Σε μια περίοδο όπου οι αλλεπάλληλες και ασταθείς εξελίξεις στο παγκόσμιο στερέωμα μεσουρανούν, οφείλουν να αντιληφθούν όλα τα μέρη που αποτελούν τον οικονομικό μηχανισμό στην Κύπρο πως πρέπει να παρθούν οι αποφάσεις εκείνες που θα δώσουν τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις να νιώσουν έστω κάπως πιο ασφαλείς σε ένα αλλοπρόσαλλο μέλλον.

Ακόμη περισσότερο, θα πρέπει να αντιληφθούμε όλοι πως χωρίς δυνατό ιδιωτικό τομέα και χωρίς την άριστη συνεργασία σε όλα τα επίπεδα του κρατικού μηχανισμού τα προβλήματα όχι μόνο δεν θα έχουν λύσεις αλλά αντιθέτως θα μεγαλώνουν. 

Σήμερα τα προβλήματα των επιχειρήσεων είναι ποικίλα και σε διάφορες μορφές και διαστάσεις. Η άποψη αυτή προκύπτει από τις επισκέψεις που έχουμε πραγματοποιήσει ως Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Λάρνακας στα μέλη μας. Καλύψαμε ένα μεγάλο αριθμό μελών μας, που συγκαταλέγονται στους τομείς της Βιομηχανίας, του Εμπορίου, του Τουρισμού, των Υπηρεσιών και της Εκπαίδευσης.

Αυτό που έχει διαφανεί μέσα από τις επιτόπου επισκέψεις είναι πως υπάρχουν τέσσερις δομικές αλλαγές, στις οποίες σήμερα θα πρέπει το κράτος να εστιάσει άμεσα την προσοχή του με σκοπό την διαμόρφωση σοβαρών πολιτικών αποφάσεων που θα προσδώσουν μέλλον, ανάσα και στήριξη στο επιχειρείν. Οι τέσσερις άξονες για τους οποίους χρειάζονται αμέσως να παρθούν αποφάσεις είναι η ακριβή ενέργεια που καλείται ο επιχειρηματίας να χρυσοπληρώνει, το εργατικό δυναμικό, το “ακριβό χρήμα” που προκύπτει από την αύξηση των δανειστικών επιτοκίων και η δημόσια διοίκηση.

Οι ΑΠΕ και το δίκτυο ηλεκτρισμού

Η περιβόητη στρατηγική που θα οδηγήσει τη χώρα στην εποχή της πράσινης και καθαρής ενέργειας, η οποία θα φέρει ευημερία στους πολίτες και ανταγωνιστικότητα στην οικονομία μας κινείται με ταχύτητα χελώνας προς υλοποίηση της. Σήμερα, το δίκτυο, αντί να περιορίζει την ανάπτυξη και τη χρήση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), θα έπρεπε να ήταν έτοιμο να μπορεί να δεχτεί ολόκληρη την παραγωγή από τα ΑΠΕ, σε συνδυασμό με την παράλληλη και συνεχιζόμενη πορεία από επενδύσεις στον τομέα αυτό. Στο σημείο αυτό, να αναφέρω πως εκεί που θα έπρεπε να δούμε πρωτίστως τις ενεργειακές αναβαθμίσεις και οι οποίες θα έπρεπε να αποτελούν πρότυπο και μίμηση ως προς υλοποίηση τους από την ευρύτερη κοινωνία είναι τα δημόσια κτήρια. 

Τα ΑΠΕ σήμερα, ενώ θα έπρεπε να δίνουν σε όλους τους καταναλωτές ανεξαιρέτως τη δυνατότητα να πληρώνουν φθηνά το κόστος της ενέργειας, με τις καθυστερήσεις που υπάρχουν όχι μόνο δεν έχει τη δυνατότητα ο επιχειρηματίας και ο πολίτης να πληρώσει σε χαμηλή τιμή την κιλοβατώρα, αλλά και σε συνδυασμό με τις πράσινες φορολογίες, οι οποίες θα ενεργοποιηθούν αρχές του 2024, δυστυχώς θα δούμε αυξήσεις που πολύ φοβάμαι ότι η σημερινή κατάσταση θα είναι πολύ καλύτερη από αυτή που θα ζήσουμε σύντομα.

Επομένως, θα πρέπει επιτέλους το κράτος να προχωρήσει άμεσα με το άνοιγμα της αγοράς ενέργειας έτσι ώστε να δημιουργηθεί θεμιτός ανταγωνισμός και βεβαίως να προχωρήσει άμεσα σε αναβάθμιση του δικτύου για να μπορεί να δέχεται ολόκληρη την παραγωγή των ΑΠΕ, διότι σήμερα χάνεται μεγάλο ποσοστό της παραγωγής.

Έλλειψη εργατικού δυναμικού

Τεράστιο πρόβλημα και παράλληλο στις αρνητικές επιπτώσεις με την ενέργεια είναι η έλλειψη εργατικού δυναμικού και κυρίως εξειδικευμένου εργατικού προσωπικού. Πρόβλημα πολύ μεγάλο καθώς περιορίζει τις εταιρείες να αναπτυχθούν, να ανταγωνιστούν αντίστοιχες τους εταιρείες σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και φυσικά να δημιουργήσουν νέες συνεργασίες και συμφωνίες που θα ωφελήσουν τόσο τις ίδιες τις εταιρείες, τόσο το κυπριακό προϊόν (σε βιομηχανία, εμπόριο και υπηρεσίες) και παράλληλα το ίδιο το κράτος  μέσα από τις συναλλαγές των εταιρειών.

Οι ελλείψεις είναι τόσες πολλές που αν δεν δοθούν άδειες άμεσα για κάλυψη των κενών που υπάρχουν στις επιχειρήσεις (βιομηχανία, τουρισμό, χονδρικό και λιανικό εμπόριο, εστιατόρια, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και φιλοξενία) τότε η οικονομία μας θα αντιμετωπίσει πολλά προβλήματα.
Στο σημείο αυτό θέλω να τονίσω πως ως κοινωνία και κράτος δεν πρέπει να συγχέουμε τη νόμιμη εργασία με την παράνομη και τη λαθραία μετανάστευση. Εξάλλου, η ξένη συνεισφορά ήταν και είναι πολύ πολύτιμη στην οικονομία μας και αυτό διαφαίνεται μέσα από την επιχειρηματική αλυσίδα.

Το τραπεζικό σύστημα

Με τα προαναφερθέντα, έρχεται να ενισχύσει τις ανησυχίες και την αβεβαιότητα στον επιχειρηματικό κόσμο το τραπεζικό σύστημα, με τα αυξημένα δανειστικά επιτόκια τα οποία έχουν εκτοξεύσει το κόστος πολλών επιχειρήσεων. Οι υφιστάμενες χρεώσεις που ήρθαν αλλά ποτέ δεν έφυγαν, η δυσλειτουργία σε κεντρικό επίπεδο των τραπεζών σε συνδυασμό με την αύξηση των επιτοκίων και των δυσκολιών που παρατηρείται στην απόκτηση δανείου έχουν δημιουργήσει έντονη την ανησυχία στις τάξεις των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, των βιομηχανιών, του εμπορίου και όχι μόνο. Οι τράπεζες οφείλουν να αντιληφθούν πως θα πρέπει να στηρίξουν τον βασικό τους πυλώνα, που είναι οι επιχειρηματίες καθώς πρέπει να επικρατήσει η ομαλότητα και η βιώσιμη λειτουργία των επιχειρήσεων. 

Διευθυντής ΕΒΕ Λάρνακας