Καραμπινάτες παρανομίες στη διαχείριση τουρκοκυπριακών περιουσιών από δημοσίους υπαλλήλους και μέλη συμβουλευτικών επιτροπών που μοίραζαν την τράπουλα ως προς τη διάθεσή τους, εντοπίζει, εκ πρώτης όψεως, η Νομική Υπηρεσία.

Οι υποψίες για φαγοπότι είχαν οδηγήσει τον πρόεδρο της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Προσφύγων, Νίκο Κέττηρο, να ζητήσει τα ονόματα όσων υπαλλήλων ή μελών συμβουλευτικών επιτροπών κατέχουν τουρκοκυπριακές περιουσίες. Όταν δόθηκαν τα σχετικά στοιχεία, ο υπουργός Εσωτερικών έδωσε οδηγίες για διεξαγωγή έρευνας και μετά την ολοκλήρωση της, το πόρισμα της ερευνώντος λειτουργού διαβιβάστηκε στη Νομική Υπηρεσία. Σε χθεσινή συνεδρία της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Προσφύγων εκλήθη να παρευρεθεί και η Νομική Υπηρεσία, αλλά ο Γενικός Εισαγγελέας προτίμησε να αποστείλει επιστολή στην οποίαν αναφέρει, πως «σε σχέση με το πόρισμα της ερευνώντος λειτουργού, έχει παραληφθεί και λόγω της σοβαρότητας των θεμάτων, έχει συσταθεί ομάδα στη Νομική Υπηρεσία για μελέτη της υπόθεσης και λήψη απόφασης για περαιτέρω μέτρα». Στην επιστολή αναφέρεται, πως λόγω των πιο πάνω, η Νομική Υπηρεσία κρίνει ότι δεν ήταν απαραίτητη η εκπροσώπηση της στη (χθεσινή) συνεδρία. 

Ο Γενικός Ελεγκτής της Δημοκρατίας Οδυσσέας Μιχαηλίδης ανέφερε ότι το Γραφείο του διεξήγαγε έρευνα ως προς τη διαχείριση τουρκοκυπριακών επαγγελματικών υποστατικών. «Από πλευράς δικής μας σημειώθηκε κάποια καθυστέρηση, ένεκα του ότι εντοπίσαμε αρκετά θέματα που έπρεπε να διερευνήσουμε», είπε ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης ο οποίος πρόσθεσε, πως εστάλη σχετική επιστολή στον γενικό διευθυντή του υπουργείου Εσωτερικών με παράκληση να διαβιβάσει τα σχόλια του  μέχρι τις 10 Μαρτίου, ώστε να ληφθούν υπόψιν στην τελική έκθεση. «Αν υπάρξει έγκαιρη ανταπόκριση, εντός Απριλίου θα ετοιμάσουμε την έκθεσή μας», είπε. «Πρέπει να σας αναφέρω», συνέχισε, «πως σχεδόν για ό,τι ψάξαμε προκύπτουν θέματα».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: 

Στο σημείο αυτό, η λειτουργός της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, Μαρίνα Δράκου, ενημερώνοντας τους βουλευτές ανέφερε, πως  με βάση ενημέρωση από το υπουργείο Εσωτερικών, από τις 120.243 τεμάχια, τα 8.880 αφορούσαν υποστατικά και ανοικτούς χώρους που παραχωρήθηκαν για επαγγελματική δραστηριοποίηση. 

Από αυτά, τα 5.746 ή ποσοστό 65% τυγχάνουν διαχείρισης από πρόσφυγες. Άλλα 536 ή ποσοστό 6% διατέθηκαν σε μη πρόσφυγες, 77 ή ποσοστό 1% δόθηκαν σε εκτοπισθείσες Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης και, τέλος, 2.521 τεμάχια διατέθηκαν σε μη εκτοπισθείσες Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Όπως εξήγησε η κ. Δράκου, διαπιστώθηκε, πως παρά την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου να δημοσιοποιούνται όλες οι διαθέσιμες τουρκοκυπριακές περιουσίες, αυτό δεν συμβαίνει πάντα. 

Παρεμβαίνοντας, ο Γενικός Ελεγκτής προειδοποίησε πως η μη δημοσιοποίηση των διαθέσιμων τουρκοκυπριακών περιουσιών μπορεί να οδηγήσει σε συναλλαγές κάτω από το τραπέζι προς όφελος των συμβαλλομένων αντί του Δημοσίου. Δηλαδή, όταν δεν δημοσιοποιείται το γεγονός ότι μία συγκεκριμένη τουρκοκυπριακή περιουσία προσφέρεται προς διάθεση, ο κάτοχος της μπορεί να αποταθεί στο υπουργείο Εσωτερικών και να δηλώσει ότι θέλει να διατεθεί σε άτομο με το οποίο συνεννοήθηκαν προηγουμένως, εισπράττοντας μαύρα χρήματα. Στην περίπτωση αυτή επωφελείται τόσο ο κάτοχος της περιουσίας (που κλείνει τη συμφωνία κάτω από το τραπέζι) καθώς και το άτομο που αναλαμβάνει τη διαχείριση της περιουσίας (επαγγελματικού υποστατικού κ.λπ.) κερδίζοντας και ο ίδιος χρήματα, χωρίς το Δημόσιο να έχει οποιοδήποτε όφελος.

Η κ. Δράκου ανέφερε επίσης, πως στο πλαίσιο του ελέγχου εντοπίστηκαν και τα ακόλουθα:

>>Υπήρχαν αιτήσεις για απόκτηση τουρκοκυπριακών περιουσιών με παραλήψεις, κάτι το οποίο σημαίνει ότι δεν έπρεπε να εξεταστούν αλλά παρόλα αυτά εξετάστηκαν.

>> Το ενοίκιο κρίθηκε προβληματικό, είτε επειδή δεν ήταν το αγοραίο είτε επειδή δεν τεκμηριώνεται πως καθορίστηκε το συγκεκριμένο ποσόν. Ακόμη εντοπίστηκαν διαφοροποιήσεις στο ενοίκιο που είχε καθοριστεί χωρίς να δικαιολογείται γιατί διαφοροποιήθηκε.

>> Κάποια ενοίκια δεν καταβάλλονται καθόλου ενώ άλλα παρουσιάζουν καθυστερήσεις στην καταβολή τους.

>> Διαπιστώθηκε αλλαγή χρήσης υποστατικών.

>> Εντοπίστηκαν υπενοικιάσεις υποστατικών κάτι το οποίο δεν επιτρέπεται.

>> Διαπιστώθηκαν προσθήκες και μετατροπές χωρίς έγκριση.

>> Προκύπτουν ζητήματα με το μηχανογραφικό σύστημα, κάτι το οποίο δυνατόν να μην δίνει πλήρη εικόνα για το τι συμβαίνει και το ποιος κατέχει τι.

>> Υπάρχουν, επίσης, θέματα με τη δομή την εξουσία και τις αποφάσεις.

Σχετικά με τη μη δημοσιοποίηση τουρκοκυπριακών περιουσιών που είναι διαθέσιμες, ο διευθυντής της Υπηρεσίας, Γιώργος Ματθαιόπουλος, ξεκαθάρισε πως στην πλειοψηφία τους δημοσιοποιούνται. Διαβεβαίωσε επίσης, πως μετρούνται στα δάκτυλα του ενός χεριού, ανά επαρχία τα διαθέσιμα σπίτια κ.λπ.

Βρίσκει πράμα ο Γενικός Ελεγκτής

Όσον αφορά δεύτερη έρευνα που διεξάγει η Ελεγκτική Υπηρεσία και η οποία σχετίζεται με την έρευνα του υπουργείου Εσωτερικών, ως προς τα τουρκοκυπριακά που κατέχουν υπάλληλοι ή μέλη συμβουλευτικών επιτροπών, ο Οδυσσέας Μιχαηλίδης ανέφερε ότι υπάρχουν ευρήματα αλλά, όπως είπε, η έκθεση θα είναι έτοιμη εντός Μαΐου. Έκανε δε αναφορά σε προβληματική περίπτωση που αφορά αιτητή ο οποίος είχε συγγένεια με μέλος της επιτροπής που εξέταζε την αίτηση του.

Η κ. Δράκου ανέφερε από την πλευρά της, ότι υπάρχουν μεγάλες εκτάσεις γης που εκμισθώνονται σε υπαλλήλους της Υπηρεσίας Διαχείρισης Τουρκοκυπριακών Περιουσιών, κυρίως στην Πάφο. Λέχθηκε, επίσης, πως κάποιος που κατέχει περιουσία μπορεί να τύχει εύνοιας, εκ των έσω, όσον αφορά τα ενοίκια την καταβολή τους κ.λπ.  Τέτοιες παράτυπες/ παράνομες ενέργειες είναι δυνατόν να γίνουν και λόγω του ότι δεν υπάρχει μηχανογραφημένο σύστημα το οποίο να αφήνει ίχνη, όπως ελέχθη χαρακτηριστικά, ώστε να μπορεί να εντοπιστεί τι ακριβώς συνέβη. Ειδικά, σχετικά με τη διαχείριση τεμαχίων γης, η Ελεγκτική Υπηρεσία θα ζητήσει και στοιχεία από τον ΚΟΑΓ, μέσω του οποίου κάποιοι γεωργοί επιχορηγούνται. 

Όπως έγραψε ήδη ο «Φ», από τα στοιχεία που κατατέθηκαν από υπαλλήλους της Υπηρεσίας Διαχείρισης, μόνο ένας από αυτούς κατέχει περίπου 1.825.447τ.μ. (σχεδόν 2 εκατομμύρια τ.μ.) τα οποία μειώθηκαν από τον πρώην υπουργό Εσωτερικών, Σωκράτη Χάσικο, ύστερα από παρέμβαση του Γενικού Ελεγκτή, σε 884.622τ.μ. Ο ίδιος (ή και μέλη της οικογένειας του) φέρεται να λαμβάνει επιχορήγηση περίπου €25.000 από τον ΚΟΑΓ αν και δεν καλλιεργεί την έκταση, η οποία χρησιμοποιείται για βοσκή. Με βάση δήλωση του ιδίου, κατέχει και μια οικία, ενώ στενά συγγενικά του πρόσωπα κατέχουν άλλα τέσσερα σπίτια και άλλη έκταση 25 δεκαρίων.

Περιουσίες κατέχουν 16 από τους 64 υπαλλήλους της Υπηρεσίας Διαχείρισης και είναι αυτές οι περιπτώσεις που εξετάστηκαν. Κάποιες από αυτές οδηγήθηκαν στη Νομική Υπηρεσία και εξετάζονται.

Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί, πως κάποιες περιουσίες είχαν παραχωρηθεί στις οικογένειες των υπαλλήλων, προτού αυτοί προσληφθούν στην Υπηρεσία Διαχείρισης και μάλιστα, σε κάποιες περιπτώσεις, πολλά χρόνια πριν. Κατά καιρούς, ηγέρθη θέμα ως προς το κατά πόσον, ορισμένοι έχοντας ενημέρωση εκ των έσω, διεκδίκησαν τουρκοκυπριακές περιουσίες τη στιγμή που άλλοι πρόσφυγες αγνοούσαν την ύπαρξη των διαθέσιμων περιουσιών. 

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

Έλεγχος και ενίσχυση της Υπηρεσίας Διαχείρισης

Στην αρχή κινήθηκαν απλώς υποψίες ως προς τη διαχείριση τουρκοκυπριακών περιουσιών και ακολούθησαν ανώνυμες καταγγελίες. Όταν διενεργήθηκε έλεγχος από λειτουργό του υπουργείου Εσωτερικών και το πόρισμα διαβιβάστηκε στη Νομική Υπηρεσία, φαίνεται, πως κάποιες υποθέσεις, ειδικά ως προς την εκμετάλλευση από μεμονωμένους υπαλλήλους ή και μέλη συμβουλευτικών επιτροπών, επιβεβαιώνονται. Εξάλλου, ο Γενικός Ελεγκτής φωνάζει εδώ και καιρό και μάλιστα, κατέγραψε περιπτώσεις δοσοληψιών, οι οποίες δεν αφορούν μόνο δημοσίους υπαλλήλους. 

Το κράτος οφείλει να ολοκληρώσει τις έρευνες και παράλληλα να στηρίξει την Υπηρεσία Διαχείρισης με προσωπικό, ώστε να επιβληθεί τάξη. Διαφορετικά, η λεηλασία θα συνεχίζεται χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα. Βεβαίως, η μεγάλη λεηλασία άρχισε εδώ και δεκαετίες και τώρα απλώς διαπιστώνονται κάποιες ακραίες περιπτώσεις.