Μοιάζει να έχει παρερμηνευτεί από κάποιους η απόφαση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) να μην χορηγήσει το χαμηλότοκο δάνειο των 580 εκατομμυρίων ευρώ στην ιδιωτική εταιρεία EuroAsia Interconnector.
Και προσπαθούν να πείσουν ότι το έργο είναι οικονομικά βιώσιμο και απαραίτητο για την Κύπρο.
Όμως, η ΕΤΕπ δεν απαγόρευσε στην εταιρεία να προχωρήσει στους σχεδιασμούς της. Αποφάσισε να μην χρηματοδοτήσει τη διασύνδεση. Δικαίωμά της.
Η EuroAsia είναι ελεύθερη -και έχει όλες τις άδειες- να προχωρήσει. «Απλά» δεν μπορεί να προσβλέπει σε φθηνό χρήμα της ΕΤΕπ, σε μια περίοδο πολύ ψηλών επιτοκίων. Ποτέ δεν είχε δεσμευτεί η ΕΤΕπ ότι θα παραχωρούσε το δάνειο. Και δεν μπορεί κανένας να την κατηγορεί για υπαναχώρηση.
Τι χρειάζεται για να γίνει πράξη η διασύνδεση; Ιδιωτικό χρήμα που θα πρέπει να βρει η EuroAsia. Και μέχρι στιγμής δυσκολεύεται. Η άρνηση της ΕΤΕπ είναι άλλη μια δυσκολία. Αλλά δεν είναι η μοναδική.
Πόσα επιπλέον λεφτά χρειάζεται η EuroAsia για να φέρει σε πέρας το έργο; Τουλάχιστο 1,2 δισ. ευρώ. Με τον νέο προϋπολογισμό που ενέκριναν η ΡΑΕΚ και η ΡΑΕ (Ελλάδας), η διασύνδεση θα κοστίσει 1,9 δισ., με σημερινούς υπολογισμούς. Η ΕΕ ενέκρινε χορηγία 657 εκατ., την οποία όμως δεν είναι διατεθειμένη να τη δώσει όλη «μπροστά». Πρέπει να πείσει η EuroAsia ότι είναι σε θέση να χρηματοδοτήσει το μεγαλύτερο μέρος του έργου, με κεφάλαια που θα βρει η ίδια. Είτε από δανειστές, είτε από άλλες εταιρείες ή φορείς που θα θελήσουν να συμμετέχουν στο μετοχικό της κεφάλαιο. Μην αποκλείσει κανένας το ενδεχόμενο η EuroAsia να χρειαστεί να γίνει μια εντελώς διαφορετική εταιρεία από αυτήν που ξέρουμε σήμερα, προκειμένου η διασύνδεση να χρηματοδοτηθεί και να προχωρήσει. Υπάρχουν και άλλα 100 εκατ. που «έταξε» στην εταιρεία το κυπριακό κράτος, μέσω του Σχεδίου Ανάκαμψης, μάλλον εν είδει δανείου από την ΕΕ.
Η EuroAsia έχει υπογράψει συμβόλαιο με τη Nexans για κατασκευή και πόντιση των καλωδίων, συνολικού κόστους 1,4 δισ. ευρώ. Υπάρχει όμως κενό γνώσης κατά πόσο η προκαταβολή έχει καταβληθεί στους Νορβηγούς ή αν πληρώθηκε μόνο ένα πολύ μικρό μέρος, μέσω της χορηγίας που υποσχέθηκε η ΕΕ. Θα μάθουμε το επόμενο διάστημα. Πληροφορίες λένε πως μέχρι Μάρτιο του ‘24 η EuroAsia πρέπει να πληρώσει άλλα 200-250 εκατ. στη Nexans για να προχωρήσει η υλοποίηση της συμφωνίας.
Άλλες πληροφορίες αναφέρουν πως η EuroAsia προσδοκεί σε γενναίο δάνειο από νορβηγικό ταμείο που στηρίζει ξένες επενδύσεις που αξιοποιούν νορβηγικές βιομηχανίες, όπως η Nexans. Αναμένουμε καλύτερη πληροφόρηση.
Και υπάρχει για τη EuroAsia και η προοπτική συνεργασίας με το κράτος. Το «όχι» της ΕΤΕπ στο δάνειο των 580 εκατ. μάλλον δεν αφήνει περιθώρια παροχής κρατικών εγγυήσεων για εξασφάλιση του δανείου. Αυτό δεν σημαίνει πως δεν υπάρχουν άλλοι τρόποι να βάλει ράχη το κράτος. Πρέπει να βάλει, όμως;
Προφανώς πρέπει πρώτα να αξιολογηθεί αρμοδίως η έκθεση της ΕΤΕπ για τη διασύνδεση και την εναλλακτική προοπτική της προώθησης αποθήκευσης ηλεκτρισμού. Και πρέπει επίσης να γίνει, να ληφθεί και να γνωστοποιηθεί μια αξιόπιστη μελέτη βιωσιμότητας και γεωπολιτικής-στρατηγικής σημασίας της διασύνδεσης για το κράτος. Από βαρβάτο οίκο, κατά το δυνατό απαλλαγμένο από τοπικά συμφέροντα.
Διότι, δεν πρέπει να ξεχνάμε μια λεπτομέρεια. Όσα κι αν στοιχίσει η διασύνδεση, όποιος και αν βάλει σήμερα-αύριο τα χρήματα, στο τέλος τον λογαριασμό θα τον πληρώσουμε οι καταναλωτές ρεύματος στην Κύπρο, σε ποσοστό περίπου 67%, εξαιρουμένων των χορηγιών. Μέσω των λογαριασμών ηλεκτρισμού. Αυτό είναι βέβαιο και αποφασισμένο -και δημοσιευμένο- από τους ρυθμιστές ενέργειας Κύπρου και Ελλάδας.
Εν ολίγοις, αυτό που καλείται η κυπριακή Πολιτεία να αποφασίσει ΕΣΤΩ ΚΑΙ ΤΩΡΑ, δεν είναι μόνο αν θα βάλει δημόσιο χρήμα στο έργο. Αλλά και αν θα συνεχίσει να θεωρείται «έργο κοινού ενδιαφέροντος». Εφόσον συνεχίσει να θεωρείται τέτοιο, θα πληρώνουμε το κάτι τις μας, ανά κιλοβατώρα, για πολλά χρόνια. Πρέπει να ξέρουμε ΤΩΡΑ αν αξίζει τον κόπο.
