Μία πολύπλοκη, πολύ-επίπεδη διαδικασία που δεν έχει περιθώρια λάθους
Μία ευρεία φορολογική μεταρρύθμιση κάθε άλλο παρά εύκολη μπορεί να είναι, ειδικότερα σε μία περίοδο όπως αυτή που ζούμε, κατά την οποία οι φορολογικοί κανόνες και οδηγίες διαμορφώνονται διαρκώς σε παγκόσμιο επίπεδο.
Πόσο μάλλον όταν αναφερόμαστε στη μικρή Κύπρο και πρέπει να ληφθούν υπόψη δεκάδες παράγοντες, όπως της ελκυστικότητας για τους επενδυτές, της φορολογικής διαφάνειας, της ισότητας, των διεθνών εξελίξεων και ούτω καθ’ εξής.
Βασικά ζητήματα τα οποία πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά τη διάρκεια μίας εκτεταμένης φορολογικής μεταρρύθμισης συζητήθηκαν σε πρόσφατη ημερίδα που διοργάνωσαν η EPLO, το ΚΕΒΕ και ο ΣΕΛΚ, με θεματική “Προτάσεις για Φορολογική Μεταρρύθμιση στην Κύπρο και η εμπειρία από την Ελλάδα και τις διεθνείς τάσεις”.
Η ημερίδα αποτέλεσε μίας πρώτης τάξεως ευκαιρία για να ακουστούν εισηγήσεις, να τεθούν προβληματισμοί και να δοθούν παραδείγματα μεταρρυθμίσεων από το εξωτερικό αλλά κυρίως από την Ελλάδα.
Τους πυλώνες που ακολουθήθηκαν στην Ελλάδα ανέπτυξε και ανέλυσε ο Δρ. Γεώργιος Μαυραγάνης, πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής της Ακαδημίας Φορολογίας και Λογιστικής, EPLO και πρώην υφυπουργός Οικονομικών της Ελλάδας. Όπως εξήγησε, στην Ελλάδα δεν είχαν το καλύτερο φορολογικό σύστημα, καθώς υπήρχαν πολλοί και αναχρονιστικοί νόμοι και υπηρεσίες, με τεράστιο διοικητικό κόστος και γραφειοκρατία. Η μεταρρύθμιση στην Ελλάδα βασίστηκε σε πέντε πυλώνες: Νέοι Κώδικες, Αναδιοργάνωση Φορολογικής Διοίκησης, Μετάβαση στην Ψηφιακή Εποχή, Στοχευμένες Δράσεις για τον Περιορισμό Απώλειας Εσόδων, Μειώσεις Φόρων.
Αφού ολοκληρώθηκε το γενικότερο πλαίσιο της μεταρρύθμισης και λαμβάνοντας υπόψη την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας, εφαρμόστηκαν κι άλλες, πιο συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις, όπως η δημιουργία Ανεξάρτητης Αρχής, η παροχή κινήτρων για τη φορολογική κατοικία, η συνέχιση μειωμένου συντελεστή εστίασης, η ενίσχυση των ψηφιακών εργαλείων, η αναστολή ΦΠΑ σε νεόδμητες κατοικίες, η μεγαλύτερη αξιοποίηση πληροφοριών, η κωδικοποίηση φορολογικών κινήτρων κι άλλα. Όπως μάλιστα σχολίασε ο κ. Μαυραγάνης, αν και αρχικά επικρατούσε διστακτικότητα ως προς την επιτυχία του εγχειρήματος, το αποτέλεσμα δικαίωσε όσους πίστεψαν σ’ αυτό. Μάλιστα, εξέφρασε τη διάθεσή της ELPO να στηρίξει τη μεταρρύθμιση που προωθείται στην Κύπρο.
Στη δική της παρέμβαση, η Αθηνά Καλύβα, οικονομική αναλύτρια στη Γενική Διεύθυνση Οικονομικών και Χρηματοοικονομικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σημείωσε πως, στο σημερινό περιβάλλον, οι φορολογικές μεταρρυθμίσεις πρέπει να στοχεύουν και στην αντιμετώπιση των γεωπολιτικών εξελίξεων και των διαφόρων επιπτώσεών τους, όπως στις τιμές της ενέργειας, στον πληθωρισμό, στη ρευστότητα των επιχειρήσεων. Πρόσθεσε επίσης πως απαιτείται δίκαιη κατανομή βαρών, με στήριξη των ευάλωτων και προοδευτικότερο σύστημα φορολογίας φυσικών προσώπων, με λήψη στοχευμένων μέτρων.
Μία άλλη πτυχή που πρέπει να ληφθεί υπόψη, σύμφωνα με την κ. Καλύβα, έχει να κάνει με το γεγονός πως το φορολογικό σύστημα πρέπει να είναι έτοιμο να αντιμετωπίσει τις συνεχείς προκλήσεις διατηρώντας ταυτόχρονα αναπτυξιακά χαρακτηριστικά. Τέλος, εξήγησε πως είναι τεράστιας σημασίας η ποσοτικοποίηση των μέτρων μέσω συγκεκριμένων μοντέλων, ώστε να εντοπίζονται εγκαίρως και οι όποιες δευτερογενείς επιπτώσεις.
Εξίσου σημαντική ήταν και η ανάλυση στην οποία προέβη ο Παναγιώτης Σ. Δαβέρος, Ανώτερος Διευθυντής, Φορολογικών & Τελωνειακών Θεμάτων του Ομίλου HELLENiQ ENERGY. Ο κ. Δαβέρος ανέλυσε όλες τις πρόσφατες και επερχόμενες φορολογικές αλλαγές σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, με ιδιαίτερη έμφαση σε όσες αφορούν θέματα ενέργειας και της πράσινης μετάβασης. Πρότεινε, για παράδειγμα, όπως για δράσεις μετάβασης να παρέχονται ουσιαστικά κίνητρα υπερέκπτωσης των αντίστοιχων δαπανών και υπεραπόσβεσης των αντίστοιχων επενδύσεων.
Στην Κύπρο όλοι συμφωνούν πως έχει έρθει η ώρα για ολιστική και περιεκτική φορολογική μεταρρύθμιση, η οποία θα ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της σύγχρονης οικονομίας, θα ενισχύει την ανταγωνιστικότητα και θα διευκολύνει τη ζωή πολιτών και επιχειρήσεων. Το συγκεκριμένο εγχείρημα είναι πολυσχιδές και πολυεπίπεδο και δεν μπορεί να υλοποιηθεί επιτυχώς χωρίς τη συμβολή ειδικών από τον ιδιωτικό τομέα, από Κύπρο, όπως η φορολογική επιτροπή του ΣΕΛΚ, και χωρίς να ληφθεί υπόψη η εμπειρογνωμοσύνη διεθνών οργανισμών, οι οποίοι ειδικεύονται σε φορολογικά ζητήματα. Οι μεγάλες αλλαγές πρέπει να γίνονται στη βάση συγκεκριμένου πλάνου και αφού έχουν ληφθεί υπόψη όλες οι παράμετροι. Τυχόν λάθη και παραλείψεις δεν επιτρέπονται σε ένα τόσο ανταγωνιστικό διεθνές περιβάλλον, όπως αυτό που δραστηριοποιούμαστε σήμερα.
* Σύμβουλος Επιχειρήσεων, μέλος της επιστημονικής επιτροπής της Ακαδημίας Φορολογίας και Λογιστικής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Δημοσίου Δικαίου (EPLO)
