Θα είναι πολιτική η απόφαση για την υπογραφή ή όχι νέας συμφωνίας με τη Chevron για την αξιοποίηση του κοιτάσματος Αφροδίτη; Ή θα ληφθεί με τεχνοκρατικά και οικονομικά κριτήρια; Μπορούν να συνδυαστούν πολιτικές επιλογές και τεχνοκρατικές υποδείξεις στη συγκεκριμένη περίπτωση;
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ρωτήθηκε χθες και είπε ότι «η παρουσία της Chevron στην κυπριακή ΑΟΖ αποτελεί μια ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης». Επειδή είναι αμερικανικός κολοσσός, που αναγνωρίζει την κυριαρχία της Δημοκρατίας στην ΑΟΖ της.
Αρκεί όμως η ψήφος εμπιστοσύνης από τη Chevron για να πάνε όλα καλά με το Αφροδίτη; Δεν φάνηκε τόσο χρόνια να αρκεί. Όπως δεν στάθηκε αρκετή ούτε η ψήφος εμπιστοσύνης από τη Noble και την BG παλαιότερα και σήμερα την ExxonMobil, την ΕΝΙ, την TotalEnergies. Αν αρκούσε, δεν θα ήταν στον πάγο για 12 χρόνια το κοίτασμα, ούτε θα κυλούσε ο χρόνος ανεκμετάλλευτος για τα άλλα. Ούτε όμως οι εύστοχες τεχνοκρατικές επιλογές αρκούν.
«Συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις και είμαστε αισιόδοξοι ότι θα υπάρξει κατάληξη», είπε ο κ. Λετυμπιώτης. Την ίδια ώρα, όμως, είπε και κάτι άλλο: «Θυμίζω ότι υπάρχουν συμφωνίες οι οποίες έχουν υπογραφεί». Υποθέτουμε πως θέση της Κυβέρνησης είναι πως από την στιγμή που υπάρχουν συμφωνίες που έχουν υπογραφεί, μεταξύ Κυπριακής Δημοκρατίας και της κοινοπραξίας του Αφροδίτη, αυτές οι συμφωνίες πρέπει να εφαρμοστούν.
Από την άλλη, θα μπορούσε κάποιος να πει, για παράδειγμα η Chevron, πως οι συμφωνίες είναι για να υλοποιούνται ή στην ανάγκη να τροποποιούνται. Όπως καλή ώρα ζητά η ίδια από τη Δημοκρατία.
Είναι ένα ερώτημα κατά πόσο ο κ. Λετυμπιώτης με την υπενθύμιση της συμφωνίας επιχείρησε να περάσει, ως εκπρόσωπος του Προέδρου, το μήνυμα στην αμερικανική πλευρά πως οι υπογραφές -στο σχέδιο ανάπτυξης του 2019- εξακολουθούν να δεσμεύουν και τα δύο μέρη. Δεν το είπε ξεκάθαρα.
Άλλωστε, υπενθύμισε τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων και εξέφρασε αισιοδοξία πως αυτές θα καταλήξουν σε συμφωνία. Νέα συμφωνία άραγε; Διαφορετική από εκείνην του 2019; Συμφωνία όπως τη ζητά σήμερα η Chevron για να μειώσει το κόστος των υποδομών κατά ένα δισεκατομμύριο ευρώ;
Το παράθυρο έμεινε ορθάνοικτο από τον εκπρόσωπο.
Ο οποίος όταν ρωτήθηκε «αν υπάρχει πιθανότητα να αποδεχθούμε το πλάνο που μας έδωσε η Chevron», δεν είπε όχι -όπως λέγεται πως είναι η θέση που εκφράζει η κυπριακή διαπραγματευτική ομάδα στις συζητήσεις με την εταιρεία- είπε απλά πως οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται και δεν μπορούν να υπάρξουν τοποθετήσεις για την ώρα.
Θα μετρήσει λοιπόν στην τελική στάση της Κυπριακής Δημοκρατίας περισσότερο η «ψήφος εμπιστοσύνης» μέσω της διαχείρισης του Αφροδίτη από τη Chevron και τους συνεργάτες της;
Ή θα μετρήσει η τεχνοκρατική θέση του υπουργού Ενέργειας, της Υπηρεσίας Υδρογονανθράκων του Υπουργείου Ενέργειας και των Γάλλων συμβούλων του κράτους (Beicip Franlab); Η οποία τεχνοκρατική θέση απορρίπτει ως επιζήμια για τα οικονομικά συμφέροντα της χώρας την αναθεωρημένη πρόταση της Chevron.
Ακούγονται ήδη πολλά ως προς την ύπαρξη κοινής κατεύθυνσης και προτεραιότητας μεταξύ όσων συμμετέχουν στον χειρισμό από πλευράς κράτους. Θυμίζουμε πως η απόφαση να απορριφθεί αρχικά η νέα πρόταση της Chevron είχε ληφθεί στην πολύωρη σύσκεψη του Υπουργικού στο Τρόοδος, μεταξύ του Προέδρου, του υπουργού Ενέργειας και αρμόδιων υπηρεσιακών.
Τα περιθώρια μιας μέσης λύσης ήταν από την αρχή περιορισμένα, λόγω του περιεχομένου της συμφωνίας του 2019 και της φύσης του αιτήματος των Αμερικανών για τροποποίησή της.
Αν όντως μέχρι στιγμής δεν έχει υποχωρήσει καμία από τις δύο πλευρές, δεν θα πρέπει να εκπλήσσεται κανένας. Πολύ περισσότερο αυτοί που -κατ’ ουσίαν- αποφάσισαν στο Τρόοδος ότι ο σεβασμός και η υλοποίηση της συμφωνίας του 2019 είναι πιο σημαντική από την ψήφο εμπιστοσύνης του αμερικανικού κολοσσού.
