Με αποσυνδέσεις, πρόστιμα, επιβάρυνση με τα έξοδα διερεύνησης και ενδεχόμενες άλλες συνέπειες προειδοποιεί η ΑΗΚ, όσους έχουν εγκαταστήσει παράνομα μονάδες παραγωγής από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας ή έχουν προχωρήσει σε μη εγκεκριμένη αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος υφιστάμενων συστημάτων.
Η παγκύπρια εκστρατεία ελέγχων αρχίζει την 1η Ιουνίου 2026 και αφορά τόσο οικιακούς όσο και άλλους καταναλωτές, οι οποίοι είτε τοποθέτησαν φωτοβολταϊκό σύστημα χωρίς την απαιτούμενη αίτηση και έγκριση είτε πρόσθεσαν πλαίσια σε ήδη αδειοδοτημένη εγκατάσταση, αυξάνοντας αυθαίρετα την παραγωγική της δυνατότητα.
Παρότι τέτοιες περιπτώσεις έχουν ήδη εντοπιστεί στο παρελθόν, αυτή τη φορά η διαδικασία λαμβάνει πιο συντονισμένο χαρακτήρα, με στοχευμένη αξιοποίηση διαθέσιμων δεδομένων και ελέγχους.
Σύμφωνα με πληροφορίες του «Φ», αυτοί οι έλεγχοι δεν θα γίνονται απαραίτητα με φυσική παρουσία σε κάθε υποστατικό, καθώς από τα δεδομένα του δικτύου, τις καταγραφές παραγωγής και έγχυσης ενέργειας, αλλά και από συμπληρωματικά στοιχεία, όπως δορυφορικά δεδομένα, μπορούν να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για τις πιθανές παρατυπίες. Ως εκ τούτου, οι περισσότερες επιθεωρήσεις αναμένεται να είναι στοχευμένες και όχι τυχαίες, με προτεραιότητα σε περιπτώσεις όπου οι ενδείξεις δείχνουν απόκλιση μεταξύ της εγκεκριμένης ισχύος και της πραγματικής παραγωγής ενός φωτοβολταϊκού συστήματος.
Θα μειωθούν οι περικοπές
Το πρόβλημα θεωρείται γνωστό εδώ και αρκετό καιρό, ωστόσο το τελευταίο διάστημα καταγράφεται έξαρση, με επιπτώσεις όχι μόνο στους νομότυπους καταναλωτές αλλά και στη λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος.
Οι παράνομες εγκαταστάσεις και οι αυθαίρετες επεκτάσεις δεν έχουν ελεγχθεί από τον ΔΣΔ και, σύμφωνα με την ΑΗΚ, δημιουργούν κινδύνους για την ασφάλεια χρηστών και υποστατικών, για την αξιοπιστία του δικτύου, καθώς και για την ομαλή ημερήσια καμπύλη φορτίου.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στις περικοπές παραγωγής. Όπως εξηγούν ειδικοί στον «Φ», όταν στο δίκτυο υπάρχουν μη δηλωμένες εγκαταστάσεις ή επιπρόσθετα φωτοβολταϊκά πλαίσια που δεν έχουν εγκριθεί, οι υπολογισμοί για την πραγματική παραγωγή και την ενέργεια που εγχέεται στο σύστημα αλλοιώνονται. Κάτι που δυσχεραίνει την ακριβή εκτίμηση των αναγκών του δικτύου και μπορεί να οδηγήσει σε συχνότερες ή μεγαλύτερες περικοπές, τις οποίες «πληρώνουν» τελικά οι νομοταγείς πολίτες. Μάλιστα, ο εντοπισμός και η απενεργοποίηση παράνομων ή μη εγκεκριμένων επεκτάσεων εκτιμάται ότι θα βοηθήσει στη σταθεροποίηση του συστήματος και στη δικαιότερη διαχείριση των περικοπών.
Ειδικοί εξήγησαν στον «Φ» πως η καταγραφή της πραγματικής εικόνας στο δίκτυο είναι κρίσιμη, καθώς οι περικοπές αποφασίζονται με βάση την παραγωγή, τη ζήτηση και τα όρια που τίθενται για την ασφάλεια του δικτύου. Όταν μέρος της ισχύος παραμένει αδήλωτο, η εικόνα που έχουν οι αρμόδιοι για το φορτίο και την παραγωγή είναι ελλιπής, γεγονός που επιβαρύνει και αλλοιώνει τις αποφάσεις για αποκοπές. Αυτός εξάλλου είναι και ο λόγος που αυτή η εκστρατεία δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως μέτρο συμμόρφωσης με τις άδειες που εκδίδονται, αλλά και ως εργαλείο καλύτερης διαχείρισης του συστήματος, αφού πλέον τα δεδομένα που θα έχουν ενώπιον τους οι διαχειριστές του δικτύου θα είναι τα πραγματικά πριν λάβουν οποιεσδήποτε αποφάσεις.
Ποιοι θεωρείται πως παρανομούν
Ουσιαστικά, θεωρείται ότι παρανομούν όσοι προχώρησαν σε εγκατάσταση φωτοβολταϊκού συστήματος χωρίς να εξασφαλίσουν έγκριση, καθώς και όσοι αύξησαν την ισχύ αδειοδοτημένης εγκατάστασης χωρίς προηγουμένως να υποβάλουν σχετική αίτηση. Οι πολίτες που έχουν προβεί σε τέτοιες ενέργειες μπορούν να αποσυνδέσουν ή να αφαιρέσουν τα επιπλέον πλαίσια και να ακολουθήσουν τη διαδικασία για έκγριση τους. Μόνο αφού εξασφαλίσουν την απαιτούμενη έγκριση θα μπορούν να τα επανασυνδέσουν και να τα θέσουν ξανά σε λειτουργία.
Σε διαφορετική περίπτωση, εάν εντοπιστεί παράβαση, το πιστοποιητικό καταλληλότητας της εγκατάστασης παύει να ισχύει και οι αρχές μπορούν να προχωρήσουν σε άμεση αποσύνδεση ολόκληρου του συστήματος. Παράλληλα, όσοι πολίτες εντοπιστούν να παρανομούν θα επιβαρύνονται με τα έξοδα διερεύνησης, ενώ οι υποθέσεις θα καταθέτονται στην Αστυνομία, στη ΡΑΕΚ και στο Τμήμα Ηλεκτρομηχανολογικών Υπηρεσιών για περαιτέρω χειρισμό, με ενδεχόμενο επιβολής πρόσθετων ποινών.
