Αυτές είναι οι 10 δημοσιογραφικές έρευνες που πέρασαν στην τελική ευθεία για το Βραβείο Δημοσιογραφίας Daphne Caruana Galizia

Δέκα δημοσιογραφικές έρευνες από ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης πέρασαν στην τελική φάση για το φετινό Βραβείο Δημοσιογραφίας Daphne Caruana Galizia, με τον νικητή να ανακοινώνεται στις 21 Οκτωβρίου στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο.

Οι έρευνες που επέλεξε η κριτική επιτροπή καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, από τη μεταναστευτική πολιτική και τη χρηματοδότηση της βιομηχανίας όπλων μέχρι τη ρωσική πυρηνική ασφάλεια, τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των κέντρων δεδομένων, την παιδική σεξουαλική κακοποίηση στο διαδίκτυο και τις πρακτικές της Europol.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοινώθηκαν, από τις 4 Μαΐου μέχρι τις 31 Ιουλίου 2026 δημοσιογράφοι από τα 27 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπέβαλαν εκατοντάδες συμμετοχές, από τις οποίες επιλέχθηκαν οι δέκα που θα διεκδικήσουν το βραβείο και το χρηματικό έπαθλο των 20.000 ευρώ.

Οι δέκα υποψήφιες έρευνες είναι:

• «Με χειροπέδες, σε κλουβιά, στο περιθώριο: αυτή είναι η “καινοτόμος λύση” της Ευρώπης για τους ανεπιθύμητους μετανάστες», από το De Correspondent της Ολλανδίας. (Migranten opsluiten in een kooi in Albanië: Italië doet het, Nederland wil het)
• «Κάνοντας τον πόλεμο “βιώσιμο”: πώς πράσινα επενδυτικά κεφάλαια χρηματοδοτούν τη βιομηχανία όπλων με τη στήριξη της ΕΕ», με συντονισμό της Voxeurop και συμμετοχή των El País, IrpiMedia και Mediapart. (War Made Sustainable: how green investment funds bankroll the arms industry with EU backing)
• Podcast Protagonista, από το investigace.cz της Τσεχίας. (Podcast Protagonista)
• «Ρωσικά μυστικά: Έτσι προστατεύει ο Πούτιν τα πυρηνικά του όπλα», διασυνοριακή έρευνα στην οποία συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, NDR, WDR, Süddeutsche Zeitung, Le Monde, L’Espresso, ICIJ, The Times και Washington Post. (Russian Secrets. So schützt Putin seine Atomwaffen)
• Έρευνα του indegazette.be για το Zeebrugge, σύμφωνα με την οποία παραμένει το σημαντικότερο ευρωπαϊκό λιμάνι υποδοχής ρωσικού φυσικού αερίου από την Αρκτική. (Baanbrekende analyse van indegazette.be: Zeebrugge nog steeds belangrijkste Europese aankomsthaven voor Russisch poolgas)
• «Πώς οι κολοσσοί της τεχνολογίας πέρασαν ρήτρες μυστικότητας στη νομοθεσία της ΕΕ για να κρύψουν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των κέντρων δεδομένων», από το Investigate Europe και συνεργαζόμενα μέσα. (How Big Tech wrote secrecy into EU law to hide data centres’ environmental toll)
• «Θηρευτές του TikTok, μέρος 2ο: ένας παράδεισος για περισσότερους από 1.300 παιδόφιλους», από το Maldita.es. (Depredadores en TikTok 2: un bufé libre para más de 1.300 pedófilos)
• «Ψεύτικες ειδήσεις, αληθινά θύματα», από το ισπανικό πρακτορείο ειδήσεων EFE. (Noticias falsas, víctimas reales)
• «Χορηγούμενο μίσος», έρευνα για τη χρήση πληρωμένων διαφημίσεων στα social media από πολιτικούς της Κεντρικής Ευρώπης για επιθέσεις σε δημοσιογράφους και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, από το Κέντρο Ερευνητικής Δημοσιογραφίας Ján Kuciak, το Frontstory.pl, το Investigace.cz και το VSquare.org. (Sponsored Hate: How politicians across Central Europe use paid social media ads to attack journalists and civil society, spreading disinformation and hate)
• «Προστατεύουν τον νόμο παραβιάζοντάς τον: μέσα στο σκιώδες πληροφοριακό σύστημα της Europol», από το Solomon, το CORRECTIV και το Computer Weekly. («Προστατεύουν τον νόμο παραβιάζοντάς τον»: μέσα στο σκιώδες πληροφοριακό σύστημα της Europol)

Η απονομή στο Στρασβούργο

Η τελετή απονομής θα πραγματοποιηθεί το βράδυ της Τετάρτης 21 Οκτωβρίου 2026, στην αίθουσα Τύπου Daphne Caruana Galizia του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο.

Εκπρόσωποι των δέκα φιναλίστ θα βρίσκονται στην τελετή, ενώ νωρίτερα την ίδια ημέρα θα πραγματοποιηθεί σεμινάριο για την ελευθερία του Τύπου και τις απειλές που αντιμετωπίζουν οι δημοσιογράφοι.

Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στις ανοικτές υποθέσεις της Daphne Caruana Galizia και του Σλοβάκου δημοσιογράφου Ján Kuciak. Στο σεμινάριο θα συμμετάσχει και η Vera Politkovskaya, κόρη της δολοφονημένης Ρωσίδας δημοσιογράφου Anna Politkovskaya.

Το βραβείο των 20.000 ευρώ

Το Βραβείο Δημοσιογραφίας Daphne Caruana Galizia θεσπίστηκε το 2020 και απευθύνεται σε επαγγελματίες δημοσιογράφους ή δημοσιογραφικές ομάδες από οποιαδήποτε χώρα, υπό την προϋπόθεση ότι το έργο τους έχει δημοσιευθεί ή μεταδοθεί σε μέσο ενημέρωσης με έδρα σε κράτος μέλος της ΕΕ.

Την τελική απόφαση λαμβάνει ανεξάρτητη επιτροπή, στην οποία συμμετέχουν εκπρόσωποι του Τύπου και της κοινωνίας των πολιτών από τα 27 κράτη μέλη, καθώς και εκπρόσωποι μεγάλων δημοσιογραφικών ενώσεων της Ευρώπης.

Το χρηματικό έπαθλο ανέρχεται σε 20.000 ευρώ.

Οι προηγούμενοι νικητές

Το 2025 βραβεύτηκε έρευνα για τα κρυφά χρηματοοικονομικά δίκτυα που επιτρέπουν στη Ρωσία να παρακάμπτει τις κυρώσεις στο εμπόριο πετρελαίου, με συντονιστή το Follow the Money.

Το 2024 το βραβείο απονεμήθηκε στην έρευνα για τα εξαφανισμένα ασυνόδευτα παιδιά μεταναστών του Lost in Europe, ενώ το 2023 τιμήθηκε η συλλογική έρευνα για το ναυάγιο της Πύλου, στην οποία συμμετείχαν το Solomon, η Forensis, η γερμανική εκπομπή StrgF και ο Guardian.

Το 2022 είχε βραβευτεί το ντοκιμαντέρ «Η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία υπό ρωσική επιρροή» και το 2021 το «The Pegasus Project».

Ποια ήταν η Daphne Caruana Galizia

Η Daphne Caruana Galizia ήταν Μαλτέζα δημοσιογράφος και μπλόγκερ, γνωστή για τις έρευνές της γύρω από τη διαφθορά, το ξέπλυμα χρήματος, το οργανωμένο έγκλημα, τα «χρυσά διαβατήρια» και τα Panama Papers.

Δολοφονήθηκε στις 16 Οκτωβρίου 2017, όταν εξερράγη βόμβα που είχε τοποθετηθεί στο αυτοκίνητό της. Η υπόθεσή της προκάλεσε διεθνείς αντιδράσεις και έντονη κριτική για τον τρόπο με τον οποίο οι μαλτέζικες αρχές χειρίστηκαν τη διερεύνηση της δολοφονίας.

Μέχρι σήμερα, πέντε άτομα έχουν φυλακιστεί για τη δολοφονία της, ενώ, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στην ανακοίνωση, ο ηθικός αυτουργός δεν έχει ακόμη καταδικαστεί.