ΗΠΑ και Κίνα στην κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης: Το αμερικανικό προβάδισμα περνά από τους Κινέζους ερευνητές

Του John Tamny

Ο πρόεδρος Τραμπ λέει: “Είμαστε μπροστά από την Κίνα στην τεχνητή νοημοσύνη”. Η τελευταία έκθεση του Carnegie China επιβεβαιώνει, σε γενικές γραμμές, αυτή την εκτίμηση: “Κάθε λίγους μήνες, ένα κορυφαίο αμερικανικό εργαστήριο τεχνητής νοημοσύνης παρουσιάζει ένα πρωτοποριακό μοντέλο αιχμής, το οποίο όμως ακολουθείται σχεδόν αμέσως από ένα κινεζικό μοντέλο ανοικτών βαρών που βρίσκεται πολύ κοντά στις επιδόσεις του αμερικανικού”.

Οι ΗΠΑ προηγούνται στην τεχνητή νοημοσύνη και η Κίνα ακολουθεί. Η εικόνα αυτή είναι ενθαρρυντική, αλλά και πολύ πιο σύνθετη απ’ ό,τι συνήθως παρουσιάζεται.

Ο λόγος είναι απλός: η τεχνητή νοημοσύνη, όπως κάθε τεχνολογική προσπάθεια, καθορίζεται από τους ανθρώπους που την αναπτύσσουν. Και ακριβώς σε αυτό το σημείο ο ανταγωνισμός ΗΠΑ-Κίνας στην τεχνητή νοημοσύνη γίνεται πιο ενθαρρυντικός και ταυτόχρονα πιο ανησυχητικός.

Έχει ειπωθεί πολλές φορές ότι η μόνη πραγματικά “κλειστή οικονομία” είναι η παγκόσμια οικονομία. Ο αμερικανικός κλάδος της τεχνητής νοημοσύνης έχει επωφεληθεί σε τεράστιο βαθμό από τη διεθνή κινητικότητα ταλέντου — και, εδώ και χρόνια, αυτή η ροή είναι σε μεγάλο βαθμό μονόδρομη: από την Κίνα προς τις ΗΠΑ.

Χωρίς αυτή την εισροή ανθρώπινου κεφαλαίου, είναι εύκολο να υποθέσει κανείς ότι το αμερικανικό προβάδισμα στην τεχνητή νοημοσύνη —όπως το περιγράφει ο πρόεδρος Τραμπ— δεν θα ήταν τόσο μεγάλο, εφόσον υπάρχει όντως προβάδισμα. Για άλλη μία φορά, όλα καταλήγουν στους ανθρώπους. Και σύμφωνα με την έκθεση του Carnegie China, “η Κίνα έχει εδραιώσει ένα κυρίαρχο προβάδισμα ως η μεγαλύτερη πηγή ταλέντου στην τεχνητή νοημοσύνη παγκοσμίως”.

Εκ πρώτης όψεως, αυτό αποτελεί ενθαρρυντική εξέλιξη για τις ΗΠΑ.

Δεδομένου ότι η μετακίνηση ανθρώπινου κεφαλαίου στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης εξακολουθεί να είναι σε μεγάλο βαθμό μονόδρομη —από την Κίνα προς τις ΗΠΑ—, ο αμερικανικός κλάδος της τεχνητής νοημοσύνης εξακολουθεί να επωφελείται, ανεξάρτητα από την εθνικότητα των επιστημόνων που διαθέτουν τις απαραίτητες δεξιότητες. Όπως επισημαίνει η έκθεση του Carnegie China, “όσον αφορά την εισροή έναντι της εκροής εγκεφάλων, οι Ηνωμένες Πολιτείες κατέγραψαν καθαρό κέρδος 2.145 ερευνητών το 2025, ενώ η Κίνα κατέγραψε καθαρή απώλεια 1.729 ερευνητών”.

Διαβάζοντας όλα τα παραπάνω, θα ήταν εύκολο για τους Αμερικανούς να αισθανθούν κάτι περισσότερο από αισιοδοξία για το παρόν και το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης. Οι καλύτεροι και ευφυέστεροι ερευνητές στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης που βρίσκονται στις ΗΠΑ παραμένουν σε μεγάλο βαθμό εκεί, ενώ οι ΗΠΑ εξακολουθούν να αποτελούν πόλο έλξης για κορυφαίους Κινέζους επιστήμονες του κλάδου. Εξ ου και το αμερικανικό προβάδισμα.

Και εδώ είναι που η ιστορία παίρνει μια περίεργη τροπή.

Ας ρίξουμε μια δεύτερη ματιά. Ενώ η μάχη για το ανθρώπινο κεφάλαιο εξακολουθεί να ευνοεί τις Ηνωμένες Πολιτείες, ο πρόεδρος Τραμπ έχει υιοθετήσει μια αντιφατική στάση απέναντι στην κούρσα για την τεχνητή νοημοσύνη. Παρότι υποστηρίζει ότι “όποιος κερδίσει στην τεχνητή νοημοσύνη κερδίζει”, η ρητορική αυτή δεν συνοδεύεται από μια πραγματικά ανοιχτή στάση απέναντι στην παγκόσμια δεξαμενή ταλέντου στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης — μια δεξαμενή που είναι απαραίτητη προκειμένου οι ΗΠΑ να διατηρήσουν το προβάδισμά τους.

Ειδικότερα, οι αυστηρότεροι περιορισμοί στη χορήγηση βίζας έχουν καταστήσει πολύ δυσκολότερη την είσοδο στις ΗΠΑ εξειδικευμένων εργαζομένων στον κλάδο της τεχνολογίας. Ας εξετάσουμε τι σημαίνει αυτό σε σχέση με τη χώρα προέλευσης των κορυφαίων μυαλών στην τεχνητή νοημοσύνη.

Το 2022, το 46% των κορυφαίων προπτυχιακών φοιτητών με εξειδίκευση στην τεχνητή νοημοσύνη παγκοσμίως προέρχονταν από την Κίνα. Τρία χρόνια αργότερα, το ποσοστό αυτό είχε αυξηθεί στο 57%. Και το αντίστοιχο ποσοστό των ΗΠΑ; Είχε υποχωρήσει στο 13%.

Όμως η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική.

Ενώ οι ΗΠΑ εξακολουθούν να διατηρούν το προβάδισμα στην τεχνητή νοημοσύνη, οι Κινέζοι τις πλησιάζουν εμφανώς. Αν συνδυάσουμε τη συρρίκνωση του χάσματος μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας στην τεχνητή νοημοσύνη με τους αυστηρότερους περιορισμούς στις αμερικανικές βίζες, γίνεται φανερό ότι η μάχη για το ταλέντο στην τεχνητή νοημοσύνη μετατοπίζεται σταδιακά προς την πλευρά της Κίνας.

Όπως αναφέρει το Carnegie China, “το ποσοστό των ερευνητών κινεζικής καταγωγής που καταλήγουν να εργάζονται στην Κίνα αυξήθηκε από 57% το 2022 σε 69% το 2025”.

Τα δεδομένα μέχρι σήμερα ευνοούν τις ΗΠΑ — αλλά μόνο στον βαθμό που ο πρόεδρος Τραμπ συνδυάζει την επιθυμία του για νίκη με την προθυμία να υποδεχθεί ακριβώς εκείνους τους ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων των Κινέζων, που είναι απαραίτητοι για να την πετύχουν.

Forbes