Η Ελεγκτική Υπηρεσία προχώρησε σε έλεγχο στο πλαίσιο του οποίου ελέγχθηκε δείγμα συναλλαγών εισπράξεων και  πληρωμών του Υπουργείου Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος (ΓΑΑΠ), τόσο όσον  αφορά στη Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης (ΓΔΓΑΑ), όσο και στη Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος (ΓΔΠ) (Διοίκηση/Τμήματα/Υπηρεσίες), για το έτος 2022.

Γενικά συμπεράσματα

Με βάση τα επιμέρους ευρήματα του οικονομικού ελέγχου, καθώς και του ελέγχου συμμόρφωσης,  η Ελεγκτική Υπηρεσία κατέληξε στο συμπέρασμα πως υπάρχει ελλιπής συμμόρφωση με τις πρόνοιες των σχετικών Νόμων, Κανονισμών και Εγκυκλίων του  Γενικού Λογιστηρίου που διέπουν τη διενέργεια πληρωμών και την είσπραξη εσόδων και ότι υπάρχουν αδυναμίες και παραλείψεις, ως προς τη λειτουργία των Τμημάτων/Υπηρεσιών της ΓΔΓΑΑ του Υπουργείου ΓΑΑΠ και ελλιπής συμμόρφωση με το θεσμικό πλαίσιο που τα διέπει.

Η Λεκτική Υπηρεσία προχώρησε σε κάποιες γενικές συστάσεις όπως προκύπτει από τα πιο πάνω συμπεράσματα, τα επιμέρους ευρήματα/αποκλίσεις που  προέκυψαν αφορούσαν, κυρίως, στην έλλειψη εφαρμογής των θεσπισμένων διαδικασιών, καθώς  και σε αδυναμίες στον σχεδιασμό των απαιτούμενων διαδικασιών/συστημάτων εσωτερικού  ελέγχου. Για τον σκοπό αυτό, θα πρέπει να ενισχυθεί το σύστημα εσωτερικού ελέγχου ώστε να  καταστεί αξιόπιστο και να διασφαλίζει ότι όλες οι εισπράξεις και πληρωμές διενεργούνται  σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο που τις διέπει, καθώς και την εφαρμογή των σχετικών διατάξεων  και διαδικασιών και την παρακολούθηση και υλοποίηση των συστάσεων της Ελεγκτικής Υπηρεσίας.

Σημαντικότερα ευρήματα ελέγχου συμμόρφωσης

Τμήμα Γεωργίας

Μισθωτής ανέγειρε παράνομα υποστατικά σε κτηνοτροφικό οικόπεδο που διαχειρίζεται το ΤΓ και  η Πολεοδομική Αρχή Πάφου χορήγησε πολεοδομικές άδειες, που αφορούσαν σε  προσθηκομετατροπές και αλλαγή χρήσης των υποστατικών, χωρίς τη συγκατάθεση του ΤΓ.

Διαπιστώσαμε ότι, παρά το γεγονός ότι το ΤΓ μας είχε πληροφορήσει στο παρελθόν ότι δεν  προτίθετο να ανανεώσει για δεύτερη περίοδο τη σύμβαση μίσθωσης του υπό αναφορά  κτηνοτροφικού οικοπέδου, η οποία έληξε στις 31.10.2023, ο μισθωτής εξακολουθεί να το κατέχει  παράνομα. Επισημάναμε ότι το ΤΓ, διαχρονικά, απέτυχε να εξασκήσει επαρκή διοικητική εποπτεία  για το θέμα.

Κτηνιατρικές Υπηρεσιών

(i) Παράνομα κτηνοτροφικά υποστατικά εντός του Δικτύου «Natura 2000». Όπως αναφέρεται εκτενώς στις Ειδικές Εκθέσεις της Υπηρεσία μας με αρ. ΠΕ/01/2020 και αρ.  ΥΓΑΑΠ/01/2022, μεγάλη κτηνοτροφική μονάδα λειτουργεί σε παράνομες εγκαταστάσεις  που ανεγέρθηκαν εντός του Δικτύου «Natura 2000». Από την παράνομη λειτουργία της  μονάδας προκύπτουν παραβιάσεις διατάξεων αριθμού νομοθεσιών των ΚΥ, ερωτηματικά  ως προς την υγειονομική παρακολούθησή της καθώς και τον τρόπο διάθεσης των μεγάλων  ποσοτήτων γάλακτος ή και κρέατος που παράγει, με όλους τους συνεπαγόμενους κινδύνους  για τη δημόσια υγεία. Για τα θέματα αυτά δεν λήφθηκαν, από τις ΚΥ, αποτελεσματικά μέτρα  με αποτέλεσμα τα παράνομα κτηνοτροφικά υποστατικά να εξακολουθούν να υφίστανται  και να λειτουργούν.

(ii) Εντοπισμός θετικών κρουσμάτων βρουκέλωσης σε κτηνοτροφικές μονάδες.  Από σχετική διοικητική έρευνα, που διεξήχθη από το Υπουργείο ΓΑΑΠ σε σχέση με τον  χειρισμό θετικών κρουσμάτων βρουκέλας που εντοπίστηκαν, προέκυψε ότι λειτουργοί των  ΚΥ ενδεχομένως να διέπραξαν πειθαρχικά αδικήματα. Το Υπουργικό Συμβούλιο (ΥΣ)  αποφάσισε τη διεξαγωγή πειθαρχικής έρευνας.

Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων

(i) Χρήση υπηρεσιακών οχημάτων. Διαπιστώσαμε ότι το ΤΑΥ δεν διασφαλίζει ότι η χρήση των υπηρεσιακών οχημάτων του  διενεργείται στο πλαίσιο του οικείου θεσμικού πλαισίου και συστήσαμε την πειθαρχική  διερεύνηση δύο συγκεκριμένων υποθέσεων. Ωστόσο, το Υπουργείο αρνήθηκε να ελέγξει  πειθαρχικά τους εμπλεκόμενους υπαλλήλους.

(ii) Πρόσληψη Εργοδοτουμένων Ορισμένου Χρόνου (ΕΟΧ). Παρατηρήσαμε τη μη έγκαιρη συμπλήρωση των κενών μόνιμων θέσεων του ΤΑΥ, η οποία  οδήγησε στην παράταση εργοδότησης 13 ΕΟΧ για περίοδο που υπερβαίνει τους 30 μήνες,  που είχε ως αποτέλεσμα αυτοί να αποκτήσουν το καθεστώς εργοδοτούμενων με σύμβαση  αορίστου χρόνου.

Σημαντικότερα ευρήματα οικονομικού ελέγχου

α. Αδυναμίες και παραλείψεις ως προς τη διαδικασία είσπραξης εσόδων όπως, παράλειψη  διενέργειας αιφνιδιαστικών ελέγχων στους Ταμίες από τους Προϊσταμένους των Τμημάτων,  μη κατάλληλη επιθεώρηση των βιβλίων είσπραξης, ελλιπής ενημέρωση σχετικών εντύπων,  παράλειψη καταχώρισης των βιβλίων είσπραξης σε κατάλληλο μητρώο, μη κατάλληλη/  ασφαλής φύλαξη και καταστροφή των βιβλίων είσπραξης, μη κατάλληλη/ασφαλής φύλαξη  μετρητών και καθυστέρηση στη συμφιλίωση των μηνιαίων καταστάσεων εσόδων.

β. Αδυναμίες και παραλείψεις ως προς τη διαδικασία διεκπεραίωσης των πληρωμών, όπως μη  επισύναψη των παραστατικών που να τεκμηριώνουν το ύψος της δαπάνης, μη σφράγιση με την ένδειξη «ΠΛΗΡΩΘΗΚΕ» των συνημμένων στα δελτία πληρωμής και μη σφράγιση των  τιμολογίων/παραστατικών με την ημερομηνία παραλαβής τους, είτε από το Αρχείο είτε από  άλλον υπεύθυνο Λειτουργό του Τμήματος.

γ. Μη διασφάλιση της αποτελεσματικής διαχείρισης κρατικών χορηγιών, αφού δεν τηρούνταν,  σε όλες τις περιπτώσεις, οι προβλεπόμενες υποχρεώσεις από τους λήπτες.

δ. Σύναψη συμβάσης για αγορά ζωοτροφών χωρίς να τηρηθούν οι πρόνοιες της σχετικής νομοθεσίας και Κανονισμών που διέπουν τη σύναψη δημόσιων συμβάσεων.

ε. Μη τήρηση των όρων της συμφωνίας παροχής εκπαιδευτικής άδειας σε Κτηνιατρικό  Λειτουργό, ο οποίος δεν ολοκλήρωσε τις σπουδές του και στη συνέχεια παραιτήθηκε από τη  Δημόσια Υπηρεσία, χωρίς οι ΚΥ να απαιτήσουν από αυτόν, αλλά ούτε και από τον εγγυητή  του, την καταβολή της προνοούμενης αποζημίωσης.

στ. Μη ύπαρξη ασφαλιστικών δικλίδων στο μηχανογραφημένο Σύστημα Τιμολόγησης Νερού  (ΣΤΝ) του ΤΑΥ, οι οποίες να αποτρέπουν ή/και να εντοπίζουν έγκαιρα περιπτώσεις λαθών.

ζ. Λανθασμένη και μη έγκαιρη τιμολόγηση νερού ύδρευσης από το ΤΑΥ, βάσει των  αναθεωρημένων τελών που προβλέπονται από τους Τροποποιητικούς Κανονισμούς  (ΚΔΠ270/2021).

η. Μη επίλυση της διαφωνίας μεταξύ του ΤΑΥ και των Αναδόχων των Μονάδων αφαλάτωσης  νερού Λεμεσού και Λευκωσίας, ως προς τον υπολογισμό της τιμής μονάδας αγοράς του  αφαλατωμένου νερού.

θ. Παράλειψη δέσμευσης ποσών του Προϋπολογισμού για έργα, σύμφωνα με τα  προβλεπόμενα.

ι. Για σκοπούς καταβολής της κυβερνητικής συνεισφοράς προς το Συμβούλιο Αποχετεύσεων  Λεμεσού – Αμαθούντας (ΣΑΛΑ), για την κάλυψη των δαπανών τριτοβάθμιας επεξεργασίας,  το ΤΑΥ συνεχίζει να χρησιμοποιεί, ως ποσοστό επιμερισμού, το 40% επί του συνόλου των  δαπανών για την κατασκευή του σταθμού επεξεργασίας, χωρίς να τεκμηριώνεται ο τρόπος  υπολογισμού του ποσοστού αυτού.

ια. Εξακολουθούν να παραμένουν σε εκκρεμότητα σημαντικές οικονομικές διαφορές μεταξύ  του ΤΑΥ και του Συμβουλίου Αποχετεύσεων Λευκωσίας (ΣΑΛ), σε ότι αφορά στο ποσό της  κυβερνητικής συνεισφοράς.

ιβ. Προκήρυξη διαγωνισμού από το ΤΑΥ χωρίς να διασφαλιστεί ότι η εκτιμώμενη αξία του ήταν πλήρως τεκμηριωμένη και εύλογα επικαιροποιημένη και κατακύρωσή του για ποσό με  ουσιώδη απόκλιση από την εκτιμώμενη αξία.

ιγ. Σημαντικές οικονομικές διάφορες μεταξύ του ΤΑΥ και του αναδόχου της σύμβασης για τη  Μονάδα Ολοκληρωμένων Εγκαταστάσεων Διαχείρισης Στέρεων Οικιακών Απορριμμάτων  (ΟΕΔΑ) και του Σταθμού Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ) Επαρχίας Λεμεσού, οι οποίες  αφορούν, μεταξύ άλλων, στην τιμή μονάδας ταφής του δευτερογενούς καυσίμου RDF στη  λεκάνη του Χώρου Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων (ΧΥΤΥ).

ιδ. Διενέργεια πληρωμών με χρήση πιστώσεων άλλων κατηγοριών λειτουργικών δαπανών του  ΤΑΥ και επαναταξινόμησή τους σε μεταγενέστερο χρόνο, λόγω μη ύπαρξης επαρκών  διαθέσιμων πιστώσεων.

ιε. Μη σύννομη διαδικασία ανάθεσης συμβάσεων από το Ινστιτούτο Γεωργικών Ερευνών (ΙΓΕ)  και παράλειψη ενημέρωσης του Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας και του Γενικού  Ελεγκτή της Δημοκρατίας για διεξαγωγή διαγωνισμού ανάθεσης σύμβασης.