Το εργαλείο της «τιμής» στην αγορά εργασίας

Θα ήταν ιδανικό να γνωρίζουμε επ’ ακριβώς και εκ των προτέρων, ποιες θα είναι οι ανάγκες της αγοράς εργασίας στα επόμενα χρόνια για να μπορεί η πολιτεία να προγραμματίσει καλύτερα τη διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού της χώρας, κυρίως μέσω του εκπαιδευτικού συστήματος. Όμως αυτό είναι αδύνατον, καθώς ουδείς γνωρίζει το μέλλον. Αλλά ακόμα και να γνωρίζαμε το μέλλον δεν είναι δυνατόν να αναγκάσεις κάποιον να γίνει ιατρός ή μάγειρας με το ζόρι. 

Απλά αφήνεις την αγορά εργασίας να λειτουργήσει ελεύθερα, και αυτή θα βρει τον δρόμο της, χρησιμοποιώντας ένα πολύ απλό εργαλείο, αυτό της τιμής της εργασίας, δηλαδή τις «απολαβές» ή πιο απλά τον «μισθό». Αν η αγορά χρειάζεται μαγείρους, τότε αυξάνονται οι απολαβές τους και αυτό θα λειτουργήσει ως κίνητρο για πολλούς φοιτητές να ακολουθήσουν το επάγγελμα του μάγειρα. Αναφέρουμε το επάγγελμα του μάγειρα επειδή υπάρχει σήμερα πρόβλημα στην τουριστική βιομηχανία. Είναι γνωστό άλλωστε ότι ο ένας εστιάτορας «κλέβει» τον μάγειρα του άλλου, προσφέροντάς του αυξημένες απολαβές. Το ίδιο συμβαίνει και με άλλα επαγγέλματα στην Κύπρο.

Το εργαλείο της «τιμής» είναι εξαιρετικής σημασίας για την ορθή διαχείριση των πόρων της οικονομίας στην παραγωγή, έτσι ώστε να ικανοποιούνται οι ανάγκες των ανθρώπων. Ξεκινώντας από μια κατάσταση ισορροπίας, όταν αυξάνεται η ζήτηση για ένα προϊόν, αυξάνεται και η τιμή του στην αγορά, εκτός και αν αυξηθεί ανάλογα και η προσφορά. Η προσφορά ακολουθεί τη ζήτηση αλλά όχι αυτόματα, μεσολαβεί κάποιο χρονικό διάστημα. Η άνοδος της τιμής στην αγορά θα δημιουργήσει κίνητρα για τους παραγωγούς να αυξήσουν την παραγωγή. 
Έτσι λειτουργεί μια ελεύθερη αγορά, όπου οι τιμές καθορίζονται από τη ζήτηση και την προσφορά. Ο καθορισμός της τιμής με βάση τις δυνάμεις της αγοράς και της ζήτησης διασφαλίζει όχι μόνο την καλύτερη διαχείριση των πόρων της οικονομίας, αλλά και την αποφυγή πληθωριστικών τάσεων στην οικονομία. Διότι μια μικρή αύξηση της τιμής σε μια αγορά (λόγω ζήτησης) θα πυροδοτήσει αύξηση της παραγωγής και συγκράτηση των τιμών. Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι το σύστημα του καθορισμού των τιμών από τις δυνάμεις της αγοράς ικανοποιεί τις ανάγκες των ανθρώπων σε μια κοινωνία.

 

Με τον ίδιο τρόπο λοιπόν λειτουργεί και η αγορά εργασίας. Αν αφήσουμε την αγορά να καθορίζει τις απολαβές σε κάθε επάγγελμα, τότε θα έχουμε καλύτερη διαχείριση του ανθρώπινου δυναμικού και θα αποφεύγονται οι σημαντικές ελλείψεις σε κάποια επαγγέλματα και πλεονάσματα σε άλλες.  Γιατί όμως συζητούμε τα αυτονόητα; Δεν είναι έτσι που λειτουργεί η αγορά εργασίας στην Κύπρο; Η απάντηση είναι και «ναι» και «όχι». Στον ιδιωτικό τομέα λειτουργεί αλλά στο Δημόσιο όχι. Και είναι αυτή η σημαντική στρέβλωση του δημόσιου τομέα που προκαλεί τα προβλήματα στον ιδιωτικό τομέα. Διότι στον δημόσιο τομέα, όχι μόνο δεν λειτουργεί το σύστημα καθορισμού των απολαβών με βάση τις δυνάμεις της αγοράς αλλά επηρεάζει και τον ιδιωτικό τομέα. Όπως και να το κάνουμε, η διασφάλιση εργασίας και απολαβών στον δημόσιο τομέα σίγουρα προσφέρει πιο ελκυστικό πακέτο από αυτά που προσφέρει ο ιδιωτικός τομέας.