώνει τους φίλους και την οικογένειά της. Σίγουρα δεν θα “κακιώσει” σε κανέναν γι’ αυτό. 

“Αγχωνόμουν γι’ αυτά πολύ”, λέει η Bechko, η οποία εργάζεται σε μουσείο στο Λος Άντζελες. “Αλλά μετά σκέφτηκα όλα αυτά για τα οποία πρέπει να αγχώνομαι – κι αυτό σίγουρα δεν είναι ένα από αυτά”, λέει.

Πηγή: Forbes