Πότε επιτέλους θα γίνει αντιληπτός ο συστημικός ρόλος του τουρισμού;

 

Αυτό που ξέρουμε σήμερα είναι πως η κατάσταση θα είναι δύσκολη. Οι Βρετανοί είναι κουμπωμένοι, οι Γερμανοί δεν έχουν… μέσο για να έρθουν, οι Ρώσοι επιλέγουν όλο και περισσότερο Τουρκία λόγω πολιτικών σχέσεων, σχεδόν ίδιου προϊόντος και χαμηλότερης τιμής. 

 

Χρόνια τώρα ακούμε για την ανάγκη απεξάρτησης του σημαντικότερου τομέα της οικονομίας από 2-3 μεγάλες αγορές. Χρόνια τώρα ακούμε πως δεν πρέπει να βάζουμε όλα τα αυγά σε ένα καλάθι. Χρόνια τώρα λαμβάναμε τις προειδοποιήσεις. Αναγνωρίζαμε πως τα ρεκόρ των τελευταίων ετών ήταν περιστασιακά και συγκυριακά, αλλά εντούτοις εξακολουθούσαμε και πανηγυρίζαμε. Κι αν ήταν μόνο τα πανηγύρια, δεν θα πείραζε τόσο πολύ. Οι θετικές συγκυριακές εξελίξεις των τελευταίων ετών είχαν ως αποτέλεσμα να γίνουν νέες επενδύσεις στον τομέα, κυρίως από τους ξενοδόχους. Επενδύσεις δεκάδων εκατομμυρίων που προφανώς δεν έγιναν με ίδια κεφάλαια αλλά με τραπεζικό δανεισμό στις πλείστες περιπτώσεις. 

 

Μέσα στο πανηγυρικό σκηνικό που δημιουργήθηκε, χάθηκε για ακόμα μία φορά η μεγάλη εικόνα, μπήκαν ξανά τα προβλήματα κάτω από το χαλί. Ξεχάστηκε η ανάγκη για διαφοροποίηση του τουριστικού προϊόντος, ξεχάστηκε η ανάγκη για δημιουργία ενός προϊόντος με περισσότερα υλικά εκτός από τον ήλιο και τη θάλασσα. Ξεχάστηκε κι εκείνη η μελέτη των Ισπανών, η πολλά υποσχόμενη για ένα νέο τουριστικό μοντέλο. Ίσως να ήταν υπερβολικά αισιόδοξη και λιγότερο ρεαλιστική αλλά θα μπορούσε να αποτελέσει μία βάση στην οποία να στηριχθεί το όλο εγχείρημα αναδιοργάνωσης του τουριστικού προϊόντος. Άλλωστε, πριν την παρουσίαση της μελέτης διεξήχθηκαν δεκάδες επαφές και συντονισμός με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Δυστυχώς όλα έμειναν στα συρτάρια εν αναμονή, δήθεν, του υφυπουργείο Τουρισμού. Τελικά έγινε το υφυπουργείο αλλά πλέον έχει να διαχειριστεί μη ομαλές συνθήκες και να δημιουργήσει ένα πλάνο περιορισμού των άμεσων ζημιών, παρά να δώσει βαρύτητα σε μακροπρόθεσμους σχεδιασμούς. 

 

Ως χώρα, πέραν από ευχολόγια αι νερόβραστες δηλώσεις, υποτιμούμε διαχρονικά το ρόλο του τουρισμού στην κυπριακή οικονομία. Τα οφέλη από τον τουρισμό δεν είναι μόνο οι διανυκτερεύσεις στα ξενοδοχεία. Είναι δεκάδες άλλοι τομείς που επηρεάζονται ή ακόμα που στηρίζονται σε τεράστιο βαθμό στον τουρισμό. Από τα εστιατόρια, τις ενοικιάσεις αυτοκινήτων, τα θαλάσσια αθλήματα μέχρι το χονδρικό εμπόριο (HORECA), τα πλυντήρια ρούχων, τις εταιρείες επίπλων, τις εταιρείες εισαγωγής προϊόντων για Spa και ούτω καθ’ εξής. 

 

Κανένας άλλος τομέας δεν έχει τόσο μεγάλο αντίκτυπο στην πραγματική οικονομία, όσο ο τουριστικός. Κι όμως, οι χειρισμοί εξακολουθούν να είναι επιφανειακοί και καιροσκοπικοί. Οι τάσεις αυτοκαταστροφής συνεχίζονται αφού αδυνατούμε να αντιληφθούμε πως σε πολύ κοντινή απόσταση υπάρχουν ανταγωνιστικοί προορισμοί με ισάξιο ή και καλύτερο προϊόν, χαμηλότερες τιμές και ευκολότερη πρόσβαση. 

 

Για να προσελκύσει μία χώρα  τουρίστες χρειάζεται να επικεντρωθεί και να προωθήσει συγκεκριμένα πράγματα. Είτε ένα φθηνό προϊόν για όσους θέλουν τον ήλιο και τη θάλασσα, είτε ένα πιο ακριβό προϊόν που θα παρέχει μοναδικές εμπειρίες και θα αξίζει το κόστος του και με το παραπάνω. 

 

H μετεξέλιξη του τουριστικού προϊόντος δομημένα και με ξεκάθαρο ορίζοντα, έχει μείνει για ακόμα μία φορά στα συρτάρια. Γι’ αυτό και πάλι εξαρτόμαστε από τις ορέξεις των Βρετανών, από το κλείσιμο μία αεροπορικής εταιρείας, από τυχόν προβλήματα που θα αντιμετωπίσουν ανταγωνιστικοί μας προορισμοί. Έτσι, κανείς δεν πάει μπροστά, στην καλύτερη περίπτωση να παραμείνει στάσιμος. Αντί όμως οι εμπλεκόμενοι να δουν τη μεγάλη εικόνα, προτιμούν να ασχολούνται, για περισσότερο από ένα χρόνο, με το πώς θα μπλοκάρουν την Airbnb και σε τι συμφωνία θα καταλήξουν οι ξενοδόχοι με τις συντεχνίες. Στο ενδιάμεσο, οι εξελίξεις τους προσπέρασαν και τώρα θα βρεθούν για ακόμα μία φορά στο έλεος των tour operators με τα brake even πακέτα all inclusive απλώς για να σώζουν οτιδήποτε αν σώζεται μέχρι την επόμενη τουριστική σεζόν. Για ολόχρονη τουριστική σεζόν ούτε λόγος να γίνεται. Έμεινε κι αυτό σύνθημα.

 

Αρχισυντάκτης επιχειρηματικών εκδόσεων