Και όμως, τηρήσαμε όλα τα ορόσημα του Ταμείου Ανακάμψης

Η κουτσουρεμένη υλοποίηση του οροσήμου για την πράσινη μετάβαση, που περιλαμβάνεται στο κυπριακό Σχέδιο Ανάκαμψης, θα αφαιρέσει €28 εκατ. από τη συνολική χρηματοδότηση που θα λάβει η Δημοκρατία από τις Βρυξέλλες. Συγκεκριμένα, αντί €1,02 δισ. που αντιστοιχούσε στη χώρα, τελικά το συνολικό ποσό που θα εκταμιευθεί θα είναι €992 εκατ.

Όπως πληροφορείται ο «Φ», για το ορόσημο της πράσινης μετάβασης, εάν η χώρα υλοποιούσε τα αρχικά τρία προαπαιτούμενα, που αφορούσαν τέλη νερού, πράσινο φόρο καυσίμων καθώς και τέλη ταφής αποβλήτων, θα λάμβανε συνολικό ποσό €69 εκατ. Από αυτά, υλοποιήθηκε μόνο η επιβολή τελών νερού και τον περασμένο Ιούνιο οι κυπριακές Αρχές τροποποίησαν το ορόσημο, αυξάνοντας τα προαπαιτούμενα σε πέντε, για να περιοριστεί η απώλεια των ευρωπαϊκών κονδυλίων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποδέχθηκε να περιληφθούν στο ορόσημο της πράσινης μετάβασης τα δύο μέτρα που εγκρίθηκαν στο πλαίσιο της φορολογικής μεταρρύθμισης και αφορούσαν πράσινα φορολογικά κίνητρα για φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις. Αφορούσαν, ειδικότερα, την παραχώρηση φορολογικών εκπτώσεων για την αγορά ηλεκτρικού οχήματος και την τοποθέτηση φωτοβολταϊκών. Συνεπώς, η Κύπρος από το συγκεκριμένο ορόσημο θα λάβει τα 3/5 του συνολικού κονδυλίου, που αντιστοιχεί σε €41 εκατ.

Υπενθυμίζεται πως ο πράσινος φόρος, γνωστός ως φόρος άνθρακα (στα καύσιμα κίνησης), δεν υλοποιήθηκε μετά από απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, στο πλαίσιο των μέτρων για αντιμετώπιση της ακρίβειας. Το νομοσχέδιο για τα τέλη ταφής αποβλήτων απορρίφθηκε πρόσφατα από τη Βουλή.

Πρόλαβε η Κύπρος τα ορόσημα

Φέτος ολοκληρώνεται το Σχέδιο Ανάκαμψης και μέχρι την 31η Αυγούστου όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ θα πρέπει να υλοποιήσουν όλα τα προαπαιτούμενα για τα οποία έχουν δεσμευθεί. Από τα 221 προαπαιτούμενα που περιλαμβάνονται στο κυπριακό σχέδιο, η Κύπρος έχει ολοκληρώσει τα 220 και μερικώς το ένα που υπολείπεται, το οποίο αφορά την πράσινη μετάβαση.

Αξίζει να σημειωθεί πως στο αρχικό σχέδιο η Δημοκρατία είχε 282 ορόσημα, τα οποία στην πορεία απλοποιήθηκαν και ενοποιήθηκαν, με τη συγκατάθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Μετά την τροποποίηση του κυπριακού σχεδίου, ο αριθμός των εκταμιεύσεων μειώθηκε από δέκα σε εννέα.

Μέχρι σήμερα, η Κυπριακή Δημοκρατία έχει εκταμιεύσει, από το συνολικό ποσό των €1,02 δισ., κονδύλια ύψους €589 εκατ., τα οποία αφορούν τις έξι δόσεις του σχεδίου. Στο μεταξύ, πριν από μερικές ημέρες η ΕΕ αξιολόγησε θετικά το αίτημα των κυπριακών Αρχών και από μέρα σε μέρα αναμένεται η είσπραξη της 7ης δόσης, ύψους €187 εκατ. Συνεπώς, το συνολικό ποσό θα φτάσει τα €776 εκατ., το οποίο ουσιαστικά αντιστοιχεί στο 70% των συνολικών ευρωπαϊκών κονδυλίων. Το υπόλοιπο 30% των χρημάτων, που αντιστοιχεί σε €216 εκατ., αφορά την 8η και την 9η δόση.

Τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με πληροφορίες του «Φ», η Κυπριακή Δημοκρατία θα υποβάλει στις Βρυξέλλες το τελευταίο αίτημα για την εκταμίευση της 8ης και της 9ης δόσης, το οποίο θα περιλαμβάνει συνολικά 85 ορόσημα. Όπως πληροφορούμαστε, τα 84 ορόσημα είναι πλήρως ολοκληρωμένα, ενώ θα υποβληθεί άλλο ένα προαπαιτούμενο, που αφορά την πράσινη μετάβαση, περιλαμβανόταν στην 6η δόση τον περασμένο Μάρτιο και έχει ικανοποιηθεί μερικώς. Τότε οι Βρυξέλλες είχαν αναστείλει ποσό €46 εκατ. που αφορούσε την πράσινη μετάβαση, το οποίο τελικά η Κύπρος θα λάβει μειωμένο.

Αισιοδοξία ότι το σχέδιο θα κλείσει με επιτυχία

Ανώτερη πηγή, μιλώντας στον «Φ», εξέφρασε την αισιοδοξία της ότι θα υλοποιηθούν όλα τα προαπαιτούμενα για τα οποία έχουν δεσμευθεί οι κυπριακές Αρχές. Όπως είπε, η χώρα θα κερδίσει το στοίχημα και θα εισπράξει τα κονδύλια από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Ανέφερε, επίσης, πως υπήρξε συντονισμένη κινητοποίηση και συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων και της Βουλής για την ψήφιση των νομοθετημάτων. Όπως εξήγησε, το Σχέδιο θα ολοκληρωθεί με επιτυχία το 2026, αφήνοντας πίσω του ένα ισχυρό και διατηρήσιμο αναπτυξιακό αποτύπωμα για την κυπριακή οικονομία.

Τα έργα και οι μεταρρυθμίσεις

Υπενθυμίζεται πως βασικός σκοπός του Ταμείου Ανάκαμψης ήταν η οικονομική στήριξη των κρατών μελών της ΕΕ για την αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας του κορωνοϊού, η προώθηση της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης, καθώς και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των οικονομιών.

Μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, η Κύπρος έχει υιοθετήσει σειρά μεταρρυθμίσεων στους τομείς της παιδείας, της υγείας, της εργασίας, της ενέργειας και του περιβάλλοντος. Ολοκληρώθηκαν και μεγάλα έργα υποδομής συνολικού προϋπολογισμού €600 εκατ., ενώ καθοριστική ώθηση στην οικονομία δόθηκε μέσω των 40 σχεδίων χορηγιών, γύρω €400 εκατ.