ΕΛΚΑΚ: Έργα άνω των €90 εκατ. για την ελληνική αμυντική τεχνολογία – Οι συμβάσεις και οι νέες αναθέσεις

Της Ελευθερίας Πιπεροπούλου

Από τα πρώτα συμβόλαια ανάπτυξης έως τα νέα projects που βρίσκονται ακόμη σε διαδικασία ανάθεσης, το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) έχει αρχίσει να δημιουργεί έναν νέο κύκλο χρηματοδότησης για την Ελληνική αμυντική τεχνολογία. 

Περισσότερα από 90 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν στα έργα που έχουν προκηρυχθεί μέχρι σήμερα, ενώ ένα μέρος του χαρτοφυλακίου έχει ήδη περάσει από τη φάση της προκήρυξης στη συμβασιοποίηση.

Το ΕΛΚΑΚ έχει σήμερα στο ενεργητικό του έναν σημαντικό αριθμό προσκλήσεων που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα τεχνολογιών, από μη επανδρωμένα συστήματα, περιπλανώμενα πυρομαχικά και συστήματα αντιμετώπισης drones έως 5G επικοινωνίες, κυβερνοασφάλεια, ναυτική επιτήρηση και δορυφορικές δυνατότητες. 

Τα πρώτα συμβόλαια

Ο πρώτος κύκλος των έργων Έρευνας και Ανάπτυξης του ΕΛΚΑΚ άρχισε να παίρνει σάρκα και οστά μέσα στο 2026. 

Τον Μάρτιο, το ΕΛΚΑΚ ανακοίνωσε τις πρώτες συμβάσεις που προέκυψαν από τον Προγραμματικό Ορίζοντα Έργων Ε&Α 2025. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τρεις συμβάσεις που προέκυψαν από την Πρόσκληση σε Προκαταρκτική Διαβούλευση RFI 06/25 για UCAV Κατηγορίας Ι, έπειτα και από τις εκτεταμένες δοκιμές πεδίου που πραγματοποιήθηκαν σε συνεργασία με τις Ένοπλες Δυνάμεις στο πλαίσιο της διακλαδικής άσκησης “Παρμενίων”. 

Οι εταιρείες SAS Technology, Altus LSA και Epsilon Aerovision έχουν αναλάβει την περαιτέρω ανάπτυξη και επιχειρησιακή αξιολόγηση εγχώριων συστημάτων UCAV, σηματοδοτώντας τη μετάβαση από τη δοκιμή των συστημάτων στο πεδίο στην ανάπτυξη συγκεκριμένων επιχειρησιακών λύσεων.

Στο χαρτοφυλάκιο των έργων που πέρασαν σε φάση υλοποίησης βρίσκεται και το “ΑΙΓΙΣ”, το οποίο αξιοποιεί τεχνητή νοημοσύνη, γεωχωρικά δεδομένα και τεχνολογίες διττής χρήσης για την προστασία κρίσιμων υποδομών και την ενίσχυση της επιχειρησιακής ανθεκτικότητας.

Το έργο προέκυψε από την εκδήλωση επιχειρησιακού ενδιαφέροντος στο πλαίσιο του Innovation Challenge του ΕΛΚΑΚ, που υλοποιήθηκε σε συνεργασία με τον ευρωπαϊκό θεσμό 28Digital, και αφορά την ανάπτυξη πληροφοριακού συστήματος για την αναγνώριση και εκτίμηση ζημιών σε στρατιωτικές και κρίσιμες υποδομές.

Η ανάπτυξη του συστήματος ανατέθηκε σε συνεργατικό σχήμα στο οποίο συμμετέχουν οι deeptraffic και CDXi Solutions, τεχνοβλαστοί του ΕΚΕΤΑ, το Ινστιτούτο Πληροφορικής του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΠ-ΙΤΕ) και το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο – Ινστιτούτο Κυκλικής Οικονομίας και Βιωσιμότητας (ΕΜΠ-ΙΚΟΒ). Το σύστημα θα συνδυάζει γεωχωρικά δεδομένα, τεχνητή νοημοσύνη, τηλεπισκόπηση, μη επανδρωμένα συστήματα, ψηφιακά δίδυμα και ανθεκτικές επικοινωνίες, με στόχο την παροχή ενιαίας επιχειρησιακής εικόνας σε πραγματικό χρόνο για αμυντικά σενάρια και αποστολές πολιτικής προστασίας.

Τον Σεπτέμβριο προστέθηκε στις αναθέσεις και η εταιρεία Raycap, η οποία ανέλαβε, έναντι 1,45 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ, την ανάπτυξη ενεργού συστήματος προστασίας πολεμικών πλοίων από μεταβατικές υπερτάσεις. Το σύστημα θα παρακολουθεί την τάση στο δίκτυο διανομής ηλεκτρικής ισχύος, θα εντοπίζει μεταβατικά φαινόμενα και θα ενεργοποιεί μηχανισμούς προστασίας για την καταστολή τους. Η διάρκεια υλοποίησης του έργου ανέρχεται σε 18 μήνες και προβλέπεται η πρόσκτηση και εγκατάσταση τριών προβιομηχανικών πρωτοτύπων σε αντίστοιχους τύπους Πολεμικών Πλοίων.

Με τη συγκεκριμένη σύμβαση, όπως είχε ανακοινώσει το ΕΛΚΑΚ τον Σεπτέμβριο, ο αριθμός των εθνικών έργων ανάπτυξης που έχουν συμβασιοποιηθεί και βρίσκονται σε εκτέλεση μέσα στο 2026 ανέρχεται σε οκτώ.

Την ίδια στιγμή, τρία έργα ανάπτυξης που χρηματοδοτήθηκαν από το ΕΛΚΑΚ έχουν ήδη ολοκληρωθεί και παραδοθεί στις Ένοπλες Δυνάμεις: το anti-drone σύστημα “ADV2”, το περιπλανώμενο πυρομαχικό “V2LM” που αναπτύχθηκε από το ΚΕΤΑΚ και η αναβαθμισμένη έκδοση του συστήματος C-UAS “Κένταυρος” της ΕΑΒ.

Το pipeline των εκατομμυρίων

Πίσω από τις συμβάσεις που έχουν ήδη ανατεθεί υπάρχει ένας πολύ μεγαλύτερος “χάρτης” έργων του ΕΛΚΑΚ, συνολικού ύψους δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ, τα οποία βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια: από την προκήρυξη και την αξιολόγηση των ενδιαφερόμενων φορέων έως τον ανταγωνιστικό διάλογο και την προετοιμασία των τελικών προτάσεων.

Ο Προγραμματικός Ορίζοντας Έργων Έρευνας και Ανάπτυξης του 2025 αποτέλεσε τη βάση για την ενεργοποίηση της πλειονότητας των δράσεων Ε&Α του ΕΛΚΑΚ, με συνολικά 17 έργα να εντάσσονται στον σχεδιασμό της χρονιάς. Σήμερα, αρκετά από αυτά έχουν πλέον περάσει από το στάδιο της προκήρυξης στις επόμενες φάσεις της διαδικασίας, διαμορφώνοντας ένα σημαντικό pipeline για την ελληνική αμυντική τεχνολογία.

Στα μεγαλύτερα έργα ξεχωρίζει η ανάπτυξη δορυφόρου ISR με τεχνολογία SAR, ένα από τα πλέον φιλόδοξα προγράμματα του ΕΛΚΑΚ στον τομέα του Διαστήματος. Η σχετική πρόσκληση 08/25 δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο του 2025 και προβλέπει την εγχώρια ανάπτυξη και παραγωγή δορυφόρου SAR για διαστημική παρατήρηση της Γης, με στόχο την ενίσχυση των δυνατοτήτων επιτήρησης των Ενόπλων Δυνάμεων ανεξαρτήτως συνθηκών φωτισμού. Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 25 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. 

Σημαντικό κεφάλαιο αποτελεί και το αρθρωτό και προσαρμοστικό δίκτυο στρατιωτικών επικοινωνιών 5G, συνολικού προϋπολογισμού 8 εκατ. ευρώ συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. Το έργο αφορά την ανάπτυξη δικτύου ειδικά σχεδιασμένου για στρατιωτική χρήση, με έμφαση στην ταχύτητα μετάδοσης δεδομένων, τη χαμηλή καθυστέρηση, την αξιοπιστία, την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα των επικοινωνιών. 

Στο pipeline βρίσκεται επίσης το Μη Επανδρωμένο Αεροσκάφος (UAV) Μεταφοράς Φορτίου, ένα έργο ύψους 24 εκατ. ευρώ, απαλλασσόμενου ΦΠΑ, που προορίζεται να καλύψει τόσο στρατιωτικές όσο και εφαρμογές διττής χρήσης, από τη μεταφορά εφοδίων έως ανθρωπιστικές αποστολές σε δυσπρόσιτες περιοχές. 

Ένα ακόμη έργο που βρίσκεται στον σχεδιασμό είναι η ανάπτυξη Περιπλανώμενου Πυρομαχικού (Loitering Munition) Υψηλής Ακριβείας, με προϋπολογισμό 15 εκατ. ευρώ απαλλασσόμενου ΦΠΑ. Το πρόγραμμα αφορά την ανάπτυξη αυτόνομου συστήματος ικανού να εντοπίζει, να αναγνωρίζει και να προσβάλλει σταθερούς και κινούμενους στόχους υψηλής αξίας, ενώ προβλέπει και δυνατότητες αξιοποίησης τεχνητής νοημοσύνης και συντονισμένης διαχείρισης σμήνους. 

Στον ίδιο χάρτη περιλαμβάνεται η αναβάθμιση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων του Τακτικού Συστήματος Διοίκησης και Ελέγχου Ειδικών Επιχειρήσεων, προϋπολογισμού 1,5 εκατ. ευρώ συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. Το έργο αφορά την ανάπτυξη εργαλείων Command & Control για τη συλλογή, επεξεργασία και ασφαλή διαμοίραση πληροφοριών τακτικής κατάστασης και στοχοποίησης, με αξιοποίηση τεχνολογιών AI/ML.

Στο pipeline βρίσκεται ακόμη το Σύστημα Διαχείρισης Μάχης, προϋπολογισμού 1,4 εκατ. ευρώ.

Ιδιαίτερο βάρος έχουν και τα Μη Επανδρωμένα Θαλάσσια Σκάφη Επιφανείας (USV), για τα οποία το ΕΛΚΑΚ έχει προκηρύξει έργο ύψους 12 εκατ. ευρώ απαλλασσόμενου ΦΠΑ. Προβλέπεται η ανάπτυξη δύο σχεδιάσεων σκαφών, πολλαπλών διαμορφώσεων, με δυνατότητα αυτόνομης ή ημιαυτόνομης πλοήγησης. Οι προβλεπόμενες εφαρμογές εκτείνονται από την επιτήρηση θαλάσσιων περιοχών, την έρευνα και διάσωση και την προστασία κρίσιμων υποδομών έως αποστολές αντιμετώπισης ναυτικών απειλών.

Τα νέα projects του 2026

Ο χάρτης του ΕΛΚΑΚ διευρύνεται μέσα στο 2026, με νέες προσκλήσεις που αφορούν την κυβερνοάμυνα, τη θαλάσσια επιτήρηση και τα μη επανδρωμένα συστήματα. 

Στις 19 Μαρτίου 2026 το ΕΛΚΑΚ δημοσίευσε δύο νέες προσκλήσεις εκδήλωσης ενδιαφέροντος. Η πρώτη αφορά τον εκσυγχρονισμό και την αναβάθμιση του Επιχειρησιακού Κέντρου Ασφάλειας και Αντιμετώπισης Κυβερνοεπιθέσεων του ΓΕΕΘΑ (Cyber SOC), με αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης και μηχανικής μάθησης. Ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 6 εκατ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ.

Η δεύτερη αφορά την ανάπτυξη μεταφερόμενου και δυναμικά (ad hoc) αναπτυσσόμενου συστήματος θαλάσσιας επιτήρησης, με προϋπολογισμό 2 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ. Το σύστημα θα συνδυάζει διαφορετικές τεχνολογίες αισθητήρων και ανάλυση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, με στόχο τον αυτόματο εντοπισμό, την αναγνώριση και την παρακολούθηση πολλαπλών στόχων επιφανείας και χαμηλά ιπτάμενων στόχων μικρού RCS. 

Δοκιμές στο πεδίο

Ξεχωριστό σκέλος της δραστηριότητας του ΕΛΚΑΚ μέσα στο 2026 είναι οι δοκιμές ελληνικών τεχνολογικών λύσεων σε πραγματικές συνθήκες, μέσω των στρατιωτικών ασκήσεων των Ενόπλων Δυνάμεων. Ο πρώτος κύκλος του προγράμματος ολοκληρώθηκε με την ΤΑΜΣ “Δούρειος Ίππος-26”, που πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο, όπου ελληνικές εταιρείες δοκίμασαν λύσεις σε μη επανδρωμένα συστήματα και επίγεια C-UAS. Στη διαδικασία είχαν αξιολογηθεί 25 προτάσεις υψηλής τεχνολογικής ετοιμότητας και 11 φορείς προκρίθηκαν για τις δοκιμές πεδίου.

Η διαδικασία, όμως, δεν σταματά στον “Δούρειο Ίππο”. Το ΕΛΚΑΚ έχει ήδη προχωρήσει σε δύο νέες Fast Track RFI με δοκιμή πεδίου. Η πρώτη αφορά το Πολεμικό Ναυτικό και θα πραγματοποιηθεί στον Αργοσαρωνικό από τις 12 έως τις 23 Οκτωβρίου 2026, στο πλαίσιο της άσκησης “UVEX 2/26”. Η δεύτερη αφορά τον Στρατό Ξηράς και έχει προγραμματιστεί από την 1η έως τις 4 Δεκεμβρίου 2026, στο πλαίσιο της ΤΑΜΣ χρήσης και αντιμετώπισης ΣμηΕΑ μικρών κλιμακίων και σχηματισμών του ΓΕΣ. Οι δράσεις δίνουν σε ελληνικές εταιρείες τη δυνατότητα να δοκιμάσουν σε πραγματικό επιχειρησιακό περιβάλλον δυνατότητες UxS και επίγειων C-UAS και να αξιολογηθούν απευθείας από τους επιχειρησιακούς φορείς, ΓΕΣ και ΓΕΝ αντίστοιχα.

Forbes