Τον απολογισμό του έργου του για το 2025 και το πρώτο τρίμηνο του 2026, καθώς και τον στρατηγικό προγραμματισμό για το υπόλοιπο του έτους, παρουσίασε σήμερα το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, σε δημοσιογραφική διάσκεψη του υπουργού Μαρίνου Μουσιούττα.
Κεντρικός άξονας της παρουσίασης ήταν η κυβερνητική στόχευση για ανθρωποκεντρικά αποτελέσματα για τους πολίτες, με έμφαση στη σύνδεση των οικονομικών επιδόσεων με την κοινωνική προστασία, την αύξηση των εισοδημάτων και τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η Κύπρος κατέγραψε το 2025 ιστορικά υψηλά στην αγορά εργασίας, με το ποσοστό απασχόλησης να ανέρχεται στο 81,3%, επιτυγχάνοντας πέντε χρόνια νωρίτερα τον εθνικό στόχο που είχε τεθεί για το 2030. Οι εγγεγραμμένοι άνεργοι μειώθηκαν στους 10.152, σημειώνοντας πτώση 7,9% σε σχέση με το 2024.
Η ανεργία στην Κύπρο διατηρήθηκε κάτω από το 5%, έναντι 6% που είναι ο μέσος όρος στην ΕΕ, ενώ το 2025 περιορίστηκε στο 4,4%. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στην ανεργία των νέων, η οποία υποχώρησε στο 13,5%, παραμένοντας τόσο το 2024 όσο και το 2025 κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο για πρώτη φορά από το 2011.
Στο πεδίο των εισοδημάτων, ο μέσος μηνιαίος μισθός ανήλθε το 2025 στα €2.605 και ο διάμεσος στα €1.968, καταγράφοντας αύξηση 18,3% και 15,6% αντίστοιχα σε σύγκριση με το 2022. Παράλληλα, το ποσοστό των χαμηλόμισθων εργαζομένων μειώθηκε κατά επτά ποσοστιαίες μονάδες.
Από τον Ιανουάριο του 2026, ο Εθνικός Κατώτατος Μισθός αναθεωρήθηκε στα €1.088, ωφελώντας άμεσα 39.000 χαμηλόμισθους εργαζόμενους. Την ίδια ώρα, επιτεύχθηκε μόνιμη συμφωνία για την Αυτόματη Τιμαριθμική Αναπροσαρμογή, με σταδιακή πλήρη αναπλήρωση έως το 2027, ενώ η βασική σύνταξη αυξήθηκε κατά 3,38%, φτάνοντας τα €529,82 μηνιαίως.
Σημαντικό μέρος της παρουσίασης αφιερώθηκε στη στήριξη της οικογένειας. Η άδεια μητρότητας επεκτάθηκε από 18 σε 22 εβδομάδες για το πρώτο παιδί, ενώ διατηρήθηκε στις 22 εβδομάδες για το δεύτερο και στις 26 εβδομάδες από το τρίτο και κάθε επόμενο παιδί. Η γονική άδεια μπορεί πλέον να αξιοποιείται μέχρι την ηλικία των 15 ετών, ενώ για παιδιά με αναπηρίες το δικαίωμα επεκτείνεται μέχρι τα 21 έτη. Παράλληλα, θεσπίστηκε ειδικό επίδομα €4.800 για νέες μητέρες κάτω των 30 ετών, το οποίο καταβάλλεται σε 24 μηνιαίες δόσεις.
Στον τομέα της εξυπηρέτησης των πολιτών, το τηλεφωνικό κέντρο 1450 διεκπεραίωσε περισσότερες από 715.000 κλήσεις, με σχεδόν 235.000 αιτήματα μόνο το 2025. Ο χρόνος διεκπεραίωσης του επιδόματος ασθενείας μειώθηκε κατά 50% και του βοηθήματος τοκετού κατά 67%, ενώ περίπου 6.000 νέοι συνταξιούχοι ετησίως λαμβάνουν την πρώτη τους σύνταξη εντός ενός μήνα. Ο Ψηφιακός Βοηθός έχει ήδη επεξεργαστεί αυτόνομα περισσότερα από 44.000 ερωτήματα πολιτών.
Για το 2026, το Υπουργείο θέτει έξι βασικούς στόχους: την ολοκλήρωση της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης, την ταχύτερη ανταπόκριση στις ανάγκες των πολιτών, τη βελτίωση των όρων και συνθηκών εργασίας, την επέκταση της στήριξης των εργαζόμενων γονέων, την αντιμετώπιση της αδήλωτης και παράνομης εργασίας και τη συνέχιση των επενδύσεων στη διά βίου μάθηση και στο ανθρώπινο κεφάλαιο.
Κεντρική θέση στον σχεδιασμό έχει η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, με στόχο την επάρκεια και ανθεκτικότητα του συνταξιοδοτικού εισοδήματος, τη μείωση του κινδύνου φτώχειας μεταξύ των συνταξιούχων και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
Ο πρώτος πυλώνας προβλέπει νέα αναδιανεμητική βασική σύνταξη, η οποία θα αντικαταστήσει την κατώτατη και κοινωνική σύνταξη, διατηρώντας παράλληλα τον ανταποδοτικό χαρακτήρα της συμπληρωματικής σύνταξης. Προβλέπεται επίσης ελάφρυνση της αναλογιστικής μείωσης για πρόωρες συνταξιοδοτήσεις στο 63ο έτος, δυνατότητα καταβολής εισφορών από εισοδηματίες και αναγνώριση επιδοτούμενων εισφορών για νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας, άτυπους φροντιστές, ανασφάλιστες μητέρες και άτομα με αναπηρία.
Για τον δεύτερο πυλώνα, που αφορά τα επαγγελματικά ταμεία πρόνοιας, προγραμματίζεται αναβάθμιση σε ορίζοντα τριών έως τεσσάρων ετών, με ενίσχυση του νομοθετικού πλαισίου, ανεξαρτητοποίηση της εποπτικής αρχής και διεύρυνση της συμμετοχής των εργαζομένων.
Στο πλαίσιο της διαφάνειας και της αποτελεσματικής διαχείρισης, προβλέπεται τερματισμός του κρατικού δανεισμού από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, δημιουργία ανεξάρτητης εποπτικής αρχής και σύσταση ξεχωριστού λογαριασμού για τα πλεονάσματα και τις δόσεις αποπληρωμής των κρατικών οφειλών.
Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει κατάθεση των νομοσχεδίων στη Βουλή τον Ιούνιο του 2026, έναρξη της κοινοβουλευτικής συζήτησης τον Σεπτέμβριο και εφαρμογή του νέου συστήματος την 1η Ιανουαρίου 2027.
Το Υπουργείο αναφέρθηκε, επίσης, στον ρόλο της Κύπρου ενόψει και της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, με έμφαση στη δίκαιη και ασφαλή εργασία, την κοινωνική δικαιοσύνη και την κινητικότητα των εργαζομένων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ως σημαντική εξέλιξη καταγράφηκε η πολιτική συμφωνία για την αναθεώρηση του κανονισμού συντονισμού των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, έπειτα από δέκα χρόνια στασιμότητας.
Το μήνυμα που προέταξε το Υπουργείο συνοψίζεται στη δέσμευση για δίκαιη εργασία, αξιοπρεπείς απολαβές και ισχυρή κοινωνική προστασία, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους, τους εργοδότες και τους εργαζόμενους.
