Στρατηγικός Σχεδιασμός του ΧΑΚ και η σημασία του στην ανάπτυξη της οικονομίας

Το Συμβούλιο του Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου (ΧΑΚ) σε μια προσπάθεια ανατροπής της αρνητικής επενδυτικής ψυχολογίας και συναλλακτικής δραστηριότητας που επιδεινώθηκαν με την οικονομική κρίση του 2013, έχει δρομολογήσει την υλοποίηση ενός νέου Στρατηγικού Πλάνου, στο οποίο περιλαμβάνονται νέες αναπτυξιακές πρωτοβουλίες, ώστε το ΧΑΚ να μπορέσει να επανακτήσει το σημαντικό ρόλο του στις νέες συνθήκες οικονομικής ανάπτυξης της Κύπρου.  

Ως γνωστόν, τα Χρηματιστήρια είναι βασικότατοι μοχλοί οικονομικής ανάπτυξης, προσφέροντας την ευχέρεια για άντληση των απαιτούμενων κεφαλαίων προς υλοποίηση παραγωγικών επενδύσεων, μηχανισμό αποτίμησης της αξίας των εισηγμένων εταιρειών, δυνατότητα εύκολης εισόδου και εξόδου των επενδυτών από τις επενδύσεις τους και αυξημένη διαφάνεια για τη λειτουργία, τις εξελίξεις και προοπτικές των εταιρειών.  

Το ΧΑΚ παρέχει ταυτόχρονα όλες τις βασικές χρηματιστηριακές λειτουργίες (εισαγωγή αξιών, διαπραγμάτευση, εκκαθάριση – διακανονισμό και εγγραφή στα μετοχολόγια των εταιρειών που τηρούνται στο Κεντρικό Αποθετήριο Μητρώο) εφαρμόζοντας πλήρως τις βασικές Ευρωπαϊκές Οδηγίες και Κανονισμούς για τις Αγορές που το αφορούν. 

Το ΧΑΚ στα πλαίσια της προσπάθειας του για προσέλκυση εταιρειών υπέβαλε μεταξύ άλλων εισηγήσεις για την παροχή σχετικών φορολογικών και άλλων κινήτρων. Ειδικότερα, μετά και από εισήγηση του ΧΑΚ έχει μειωθεί το ποσοστό της έκτακτης αμυντικής εισφοράς που παρακρατείται στα Εταιρικά Ομόλογα από 30% σε 3% και για πρώτη φορά στα κριτήρια πολιτογράφησης συμπεριλαμβάνονται και οι επενδύσεις από φυσικά πρόσωπα σε εισηγμένες αξίες στη δευτερογενή χρηματιστηριακή αγορά, (με μέγιστο όριο €200.000).  

Στον τομέα της Ενέργειας, το Χρηματιστήριο συνδράμει την Κυβέρνηση στο χειρισμό της δημοπράτησης των δικαιωμάτων εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου που αντιστοιχούν στη Δημοκρατία, ως εκπλειστηριαστής σε διεθνές εξειδικευμένο Χρηματιστήριο Ενέργειας.  

Επιπλέον, το ΧΑΚ συμμετέχει με ποσοστό 10% στο μετοχικό κεφάλαιο του Χρηματιστηρίου Ενέργειας της Ελλάδος (ΕΧΕ-HeNeX) το οποίο λειτουργεί ήδη επιτυχώς για εξυπηρέτηση της Ελληνικής Αγοράς Ενέργειας και στοχεύει να επεκτείνει τη δραστηριότητα του και στο φυσικό αέριο της Ελλάδας καθώς επίσης και να διαδραματίσει ένα διευρυμένο περιφερειακό ρόλο. 

Ως αποτέλεσμα της πιο πάνω εξέλιξης, το ΧΑΚ μαζί με τους συνεργάτες του (Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας Α.Ε. και Χρηματιστήριο Αθηνών) υπέβαλε συγκροτημένα στις αρμόδιες Αρχές της Κύπρου το Φεβρουάριο του 2019, μία ολοκληρωμένη πρόταση στα πλαίσια του πρότυπου ευρωπαϊκού μοντέλου, για να αναλάβει τη λειτουργία της Αγοράς Ηλεκτρισμού στην Κύπρο. Αυτή η πρόταση, αξιοποιώντας συσσωρευμένες γνώσεις και υποδομές θα μπορούσε να προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα, καλύπτοντας και μελλοντικές ανάγκες σε υποδομές και προϊόντα, συμπεριλαμβανόμενης και της Αγοράς Φυσικού Αερίου.  Παρόλο που η πρόταση αυτή έτυχε ξεκάθαρης αποδοχής και υποστήριξης από τη συντριπτική πλειοψηφία των φορέων της Αγοράς, εντούτοις δεν έγινε αποδεκτή.

Πρόσθετα, το ΧΑΚ, αναγνωρίζοντας τη σημασία του Ναυτιλιακού Τομέα στην Κυπριακή οικονομία εκπόνησε από κοινού μαζί με το Χρηματιστήριο Αθηνών και διεθνή Οίκο εμπειρογνωμόνων, μελέτη για ανάπτυξη Αγοράς Ναυτιλιακών Ομολόγων. Την προσεχή περίοδο προγραμματίζονται περαιτέρω διαβουλεύσεις με συντελεστές της Αγοράς και ναυτιλιακούς οργανισμούς, για προώθηση της  πρωτοβουλίας αυτής.

Το Χρηματιστήριο, με στόχο την περαιτέρω ανάπτυξη του τομέα των Συλλογικών Επενδυτικών Σχεδίων, έχει προβεί σε ρυθμίσεις για την ευχέρεια εισαγωγής τέτοιων επενδυτικών σχεδίων στις Αγορές του και πρόσθετα προσφέρει και την υπηρεσία τήρησης μητρώων Συλλογικών Επενδυτικών Σχεδίων. 

Σημειώνεται  επίσης ότι την περίοδο αυτή διεθνής οίκος εμπειρογνωμόνων που έχει διοριστεί από το Υπουργείο Οικονομικών είναι στα τελικά στάδια της παράδοσης μελέτης για τις Στρατηγικές Επιλογές του Χρηματιστηρίου και η μελέτη αυτή αναμένεται να τελειώσει πολύ σύντομα και να καταδείξει εισηγήσεις για ανάπτυξη του θεσμού.

Τελειώνοντας και ως είναι γνωστό, σε κάθε ανεπτυγμένη οικονομία οι αγορές είναι οι πιο βασικοί μοχλοί οικονομικής ανάπτυξης, ποσό μάλλον για την Κύπρο που στηρίζεται στις υπηρεσίες και επιθυμεί να διαδραματίσει ως χώρα, ένα αναπτυξιακό περιφερειακό ρόλο. Πρέπει συνεπώς και στην Κύπρο το Χρηματιστήριο να αγκαλιαστεί ανάλογα από την Πολιτεία και τον επιχειρηματικό κόσμο, αφού είναι ένας θεσμός καθαρά αναπτυξιακός σε πολύ αυξημένα πλαίσια διαφάνειας και εταιρικής διακυβέρνησης. Πρόσθετα σε μια περίοδο όπου τα επιτόκια κυμαίνονται σε πολύ χαμηλά επίπεδα, είναι επιβεβλημένο να παρέχονται μέσω του ΧΑΚ επενδυτικές ευκαιρίες και από νέες αξιόλογες επενδυτικές προτάσεις, ως εναλλακτικές επιλογές. 

* Πρόεδρος του ΧΑΚ.