Πανάκριβο το αεροπορικό χάος στις ΗΠΑ: Εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια οι πιθανές ζημιές – Ποιος θα τις πληρώσει

Η πολύωρη καθήλωση των αεροσκαφών στις Ηνωμένες Πολιτείες, εξαιτίας της κατάρρευσης συστημάτων επικοινωνίας της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (FAA), προκαλεί σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις σε αεροπορικές εταιρείες, επιβάτες και επιχειρήσεις μεταφοράς εμπορευμάτων. Το συνολικό κόστος ενδέχεται να ανέλθει σε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με ενδεικτικές εκτιμήσεις που βασίζονται σε προηγούμενες αεροπορικές κρίσεις. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει επίσημος ή ανεξάρτητα επιβεβαιωμένος απολογισμός των ζημιών από το περιστατικό της 13ης Νοεμβρίου.

Η εντολή καθήλωσης διήρκεσε περισσότερο από τέσσερις ώρες, προκαλώντας χιλιάδες ακυρώσεις και καθυστερήσεις πτήσεων. Σύμφωνα με το Associated Press, περισσότερες από 2.500 πτήσεις είχαν ακυρωθεί το Σάββατο, καθώς οι αεροπορικές εταιρείες προσπαθούσαν να αποκαταστήσουν τα δρομολόγιά τους. Οι επιπτώσεις ενδέχεται να συνεχιστούν και τις επόμενες ημέρες, αυξάνοντας το οικονομικό βάρος.

Σχεδόν 100 δολάρια το λεπτό

Το μέγεθος των πιθανών απωλειών αποτυπώνεται στα στοιχεία της αμερικανικής ένωσης αεροπορικών εταιρειών Airlines for America. Το μέσο άμεσο λειτουργικό κόστος των αμερικανικών επιβατικών αεροσκαφών το 2025 ανερχόταν σε 98,41 δολάρια ανά λεπτό πτήσης, περιλαμβανομένων καυσίμων, προσωπικού, συντήρησης και άλλων εξόδων.

Με βάση αυτό το μέγεθος, μία επιπλέον ώρα λειτουργίας αεροσκάφους αντιστοιχεί σε περίπου 5.905 δολάρια. Πρόκειται, ωστόσο, για κόστος λειτουργίας και όχι για αυτομάτως ισόποση ζημιά από καθυστέρηση, ιδιαίτερα όταν το αεροσκάφος παραμένει σταθμευμένο με τους κινητήρες εκτός λειτουργίας.

Οι εταιρείες επιβαρύνονται επίσης με αναπρογραμματισμό πληρωμάτων, μετακινήσεις αεροσκαφών, επιστροφές χρημάτων και χαμένα έσοδα. Παράλληλα, οι επιβάτες αντιμετωπίζουν ενδεχόμενα έξοδα διαμονής και μεταφοράς, απώλεια εργασιακού χρόνου και χαμένες ανταποκρίσεις.

Οι εκτιμήσεις για τις ζημιές

Η αμερικανική ιστοσελίδα οικονομικών αναλύσεων ThePricer δημοσίευσε στις 14 Νοεμβρίου μοντέλο που τοποθετεί την πιθανή οικονομική επιβάρυνση των αεροπορικών εταιρειών μεταξύ 122 και 387 εκατ. δολαρίων, με κεντρικό σενάριο τα 250 εκατ. δολάρια.

Η ίδια διευκρινίζει ότι οι αριθμοί αποτελούν υποθετικά σενάρια, βασισμένα σε ιστορικά δεδομένα και παραδοχές για τις ακυρώσεις, όχι διαπιστωμένες ζημιές. Δεν περιλαμβάνουν πλήρη αποτίμηση των απωλειών επιβατών, εμπορευματικών μεταφορών και άλλων επιχειρήσεων.

Τι κόστισαν προηγούμενες αεροπορικές κρίσεις

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Delta Air Lines τον Ιούλιο του 2024. Η παγκόσμια τεχνολογική βλάβη που συνδέθηκε με την CrowdStrike οδήγησε σε περίπου 7.000 ακυρώσεις μέσα σε πέντε ημέρες, επηρεάζοντας 1,3 εκατομμύρια επιβάτες. Η Delta ανακοίνωσε οικονομικό πλήγμα τουλάχιστον 500 εκατ. δολαρίων, από απώλειες εσόδων και πρόσθετες δαπάνες.

Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η ζημιά της Southwest Airlines κατά τη διάρκεια της εορταστικής περιόδου του 2022. Η εταιρεία κατέγραψε περισσότερες από 16.700 ακυρώσεις και υπολόγισε τον οικονομικό αντίκτυπο σε περίπου 800 εκατ. δολάρια προ φόρων, σύμφωνα με την επίσημη οικονομική της έκθεση.

Τα περιστατικά αυτά δεν είναι άμεσα συγκρίσιμα με τη σημερινή κρίση, καθώς είχαν διαφορετική διάρκεια, αιτίες και επιπτώσεις.

Πλήγμα και στις εμπορευματικές μεταφορές

Το κόστος δεν περιορίζεται στα επιβατικά αεροσκάφη. Η αναστολή απογειώσεων επηρέασε και εμπορευματικές πτήσεις, προκαλώντας κινδύνους καθυστερήσεων στις παραδόσεις και πρόσθετα έξοδα διαχείρισης φορτίων. Η FedEx ανακοίνωσε την ετοιμότητά της να εφαρμόσει σχέδια έκτακτης ανάγκης.

Το τελικό οικονομικό αποτύπωμα θα εξαρτηθεί κυρίως από τον χρόνο αποκατάστασης των δρομολογίων, τον αριθμό των ακυρώσεων που αποδίδονται πράγματι στη βλάβη και τις δαπάνες επαναφοράς των αεροπορικών επιχειρήσεων.