Βρετανία: Πολιτικό θρίλερ λόγω Brexit – Διχασμένο το υπουργικό συμβούλιο του Μπέρναμ – Κρίσιμη σύνοδος στις Βρυξέλλες

Σε εντατικό διπλωματικό παζάρι βρίσκονται το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ευρωπαϊκή Ένωση, με στόχο να διαμορφώσουν ένα νέο πλαίσιο για τις μεταξύ τους σχέσεις. Οι διαπραγματεύσεις κορυφώνονται ενόψει της συνόδου της 20ής Νοεμβρίου στις Βρυξέλλες, όπου οι δύο πλευρές επιδιώκουν να επαναπροσδιορίσουν τη συνεργασία τους.

Ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ άλλωστε έχει αφήσει όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά, από τη διατήρηση της τωρινής σχέσης μέχρι την πλήρη επιστροφή της χώρας στο ευρωπαϊκό μπλοκ. 

Δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα που σόκαρε την Ευρώπη, το Brexit συνεχίζει να διχάζει και να προκαλεί εντάσεις στην καρδιά της κυβέρνησης.

Σε αυτό το πρώτο στάδιο, Λονδίνο και Βρυξέλλες συζητούν για μία συμφωνία που αφορά ζητήματα όπως η κινητικότητα των νέων, η άμυνα, οι δασμοί και η συμμετοχή στην ενιαία αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. 

Τι γίνεται όμως από εκεί και πέρα;

Μια οριακή πλειοψηφία των υπουργών του Άντι Μπέρναμ τάσσεται υπέρ της επιστροφής στην ΕΕ, ωστόσο και αυτοί παραμένουν διχασμένοι ως προς το αν είναι απαραίτητο ένα δεύτερο δημοψήφισμα, πόσο γρήγορα θα πρέπει να κινηθεί η χώρα προς την κατεύθυνση της ένταξης, καθώς και αν το Εργατικό Κόμμα διακινδυνεύει να αναζωπυρώσει το τοξικό κλίμα των ετών του Brexit.

Ο πρωθυπουργός αναμένεται να αξιοποιήσει την επερχόμενη σύνοδο ως εφαλτήριο για έναν ευρύτερο εθνικό διάλογο σχετικά με τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ευρώπη. 

Ο ίδιος ποντάρει στο ότι η πλειοψηφία των ψηφοφόρων επιθυμεί πλέον πολύ στενότερους δεσμούς με την Ευρώπη, ελπίζοντας ότι αυτό θα μπορούσε να δώσει μια μακροπρόθεσμη λύση στα επίμονα προβλήματα του κόστους ζωής, αλλά και στην κρίση με τις διελεύσεις μεταναστών μέσω της Μάγχης, ένα ζήτημα που έχει αποδοθεί εν πολλοίς στο Brexit.

Ωστόσο, δεδομένου ότι το κόμμα «Reform UK» του Νάιτζελ Φάρατζ εξακολουθεί να αποτελεί εκλογική απειλή παρά την πτώση του στις δημοσκοπήσεις, ειδικά στις παραδοσιακές περιοχές των Εργατικών στον βορρά, πολλοί εντός του κυβερνώντος κόμματος διαφωνούν με τη στρατηγική του Άντι Μπέρναμ. 

Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσίευσε πρόσφατα η εφημερίδα The i Paper, περίπου 15 από τους 28 υπουργούς που συμμετέχουν στο υπουργικό συμβούλιο τάσσονται υπέρ της επιστροφής στην ΕΕ, ενώ 13 είναι είτε αναποφάσιστοι είτε αντίθετοι σε αυτό το ενδεχόμενο.

Το «αγκάθι» της μετανάστευσης

Αν και τα ανοιχτά μέτωπα είναι πολλά, αυτό της μετανάστευσης αποτελεί το μεγαλύτερο «αγκάθι».

Οποιαδήποτε κίνηση που θα αύξανε τη μετανάστευση είναι πιθανό να βρει αντίσταση από την υπουργό εσωτερικών Σαμπάνα Μαχμούντ, η οποία τάσσεται υπέρ μιας πιο αυστηρής μεταναστευτικής πολιτικής.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Μπέρναμ έχει πειστεί ότι η ελευθερία μετακίνησης μπορεί να είναι το πιο σημαντικό διαπραγματευτικό χαρτί για την εξασφάλιση ουσιαστικών παραχωρήσεων από τις Βρυξέλλες.

Ο Μισέλ Μπαρνιέ, ο οποίος ηγήθηκε των διαπραγματεύσεων από την πλευρά της ΕΕ μετά το δημοψήφισμα για το Brexit, δήλωσε την Πέμπτη ότι ενώ η πόρτα είναι ανοιχτή για το Ηνωμένο Βασίλειο, η ελευθερία μετακίνησης «δεν είναι διαπραγματεύσιμη».

Σε συνέντευξη του στο Sky News, τόνισε ότι η είσοδος στο ευρώ δεν είναι προαπαιτούμενο. Ωστόσο, η ελευθερία μετακίνησης είναι ένα βασικό στοιχείο της ένταξης στην ενιαία αγορά και είναι απίθανο το Ηνωμένο Βασίλειο να μπορέσει να φτάσει χωρίς αυτήν όσο μακριά υποδεικνύει ο Μπέρναμ.

Αυτό, ωστόσο, έρχεται σε άμεση σύγκρουση με την ευρύτερη μεταναστευτική ατζέντα των Εργατικών. Θα μπορούσε να αποδειχθεί δύσκολο για την υπουργό εσωτερικών δεδομένης της σκληρής στάσης της σχετικά με τη μετανάστευση.

Η επόμενη μεγάλη δοκιμασία για τον πρωθυπουργό θα είναι η σύνοδος κορυφής Ηνωμένου Βασιλείου-ΕΕ αργότερα αυτόν τον μήνα, όταν η προσοχή θα στραφεί στο κατά πόσον μπορεί να μεταφράσει τη θερμότερη ρητορική του προς τις Βρυξέλλες σε συγκεκριμένη πρόοδο.

Το ζήτημα των πανεπιστημιακών διδάκτρων 

Οι Βρυξέλλες θέλουν άμεση μείωση των διδάκτρων για τους ευρωπαίους φοιτητές, ένα ζήτημα που παραμένει άλυτο αν και η βρετανική κυβέρνηση είναι ανοιχτή στο ενδεχόμενο εξίσωσής τους με αυτά των εγχώριων φοιτητών.

Χωρίς μια πιο ουσιαστική προσφορά από το Ηνωμένο Βασίλειο, οποιαδήποτε συμφωνία θα μπορούσε να χρειαστεί πολλά χρόνια για να επιτευχθεί, σημειώνουν αναλυτές.

Η ενόχληση της Ντάουνινγκ Στριτ

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με πληροφορίες ο Βρετανός πρωθυπουργός είναι ενοχλημένος από τον υπουργό οικονομικών Τζον Χίλι, ο οποίος τον αντέκρουσε δημόσια σχετικά με το αν το Ηνωμένο Βασίλειο θα πρέπει να επανενταχθεί πλήρως στην ΕΕ.

Συγκεκριμένα, όταν ρωτήθηκε πρόσφατα αν πιστεύει ότι η χώρα θα επιστρέψει στο μπλοκ κατά τη διάρκεια της ζωής του, απάντησε: «Είμαι μεγαλύτερος από τον Άντι Μπέρναμ. Δεν περιμένω να το δω αυτό». Πρόσθεσε ότι προτεραιότητά του ήταν να αξιοποιήσει στο έπακρο τη θέση του Ηνωμένου Βασιλείου εκτός ΕΕ.

Υπενθυμίζεται ότι ο πρωθυπουργός έχει εκφράσει την επιθυμία του η χώρα να επανενταχθεί στο μπλοκ κατά τη διάρκεια της ζωής του.

Πηγές υποδεικνύουν ότι τα σχόλια του Χίλι έχουν ενοχλήσει τη Ντάουνινγκ Στριτ, λόγω των ανησυχιών ότι οι δημόσιες διαφωνίες μεταξύ των υπουργών κινδυνεύουν να παρουσιάσουν μια διχασμένη κυβέρνηση ενόψει της συνόδου κορυφής στις 20 Νοεμβρίου.

Την ίδια ώρα όλο και περισσότερα στελέχη των Εργατικών που υπηρέτησαν στην κυβέρνηση του Κιρ Στάρμερ έχουν αρχίσει να εκφράζονται υπέρ της επανένταξης στην ΕΕ.

Ένα υψηλόβαθμο στέλεχος των Εργατικών άφησε να εννοηθεί ότι είναι θέμα χρόνου να προβεί και ο ίδιος ο Στάρμερ σε μια σημαντική παρέμβαση επί του θέματος.

Η Ρέιτσελ Ριβς είναι το πιο προβεβλημένο πρόσωπο από την ομάδα του Στάρμερ που τάσσεται υπέρ της πρωτοβουλίας του Μπέρναμ να ανοίξει ξανά τη συζήτηση για το Brexit, δηλώνοντας ότι, κατά την άποψή της, το μέλλον της Βρετανίας βρίσκεται εντός της ΕΕ.

Σε άρθρο της στους «Sunday Times» το περασμένο Σαββατοκύριακο, η πρώην υπουργός οικονομικών ανέφερε ότι το Brexit κατέστησε το Ηνωμένο Βασίλειο «φτωχότερο, ασθενέστερο και λιγότερο ασφαλές», προσθέτοντας ότι χαιρετίζει την ηγετική στάση του Πρωθυπουργού στην αντιμετώπιση του ζητήματος της μακροπρόθεσμης σχέσης της Βρετανίας με την Ευρώπη.

Παρ’ όλα αυτά, η Ριβς απέφυγε να ζητήσει άμεση επανένταξη, υποστηρίζοντας ότι όσοι επιθυμούν την επιστροφή στην ΕΕ οφείλουν να παρουσιάσουν πειστικά επιχειρήματα, να αναδείξουν απτά οφέλη και να διασφαλίσουν ότι τα επόμενα βήματα θα γίνουν σωστά.

Παράλληλα, έθεσε δύο προτεραιότητες ενόψει της συνόδου κορυφής Ηνωμένου Βασιλείου-ΕΕ στις 20 Νοεμβρίου: την πρόοδο όσον αφορά ένα προτεινόμενο πρόγραμμα κινητικότητας για τους νέους, καθώς και τη στενότερη συνεργασία μέσω της αμυντικής σύμπραξης SAFE της ΕΕ, η οποία θα μπορούσε να δημιουργήσει ευκαιρίες για τις βρετανικές αμυντικές βιομηχανίες.

Στο προσκήνιο βρίσκεται επίσης ο πρώην πρωθυπουργός Γκόρντον Μπράουν που κατέχει τον ρόλο του ειδικού συμβούλου του πρωθυπουργού για την παγκόσμια χρηματοοικονομική συνεργασία, και ο οποίος είχε ηγετικό ρόλο στην εκστρατεία υπέρ της παραμονής στην ΕΕ κατά τη διάρκεια του δημοψηφίσματος για το Brexit.

Ο παράγοντας Γαλλία

Μεγάλο μέρος της συζήτησης σχετικά με τη μελλοντική σχέση των δύο πλευρών είναι πιθανό να διαμορφωθεί από το πολιτικό κλίμα στη Γαλλία, όπου η Μαρίν Λεπέν επιδιώκει να αξιοποιήσει τα ισχυρά ποσοστά της στις δημοσκοπήσεις ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027.

Μια νίκη του κόμματος «Εθνική Συσπείρωση» θα εγείρει ερωτήματα σχετικά με τη μελλοντική πορεία της ΕΕ και θα προσθέσει ένα ακόμη εμπόδιο σε κάθε νέα προσπάθεια για στενότερους δεσμούς μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και ΕΕ.

Αναλυτές εκφράζουν ανησυχίες για το αν μια κυβέρνηση των Εργατικών θα μπορούσε να συνεργαστεί με μια ακροδεξιά κυβέρνηση στην άλλη πλευρά της Μάγχης.
 

skai.gr