Τα βασικά σημεία της Φον ντερ Λάιεν στο σημερινό State of the Union

Η σημερινή ομιλία της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Κατάσταση της Ένωσης (State of the Union) προκαλεί εδώ και μέρες αρκετό πολιτικό ενδιαφέρον, καθώς η Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν καλείται να παρουσιάσει τις βασικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το 2027 και να τοποθετηθεί σε μεγάλα ανοικτά ζητήματα.

Έως χθες δεν είχαν αποκαλυφθεί σημεία από την ομιλία που θα εκφωνήσει η πρόεδρος της Κομισιόν σήμερα, παρ’ ότι αυτή είναι έτοιμη εδώ και μέρες.

Από τα δημοσιεύματα ξένων πρακτορείων συνάγεται ότι στο επίκεντρο της ομιλίας θα βρεθούν η ασφάλεια, η μετανάστευση, η διεύρυνση της ΕΕ, η κλιματική πολιτική (υπό το φως των συχνών καταστροφικών έντονων καιρικών φαινομένων και των πυρκαγιών του περασμένου καλοκαιριού) και η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας.

Πρώτη προτεραιότητα, ωστόσο, είναι η Ουκρανία και η ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Όπως επισημαίνει το Euronews, η φον ντερ Λάιεν θα επαναβεβαιώσει τη στήριξη της ΕΕ προς το Κίεβο, την ώρα που η Ουκρανία αντιμετωπίζει σημαντικές δημοσιονομικές ανάγκες. Δεν αποκλείεται η ανακοίνωση νέου πακέτου κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

Σε περίοπτη θέση στην ομιλία θα είναι η μεταναστευτική πολιτική.

Η Επιτροπή προσανατολίζεται σε αυστηρότερη αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης, με πιθανή ενίσχυση του Frontex και μεγαλύτερο ρόλο του οργανισμού στις επιστροφές μεταναστών.

Παράλληλα, εξετάζεται ακόμη και η προσωρινή αναστολή των κανόνων ασύλου σε περίπτωση μαζικών και αιφνίδιων αφίξεων, καθώς και η χρηματοδότηση «κέντρων επιστροφής» εκτός ΕΕ.

Η κατεύθυνση αυτή δείχνει ότι η διαχείριση των εξωτερικών συνόρων και ο περιορισμός της παράτυπης μετανάστευσης αποτελούν πλέον βασικό στοιχείο της ευρωπαϊκής ατζέντας.

Κατά το Euronews, μία ακόμη στρατηγική προτεραιότητα είναι η διεύρυνση της Ένωσης. Η Φον ντερ Λάιεν αντιμετωπίζει την ένταξη των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων και της Ανατολικής Ευρώπης ως σημαντικό γεωπολιτικό ζήτημα. Ωστόσο, η διεύρυνση δημιουργεί παράλληλα ερωτήματα για τον τρόπο λειτουργίας μιας μεγαλύτερης Ένωσης. Γι’ αυτό εξετάζονται θεσμικές αλλαγές, όπως ο περιορισμός των περιπτώσεων στις οποίες απαιτείται ομοφωνία.

Στο κλίμα και την ενέργεια, η Φον ντερ Λάιεν φαίνεται να μετατοπίζει το βάρος από τη διαμόρφωση φιλόδοξων στόχων στην πρακτική εφαρμογή τους. Η μείωση των εκπομπών συνδέεται πλέον στενά με την ενεργειακή ασφάλεια, την ανταγωνιστικότητα και το κόστος του ηλεκτρισμού για τους Ευρωπαίους πολίτες και τη βιομηχανία. Παράλληλα, μεγαλύτερη έμφαση αναμένεται να δοθεί στις ανανεώσιμες πηγές, στα δίκτυα, στην ηλεκτροδότηση, στην πυρηνική ενέργεια και στην προσαρμογή στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Τέλος, σημαντική θέση θα έχει στην ομιλία της προέδρου της Επιτροπής η οικονομική και εμπορική σχέση με την Κίνα.

Η ΕΕ αναζητά τρόπους προστασίας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και ενίσχυσης των εργαλείων εμπορικής άμυνας, με την Ένωση να καλείται να επιλέξει ανάμεσα σε μια πιο σκληρή ή μια πιο συγκαταβατική στάση απέναντι στην Κίνα.