Πέντε αυστηρές προειδοποιήσεις προς τα κράτη-μέλη της ευρωζώνης περιλαμβάνει η έκθεση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου (ESRB), της ΕΚΤ, που παρακολουθεί τις επιπτώσεις της πανδημίας και μετρά την αποτελεσματικότητα των πακέτων στήριξης. Οι προειδοποιήσεις περιλαμβάνουν και την Κύπρο, η οποία εμφανίζεται ως μία από τις ευρωπαϊκές χώρες η οποία έκανε χρήση των μέτρων στήριξης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Η πανδημία επιταχύνει τον ψηφιακό μετασχηματισμό των τραπεζών
Σύμφωνα με την έκθεση, όσο η κρίση διαρκεί και η ανάκαμψη της οικονομίας είναι ισχνή, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος για ζημιές στην πραγματική οικονομία, οι οποίες θα περάσουν στον τραπεζικό τομέα. Κατά τη σημερινή φάση της πανδημίας, οι αρμόδιες αρχές και οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα πρέπει, σύμφωνα με την ESRB, να εστιάσουν σε:
– Στοχευμένα δημοσιονομικά μέτρα στήριξης στους κλάδους που πλήττονται περισσότερο. – Αύξηση της στενής παρακολούθησης της βιωσιμότητας του ιδιωτικού χρέους, δεδομένου ότι κάποια από τα μέτρα τελικά αυξάνουν την υπερχρέωση.
– Διευκόλυνση των επιχειρήσεων σε ό,τι αφορά τη μείωση των καθυστερήσεων και της διαδικασίας πτώχευσης και εκκαθάρισης.
– Ενίσχυση της διαφάνειας στους ισολογισμούς των τραπεζών, με αναθεώρηση του τρόπου που ανακοινώνουν τα στοιχεία τους και συντονισμένες πολιτικές μεταξύ τομέων ευθύνης και κρατών.
Σύμφωνα με την έκθεση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Συστημικού Κινδύνου, μέχρι τον Οκτώβριο του 2020 η Kύπρος είχε λάβει δύο θεσμικές πρωτοβουλίες για αναστολές δόσεων, τρεις για χορήγηση εγγυήσεων του δημοσίου, μια για στήριξη μέσω δανείων από το δημόσιο, 10 για άμεσες επιδοτήσεις, δύο για χρήση του αναβαλλόμενου φόρου και τέσσερις για φοροαπαλλαγές. Η Κύπρος έκανε χρήση λίγο πάνω από το 30% των μέτρων (εκτός από το μορατόριουμ δόσεων). Σε ό,τι αφορά τις τράπεζες, οι κίνδυνοι από την πανδημία εντοπίζονται στους εξής τομείς: Στην πιθανή αύξηση του πιστωτικού κινδύνου, στις ζημιές από χρεόγραφα, στην αύξηση του κόστους κεφαλαίων και στους λειτουργικούς κινδύνους. Για τους λόγους αυτούς, η ESRB προτείνει αυξημένη εποπτεία, θεσμική θωράκιση, σωστή χρήση κεφαλαίων και δημιουργία εσωτερικών κεφαλαίων (buffer) και στοχευμένα δημοσιονομικά μέτρα. Στην πραγματική οικονομία, οι κίνδυνοι εντοπίζονται: Στα νοικοκυριά, με τη μορφή μείωσης της απασχόλησης και των μισθών. Στις επιχειρήσεις, λόγω αύξησης του πιστωτικού κινδύνου, αύξησης του κόστους κεφαλαίου, ανόδου των εξόδων για συμμόρφωση με τα υγειονομικά πρωτόκολλα λόγω Covid, μείωση εσόδων λόγω πτώσης της ζήτησης, ζημίες από ασφαλιστήρια συμβόλαια και μείωση νέων δραστηριοτήτων.
