Covid – 19, Οικονομική Επίδραση και Προκλήσεις

Στον απόηχο της Πανδημίας σημαντικότερο είναι αδιαμφησβήτητα η ελαχιστοποίηση της απώλειας ανθρώπινων ζωών γι’ αυτό και αποτελεί υψίστης σημασίας η τάχυστη ενδυνάμωση των υποδομών νοσηλείας αλλά και η αυτοπροστασία και πειθαρχεία από όλους μας.

Χωρίς να κινδυνολογούμε φαίνεται ότι αυτή η Κρίση θα είναι χειρότερη από όσες ζήσαμε λόγω εμβέλειας, οριζόντιας διασποράς και αλυσιδωτών επιπτώσεων σε όλους τους τομείς και κλάδους της οικονομίας.  Δικαίως λέγεται ότι ό κόσμος δεν θα είναι ο ίδιος μετά την Πανδημία.
Τα μέτρα που λήφθηκαν είναι προς την σωστή κατεύθυνση και  στοίχημα θα αποτελέσει η ταχύτητα και η πρακτική εφαρμογής τους αλλά και η διάρκεια της κρίσης και ή αντοχή των δημοσίων Οικονομικών για συνεχή και επαρκή στήριξη.
Ας μη ξεχνούμε ότι, σύμφωνα με σχετικά πρόσφατη Έρευνα μας  – ” Μέγα Επιχειρηματική ” περίπου 1:3 επιχειρήσεις βρισκόντουσαν πριν την κρίση σε οικονομικό αδιέξοδο και λιγοστές πιθανότητες επιβίωσης, επίσης 1:3 σε καλή πορεία και καλές πιθανότητες επιβίωσης αλλά με αρκετά προβλήματα και μόνο το υπόλοιπο 1/3 των επιχειρήσεων κατέγραφε καθόλου ή ελάχιστα προβλήματα καλή κερδοφορία και προοπτικές.
Συνεπώς το πρώτο Ερώτημα που τίθεται είναι πόσες επιχειρήσεις θα αντέξουν και τί χρειάζεται για να αντέξουν.  Αν δηλαδή τα όντως θετικά μέτρα που λήφθηκαν είναι αρκετά και πόσο αντέχει το κράτος για συνεχή ενίσχυση.
Στο επίκεντρο των μέτρων ορθώς βρίσκεται η διατήρηση της απασχόλησης αλλά πώς θα γίνει αυτό εφικτό αν δεν επιβιώσουν οι Επιχειρήσεις ;

Κατά συνέπεια έχουμε την ανάγκη να κινηθούμε προς τέσσερεις στρατηγικούς άξονες:
 

1.    Συλλογικότητα και Υπευθυνότητα
Συλλογικότητα και Παραμερισμός σκοπιμοτήτων από όπου και αν προέρχονται.
Κυβέρνηση, κόμματα, κοινωνικοί εταίροι, φορείς, τράπεζες, Επιχειρήσεις και εργαζόμενοι πρέπει να λειτουργήσουν με τις όποιες υπερβάσεις χρειάζονται, συναινετικά και υπεύθυνα.  Αυτό αποτελεί την πρώτη βασική προϋπόθεσή για θετικά αποτελέσματα.

2.    Αποτελεσματικά Μέτρα Στήριξης των Επιχειρήσεων 
Θα πρέπει στα πλαίσια του εφικτού, να καθοριστεί η διάρκεια των μέτρων στήριξης για ορθολογικό προγραμματισμό των Επιχειρήσεων και Νοικοκυριών.
Τα μέτρα στήριξης πρέπει να μην είναι δογματικά δηλαδή πρέπει να διευρυνθούν καλύπτοντας και άλλα σημαντικά κόστα λειτουργίας όπως αυτά της ενέργειας, ενοικίων, ψηφιακής υποδομής (που σήμερα είναι επιβεβλημένη), επιταχυνόμενες αποσβέσεις, μείωση δασμών, μείωση εργοδοτικών εισφορών, κλπ,.
Η διεύρυνση είναι αναγκαία όπως και η κάλυψη όλων ανεξαρτήτως των κλάδων.

3.    Διασφάλιση Ρευστότητας
Οι πλείστες Επιχειρήσεις παρουσίαζαν πρόβλημα ρευστότητας πριν την νέα Οικονομική κρίση.  Οι επιχειρήσεις δεν κλείνουν από ζημιές, που είναι πλέον δεδομένες, αλλά από απουσία ρευστότητας.
Το μεγάλο ζητούμενο είναι η ρευστότητα.  Οι Τράπεζες πρέπει να δείξουν την δέουσα υπευθυνότητα και ευελιξία.  Οι οδηγίες της Κεντρικής Τράπεζας και του αποφασιστικού νέου Διοικητή ορθές αλλά και κάποιες χαλαρώσεις επιβεβλημένες.  Αν π.χ. μία Επιχείρηση έχει τρία δάνεια και ένα εκ των τριών δεν είναι εξυπηρετούμενο δεν θα πρέπει αυτή η επιχείρηση να στερηθεί το δικαίωμα της δανειοδότησης.  Ας μην ξεχνούμε ότι αν τέτοιες περιπτώσεις / παραδείγματα δεν τύχουν στήριξης, φυσιολογικά θα εκτοξεύσουν στα ύψη και πάλι τα μη εξυπηρετούμενα Δάνεια.  Αυτονόητα η στήριξη και πρόληψη είναι καλύτερες από την όποια αντίδραση.
Αξιολόγησης θα πρέπει να τύχει κατά πόσο μέρος των κεφαλαίων / δανείων στήριξης αξιοποιηθούν και για σκοπούς διοχέτευσης στις επιχειρήσεις κεφαλαίων ως Venture Capital.

4.    Αξιοποίηση Ευκαιριών
Οι τραγικές συνθήκες που δημιούργησε ο Covid-19, επέφερε και κάποιες θετικές εξελίξεις όπως η σχετική επιτάχυνση της βελτίωσης των Υποδομών των Νοσοκομείων μας και η συνεργασία Δημοσίου και Ιδιωτικού τομέα.  Τα προβλήματα και στις Υπηρεσίες και δη επαγγελματικές Υπηρεσίες, μαζί με τον κίνδυνο της νέας Πολιτικής της Ρωσίας, λειτουργούν ως κουδούνι αφύπνισης για απεξάρτηση διεύρυνση και αναβάθμιση Υπηρεσιών.
Τώρα είναι η ώρα της Τεχνολογίας, Ψηφιακής Αναβάθμισης και ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.  Η ομολογουμένως γρήγορη ανταπόκριση του νεοσυσταθέντως Υφυπουργείου βοήθησε όχι μόνο στην κάλυψη των επειγόντων αναγκών αλλά και στην επιτάχυνση ενίσχυσης των ψηφιακών υποδομών της Δημόσιας Υπηρεσίας.
Το χιλιοειπωμένο της επανεξέτασης του οικονομικού μας μοντέλου τώρα πρέπει επιτέλους να αναλυθεί και να τύχει της δέουσας στρατηγικής αναμόρφωσης.
Τώρα είναι η ώρα να αξιοποιήσουμε τα επενδυτικά ταμεία για επένδυση σε Κυπριακά έργα, να φτιάξουμε τις αναγκαίες εμπλουτιστικές υποδομές για τον Τουρισμό μας.
Θέλουμε η δεν θέλουμε πρέπει να μεγιστοποιήσουμε και επιταχύνουμε τις πολιτικογραφήσεις.  Σειρά κινήτρων για εξωστρέφεια, εξαγορές και Συγχωνεύσεις Εταιρειών, διεξαγωγή μελετών κ.α.  Θα συνέβαλαν επίσης στην αντιμετώπιση της κρίσης.

5.    Μέτρα απο τις Επιχειρήσεις
Συν Αθηνά και χείρα κίνει.  Όσα μέτρα στήριξης και αν παρθούν από το κράτος, όση ευελιξία και αν δείξουν οι τράπεζες ουσιαστικό παραμένει η πρωτοβουλία, ορθολογικός Προγραμματισμός, αποτελεσματική Διαχείριση, νέες προσεγγίσεις από πλευράς των επιχειρήσεων.  Οι ριζικές αλλαγές στο τρόπο λειτουργίας και πρακτικές που εφαρμόζουν οι επιχειρήσεις μας.

Παραδείγματα και μόνο αποτελούν τα πιο κάτω:

i.    Καταρτισμός και εφαρμογή ενός αποτελεσματικού Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης.

ii.    Εφαρμογή Πρότυπων όπως αυτά της Ποιότητας, Ασφάλειας & Υγείας, Εκτίμηση Κινδύνων και δη αυτό της Διαχείρισης της Επιχειρησιακής Συνέχειας (ISO 9001, 45000, 23000, 22301 αντίστοιχα).
iii.    Αναδιάθρωση Οργανωτικών Δομών.

iv.    Μεγιστοποίηση του outsourcing (υπεργολαβιών), σε θέματα όπως το Marketing, Επικοινωνία, Digital Marketing, Διεύθυνσης  Ανθρώπινου Δυναμικού, Ποιότητας, Ασφάλειας & Υγείας και ΙΤ.

v.    Ενδυνάμωση της Ψηφιακής Υποδομής και Τεχνολογίας γενικότερα.

vi.    Περισσότερη χρήση των εναλλακτικών μορφών ενέργειας για μείωση του ακριβού κόστους της συμβατικής ενέργειας.

vii.    Υπερβάσεις ιδιοκτητών για συγχωνεύσεις εταιρειών.
Ας μην αφήσουμε και αυτή την κρίση να πάει χαμένη περιμένοντας την επόμενη.  Άλλωστε για κάποιους, αν δεν λάβουμε τα κατάλληλα μέτρα, ίσως να μην δοθεί η ευκαιρία για την επόμενη.
Συλλογικότητα και υπευθυνότητα λοιπόν, καθόλου εφησυχασμός, καινοτόμες προσεγγίσεις και μετατροπή κινδύνων σε προκλήσεις η λύση στην κρίση.

Χρίστος Μιχαηλίδης                    
Πρόεδρος Ομίλου Cypronetwork
Τέως Πρόεδρος ΟΕΒ