Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Τρεις ώρες στο Κρεμλίνο, διαδοχικοί γύροι συνομιλιών στο Κίεβο, αναφορές σε «νέες ιδέες», αισιόδοξες δηλώσεις, αλλά καμία συμφωνία. Η εκτίμηση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι ότι, με τα σημερινά δεδομένα, ο πόλεμος φαίνεται πως θα συνεχιστεί και τον χειμώνα αποτυπώνει με μεγαλύτερη ακρίβεια την πραγματική εικόνα, σε σχέση με όσα ειπώθηκαν δημοσίως για την επανεκκίνηση της ειρηνευτικής διαδικασίας.
Ο Στιβ Ουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ έφυγαν από τη Μόσχα λέγοντας ότι άκουσαν «νέες ιδέες» από τον Βλαντίμιρ Πούτιν και έφτασαν λίγες ώρες αργότερα στο Κίεβο για να τις μεταφέρουν στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Η διαδρομή από το Κρεμλίνο στο Μαριίνσκι θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως η πρώτη σοβαρή απόπειρα εδώ και μήνες να επιστρέψουν Ρωσία και Ουκρανία σε ένα πραγματικό τραπέζι διαπραγματεύσεων. Το αποτέλεσμα, όμως, δεν δικαιολογεί ακόμη αυτή την ανάγνωση. Οι δύο Αμερικανοί απεσταλμένοι δεν επέστρεψαν από τη Μόσχα με ρωσική αποδοχή κατάπαυσης του πυρός, ο Ζελένσκι δεν μετέβαλε τη θέση του για τα εδάφη και ο Πούτιν δεν έδωσε καμία ένδειξη ότι εγκαταλείπει τις βασικές απαιτήσεις με τις οποίες μπήκε σε όλες τις προηγούμενες διαπραγματεύσεις.
Γι’ αυτό και η σημαντικότερη δήλωση της ημέρας δεν ήταν ούτε η αισιοδοξία του Ουίτκοφ ούτε η αναφορά του Κούσνερ σε μια «διαρκή ειρήνη». Ήταν η εκτίμηση του Ζελένσκι ότι «ο πόλεμος θα συνεχιστεί τον χειμώνα» και η Ουκρανία θα χρειαστεί ένα πλήρες πακέτο στήριξης από τις ΗΠΑ και την Ευρώπη. Δεν είπε ότι ο πέμπτος χειμώνας της πλήρους ρωσικής εισβολής είναι αναπόφευκτος. Είπε, όμως, ότι το Κίεβο προετοιμάζεται πλέον γι’ αυτόν. Και η προετοιμασία ενός κράτους για άλλους έξι μήνες πολέμου έχει μεγαλύτερη πολιτική βαρύτητα από μια ακόμη ανακοίνωση ότι οι συνομιλίες ήταν «ουσιαστικές».
Ο Πούτιν δεν έδωσε (ξανά) το παραμικρό
Η συνάντηση του Σαββάτου στο Κρεμλίνο διήρκεσε περισσότερο από τρεις ώρες. Ο Γιούρι Ουσακόφ την χαρακτήρισε «εξαιρετικά χρήσιμη», η Ουάσιγκτον μίλησε για «ουσιαστικά σχέδια για τα επόμενα βήματα» και ο Ουίτκοφ δήλωσε αργότερα στο Κίεβο ότι η αμερικανική αντιπροσωπεία έκανε «μεγάλη πρόοδο» στη Μόσχα. Πίσω από αυτές τις διατυπώσεις, όμως, δεν ανακοινώθηκε ούτε μία ρωσική υποχώρηση. Ο Πούτιν είπε στους Αμερικανούς ότι οι ρωσικές δυνάμεις σημειώνουν «πραγματική πρόοδο» στο μέτωπο, ότι η Μόσχα παραμένει βέβαιη πως θα πετύχει τους στόχους της και επανέφερε την πάγια απαίτηση να αντιμετωπιστούν οι αποκαλούμενες από το Κρεμλίνο «βαθύτερες αιτίες» του πολέμου.
Η ρωσική θέση είχε μάλιστα επαναβεβαιωθεί πριν ακόμη καθίσουν στο τραπέζι. Το Κρεμλίνο χαρακτήρισε «αμετακίνητες» τις απαιτήσεις που έχει διατυπώσει ο Πούτιν: παραχώρηση στη Ρωσία ολόκληρων των ουκρανικών περιοχών που η Μόσχα έχει ανακηρύξει ρωσικές και εγκατάλειψη της προοπτικής ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ. Στο Ντονμπάς ειδικά, η Μόσχα ζητεί την αποχώρηση του ουκρανικού στρατού και από τις πόλεις που η Ρωσία δεν έχει κατορθώσει να καταλάβει στρατιωτικά. Πηγή κοντά στο Κρεμλίνο είπε στο Reuters ότι ο Πούτιν εξακολουθεί να πιστεύει πως μπορεί να καταλάβει το υπόλοιπο τμήμα της περιφέρειας του Ντονέτσκ έως το τέλος της χρονιάς, αν και δυτικοί στρατιωτικοί αναλυτές θεωρούν αυτό το χρονοδιάγραμμα εξαιρετικά δύσκολο με βάση τον σημερινό ρυθμό των ρωσικών προελάσεων.
Η αμερικανική αντιπροσωπεία δεν συζήτησε μόνο σύνορα και κατάπαυση του πυρός. Στις επαφές συμμετείχαν στελέχη του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και του υπουργείου Οικονομικών, ενώ ο Ουσακόφ αποκάλυψε ότι εξετάστηκαν σε σημαντικό βαθμό και μελλοντικά «αμοιβαία επωφελή» οικονομικά σχέδια ΗΠΑ–Ρωσίας. Πρόκειται για ένα στοιχείο που παραμένει σταθερό στην προσέγγιση Ουίτκοφ–Κούσνερ: η πιθανή ειρήνη δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως στρατιωτική συμφωνία αλλά ως πακέτο στο οποίο μπορούν να συνδεθούν κυρώσεις, οικονομικές σχέσεις, επενδύσεις και η σταδιακή επανένταξη της Ρωσίας σε συγκεκριμένα οικονομικά σχήματα.
Από τη Μόσχα στο Κίεβο – και μια καθυστέρηση πολλών μηνών
Η συνέχεια είχε ιδιαίτερη αλλά και συμβολική σημασία. Παρά τις επανειλημμένες επισκέψεις τους στη Ρωσία και τις συχνές επαφές με την ουκρανική ηγεσία, Ουίτκοφ και Κούσνερ δεν είχαν μέχρι τώρα επισκεφθεί το Κίεβο με την ιδιότητα των διαπραγματευτών. Η επίσκεψη της Κυριακής ήταν η πρώτη. Πέταξαν από τη Ρωσία προς την Πολωνία και από εκεί ταξίδεψαν με τρένο στην ουκρανική πρωτεύουσα.
Στο Κίεβο πραγματοποιήθηκαν τρεις γύροι συνομιλιών. Αρχικά με τον Ζελένσκι και τη στενή ουκρανική διαπραγματευτική ομάδα, στη συνέχεια σε διευρυμένη σύνθεση και τελικά με τη συμμετοχή των συμβούλων εθνικής ασφαλείας της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Γερμανίας. Στην ουκρανική πλευρά συμμετείχαν μεταξύ άλλων ο Κίριλο Μπουντάνοφ, ο Ρουστέμ Ουμέροφ, ο Νταβίντ Αραχάμια και ο Σερχίι Κισλίτσια. Η ευρωπαϊκή παρουσία είχε και πολιτική σημασία: το Κίεβο δεν θέλει μια συμφωνία ΗΠΑ -Ρωσίας που θα του παρουσιαστεί εκ των υστέρων ως τετελεσμένο.
Ο Ουίτκοφ είπε ότι μετέφερε στην ουκρανική πλευρά ορισμένες από τις «νέες ιδέες» που είχε ακούσει στη Μόσχα. Ο Κούσνερ αποκάλυψε ότι εξετάστηκαν ακόμη και προτάσεις που είχαν αποτύχει στο παρελθόν, με στόχο να εντοπιστούν τα στοιχεία μιας συμφωνίας από την οποία, όπως είπε, θα μπορούσαν να έχουν όφελος η Ρωσία, η Ουκρανία και η διεθνής κοινότητα. Ο στόχος των Αμερικανών είναι να επιστρέψει η διαδικασία σε τριμερές σχήμα ΗΠΑ–Ρωσίας–Ουκρανίας και ο Ουίτκοφ εκτίμησε ότι μια νέα συνάντηση θα μπορούσε να ανακοινωθεί σύντομα.
Το Ντονμπάς παραμένει η λέξη που σταματά τη συζήτηση
Όσο οι δημόσιες δηλώσεις κινούνταν γύρω από τις «ιδέες» και την «πρόοδο», ο Ζελένσκι επανέφερε τη συζήτηση στο ζήτημα που δεν έχει μετακινηθεί ούτε ένα εκατοστό: το Ντονμπάς. «Το ζήτημα του Ντονμπάς είναι το ζήτημα αυτού του πολέμου», είπε. Η Ρωσία απαιτεί ουσιαστικά από την Ουκρανία να παραχωρήσει μέσω μιας συμφωνίας εδάφη που ο ρωσικός στρατός δεν έχει καταφέρει να καταλάβει σε περισσότερο από τέσσερα χρόνια πλήρους πολέμου. Το Κίεβο θεωρεί ότι μια τέτοια υποχώρηση όχι μόνο θα ισοδυναμούσε με πολιτική ήττα αλλά θα άφηνε τη χώρα στρατηγικά εκτεθειμένη σε μια νέα ρωσική επίθεση.
Ο Ζελένσκι επέμεινε ότι τέτοια ζητήματα μπορούν να λυθούν μόνο στο επίπεδο των ηγετών. Με άλλα λόγια, καμία τεχνική διαπραγμάτευση και κανένα προσχέδιο των απεσταλμένων του Τραμπ δεν μπορεί να κλείσει το εδαφικό χωρίς μια απευθείας πολιτική απόφαση Πούτιν-Ζελένσκι. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει συμφωνία ούτε για μια τέτοια συνάντηση, πολύ περισσότερο για το περιεχόμενό της.
Δεν είναι η πρώτη φορά που Ουίτκοφ και Κούσνερ φεύγουν από το Κρεμλίνο με θετικές διατυπώσεις αλλά χωρίς συμφωνία. Τον Δεκέμβριο του 2025 είχαν περάσει περίπου πέντε ώρες με τον Πούτιν συζητώντας το τότε αμερικανικό σχέδιο, χωρίς να υπάρξει συμβιβασμός στο εδαφικό. Τον Ιανουάριο του 2026, ακόμη ένας πολύωρος γύρος συνομιλιών κατέληξε ξανά στη διαπίστωση της Μόσχας ότι χωρίς λύση στο ζήτημα των εδαφών δεν μπορεί να υπάρξει μόνιμη ειρήνη. Η σημερινή προσπάθεια είναι επομένως περισσότερο επανεκκίνηση μιας διαδικασίας που είχε παγώσει παρά ένα εντελώς νέο κεφάλαιο.
Η αναφορά του Ζελένσκι στον χειμώνα έχει μεγαλύτερη σημασία επειδή το Κίεβο γνωρίζει τι πιθανότατα έρχεται. Η Ρωσία έχει ήδη αυξήσει δραματικά τις επιθέσεις με drones και βαλλιστικούς πυραύλους, ενώ η ουκρανική αεράμυνα αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα διαθεσιμότητας αναχαιτιστών Patriot. Τον Αύγουστο ο Ζελένσκι αποκάλυψε ότι οι παραδόσεις πυραύλων αεράμυνας προς την Ουκρανία το 2026 είχαν πέσει περίπου στο ένα τρίτο των επιπέδων του 2025 και προειδοποίησε ότι η Ρωσία επιταχύνει την παραγωγή βαλλιστικών πυραύλων ενόψει του χειμώνα.
Στα τέλη Ιουλίου η κατάσταση είχε φτάσει στο σημείο ο ουκρανικός στρατός να μην μπορεί να αντιμετωπίσει μια μαζική ρωσική επίθεση εξαιτίας της έλλειψης αναχαιτιστών Patriot. Σε μία μόνο επιδρομή, από 27 βαλλιστικούς πυραύλους που εκτοξεύθηκαν μόλις ένας καταρρίφθηκε. Η παραγωγή Patriot στην Ουκρανία έχει συμφωνηθεί πολιτικά με τις ΗΠΑ, αλλά δυτικοί ειδικοί εκτιμούν ότι η πραγματική παραγωγή απαιτεί τουλάχιστον έναν χρόνο. Αυτό αφήνει ένα εξαιρετικά επικίνδυνο κενό ακριβώς στους μήνες που η Μόσχα αναμένεται να επαναφέρει σε μεγάλη κλίμακα τις επιθέσεις εναντίον του ουκρανικού ενεργειακού δικτύου.
Γι’ αυτό το «χειμερινό πακέτο» που συζήτησε ο Ζελένσκι με τους δύο Αμερικανούς δεν είναι δευτερεύουσα παράμετρος των ειρηνευτικών συνομιλιών. Περιλαμβάνει Patriot και άλλες δυνατότητες αεράμυνας, στήριξη του ενεργειακού συστήματος και δυνατότητα μεγαλύτερων εισαγωγών αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου. Παράλληλα συζητήθηκαν οι μεταπολεμικές εγγυήσεις ασφαλείας, η διατήρηση ισχυρού ουκρανικού στρατού και το λεγόμενο «prosperity plan» για την οικονομική ανοικοδόμηση. Το Κίεβο συζητά δηλαδή ταυτόχρονα δύο εντελώς διαφορετικά σενάρια: πώς θα οικοδομηθεί η Ουκρανία μετά τον πόλεμο και πώς θα επιβιώσει σε έναν ακόμη χειμώνα πολέμου.
Τρεις ημέρες χωρίς πυραύλους στις πρωτεύουσες, αλλά όχι κατάπαυση του πυρός
Υπήρξε πάντως ένα μικρό, σχεδόν παράδοξο αποτέλεσμα της επίσκεψης. Η Μόσχα ανέστειλε για τρεις ημέρες τις επιθέσεις εναντίον του Κιέβου ώστε να προστατευθεί η αμερικανική αντιπροσωπεία και η Ουκρανία δεσμεύθηκε να μην πλήξει τη Μόσχα. Η παύση δεν επεκτάθηκε στο υπόλοιπο μέτωπο. Οι μάχες συνεχίστηκαν κατά μήκος των περίπου 1.200 χιλιομέτρων της γραμμής επαφής, η Ρωσία έπληξε άλλες ουκρανικές περιοχές και η Ουκρανία χτύπησε το διυλιστήριο του Ριαζάν περίπου 480 χιλιόμετρα μέσα στη Ρωσία.
Η εικόνα είναι αποκαλυπτική. Μόσχα και Κίεβο απέδειξαν ότι μπορούν να περιορίσουν συγκεκριμένες επιθέσεις όταν υπάρχει ένας απολύτως πρακτικός λόγος. Δεν συμφώνησαν όμως ούτε σε μια ευρύτερη προσωρινή κατάπαυση του πυρός για να δοκιμαστεί η ίδια η ειρηνευτική διαδικασία. Το διπλωματικό κανάλι ξανάνοιξε, ο πόλεμος δεν επιβραδύνθηκε.
Ο πέμπτος χειμώνας
Ο Τραμπ έστειλε τους Ουίτκοφ και Κούσνερ με μια «ιδέα για ειρήνη». Μετά τη Μόσχα και το Κίεβο γνωρίζουμε ότι υπάρχει προσπάθεια επιστροφής στις τριμερείς συνομιλίες, ότι συζητούνται νέες φόρμουλες και ότι η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να πιστεύει πως μπορεί να περιορίσει τις διαφορές. Δεν γνωρίζουμε, όμως, ποια από τις βασικές απαιτήσεις του Πούτιν έχει αλλάξει. Ούτε ποια ουκρανική κόκκινη γραμμή μπορεί να μετακινηθεί χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η ίδια η μεταπολεμική ασφάλεια της χώρας.
Το πρόβλημα δεν είναι πλέον να βρεθεί ένας ακόμη γύρος συνομιλιών. Από τον Δεκέμβριο μέχρι σήμερα έχουν υπάρξει πολλά τραπέζια, πολλά σχέδια και αρκετές ανακοινώσεις «προόδου». Το πρόβλημα είναι ότι η Μόσχα εξακολουθεί να θεωρεί πως ο χρόνος και το πεδίο της μάχης μπορούν να της δώσουν περισσότερα από μια συμφωνία, ενώ το Κίεβο εξακολουθεί να πιστεύει ότι οι όροι που του ζητούνται σήμερα είναι χειρότεροι από το κόστος της συνέχισης του πολέμου.
Και όσο αυτή η εξίσωση δεν αλλάζει, η φράση του Ζελένσκι αποκτά άλλο βάρος. Τον Σεπτέμβριο του 2026, ύστερα από περισσότερα από τεσσεράμισι χρόνια πλήρους πολέμου, η ουκρανική ηγεσία δεν οργανώνει μόνο τη μεταπολεμική εποχή. Παραγγέλνει πυραύλους, αναζητεί φυσικό αέριο, ενισχύει το ενεργειακό δίκτυο και προετοιμάζει τη χώρα για τον επόμενο χειμώνα. Η ειρήνη επέστρεψε στο τραπέζι. Ο πόλεμος, προς το παρόν, δεν έχει φύγει από το ημερολόγιο.
