Προϋπολογισμός 2027: «Φρένο» στις δαπάνες, «γκάζι» σε έργα – Έπεσαν στα €900 εκ. τα πλεονάσματα – Αυξημένες κοινωνικές παροχές, στα €2,3 δισ.

Την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης για το 2027 «κλείδωσε» το Υπουργικό Συμβούλιο εγκρίνοντας τον κρατικό προϋπολογισμό, ύψους €11,2 δις χωρίς τις δαπάνες για τόκους του δημοσίου χρέους.

Ο υπουργός Οικονομικών παρουσίασε ενώπιον των υπολοίπων μελών της κυβέρνησης τον προϋπολογισμό, καθώς και το Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πλαίσιο της επόμενης τριετίας, αναδεικνύοντας ως προτεραιότητες τη διατήρηση των πλεονασμάτων, τη συγκράτηση του κρατικού μισθολογίου, τη μείωση του δημοσίου χρέους, την πράσινη μετάβαση και τον ψηφιακό μετασχηματισμό.

Δίνοντας σήμα για συνέχιση της δημοσιονομικής σταθερότητας, ο Μάκης Κεραυνός, ανέλυσε τις προκλήσεις που δημιουργούν οι πόλεμοι στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία, επεξηγώντας στους συναδέλφους του, τους δημοσιονομικούς κινδύνους που εγκυμονούν και τον αρνητικό αντίκτυπο στην οικονομία. Στο καρνέ των προκλήσεων ο κ. Κεραυνός συμπεριέλαβε απρόβλεπτες καταστάσεις που δυνατόν να προκαλέσουν οι φυσικές καταστροφές, αλλά και ενδεχόμενες επιπτώσεις, που μπορεί να προκύψουν από το έργο του τερματικού φυσικού αερίου στο Βασιλικό.

Αποτιμώντας τον χαρακτήρα του προϋπολογισμού της ερχόμενης χρονιάς ο κ. Κεραυνός, υπέδειξε ότι είναι ισορροπημένος, αναπτυξιακός και με έντονο το στίγμα της κοινωνικής συνοχής. Ιδιαίτερη είναι η έμφαση σε κοινωνικές και αμυντικές δαπάνες.

Δαπάνες €14,4 δισ.

Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού για το 2027 ανεβαίνουν στα €14,4 δισ., από €13,7 δισ. το 2026, με το μεγαλύτερο βάρος να πέφτει στις μεταφορές χρημάτων (μεταβιβάσεις) από το κράτος προς παροχές, ημικρατικούς οργανισμούς, τοπική αυτοδιοίκηση, ταμεία και άλλους φορείς, οι οποίες φθάνουν τα €4,49 δισ. Ειδικότερα, οι κοινωνικές παροχές αυξάνονται κατά 2,9% σε σύγκριση με το 2026 και διαμορφώνονται στα €2,3 δισ.

Ακολουθεί το κρατικό μισθολόγιο ύψους με €3,75 δισ. και οι αποπληρωμές δανείων με €2,52 δισ., καταδεικνύοντας ότι σημαντικό μέρος του προϋπολογισμού κατευθύνεται σε πάγιες και δύσκολα μεταβαλλόμενες υποχρεώσεις. Οι λειτουργικές δαπάνες ανέρχονται σε €1,86 δισ., οι τόκοι σε €711 εκατ. και τα έργα υπό κατασκευή σε €412 εκατ., σκιαγραφώντας έναν προϋπολογισμό με αυξημένες δεσμεύσεις και περιορισμένα περιθώρια ευελιξίας.

Τσιμπημένες οι… συμβουλευτικές υπηρεσίες

Αυξημένες κατά €247,6 εκ. θα είναι το 2027 οι λειτουργικές δαπάνες του κράτους οι οποίες θα ανέλθουν στα €1,855 δισ. Η μερίδα του λέοντος των λειτουργικών δαπανών αποδίδεται στην Άμυνα και στην Αστυνόμευση, όπου για το 2027 προϋπολογίζονται κονδύλια της τάξης των €678 εκ.

Με βάση την κυριότερη κατανομή που παρουσίασε στους συναδέλφους του ο Μάκης Κεραυνός, ποσά που ανέρχονται στα €168 εκ. αφορούν στην αγορά νερού και €167,3 εκ. συντηρήσεις και επιδιορθώσεις κτηρίων. Αίσθηση προκαλούν οι δαπάνες για συμβουλευτικές υπηρεσίες και έρευνες, οι οποίες υπερδιπλασιάζονται μέσα σε τρία χρόνια. Ειδικότερα, από €69,2 εκ. το 2024 αυξάνονται στα €156,1 εκ. το 2027.

Έργα €594,5 εκατ. εκατομμυρίων

Στα €594,5 εκατ. ανεβαίνουν το 2027 οι κεφαλαιουχικές δαπάνες του κράτους, από €582,4 εκατ. το 2026 και €500,3 εκατ. το 2025, διατηρώντας ψηλά τον πήχη των δημόσιων επενδύσεων.

Τη μεγαλύτερη μερίδα απορροφούν οι ανεγέρσεις, επεκτάσεις και βελτιώσεις κτηρίων, με €149,6 εκατ., και τα οδικά έργα, με €148,8 εκατ., ενώ άλλα €110,7 εκατ. κατευθύνονται σε έργα υπό κατασκευή. Στη λίστα των μεγάλων έργων ξεχωρίζουν το Νέο Κυπριακό Μουσείο, με δαπάνη €27,9 εκατ. το 2027, ο δρόμος Δένειας–Ακακίου–Αστρομερίτη με €15,9 εκατ. και το νέο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας με €13,5 εκατ., μαζί με σειρά άλλων υποδομών που βρίσκονται σε εξέλιξη.

Τα μεγάλα έργα

Έργο	Δαπάνη 2027	Συνολικό κόστος
Νέο Κυπριακό Μουσείο	€27,9 εκ.	€143,9 εκ.
Δρόμος Δένειας – Ακακίου – Αστρομερίτη	€15,9 εκ.	€164,2 εκ.
Δρόμος Πάφου – Πόλης Χρυσοχούς Τμήμα II	€6 εκ.	€130,9 εκ
Δρόμος Πάφου – Πόλης Χρυσοχούς Τμήμα I	€18 εκ.	€107,3 εκ.
Νέο κτήριο Γενικού Χημείου	€3,4 εκ.	€106,5 εκ.
Νέο κτήριο Νομικής Υπηρεσίας	€13,5 εκ.	€81,1 εκ.
Υδατικό έργο Βασιλικός	€3,3 εκ.	€29,7 εκ
Κτήριο υπ. Δικαιοσύνης	€1,5 εκ.	€25,1 εκ.
Νέο Stem Αθλητικό – Μουσικό Γυμνάσιο Λάρνακας	€0,2 εκ	€14,8 εκ.
Δομές παιδικής & εφηβικής προστασίας	€0,3 εκ.	€14,5 εκ.
Πυροσβεστικός Σταθμός Πέγειας	€0,9 εκ.	€9 εκ.
Πυροσβεστικός Σταθμός Λάρνακας	€0,8 εκ.	€7,7 εκ.
Αλιευτικό Καταφύγιο Κάτω Πύργου	€3,1 εκ.	€7,2 εκ.

Με επιβράδυνση της οικονομίας κλείνει το 2026

Σε τροχιά επιβράδυνσης «σέρνει» φέτος την κυπριακή οικονομία ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Ο ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2,7% στο τέλος του χρόνου.

Οι γεωπολιτικές αναταράξεις, θέτουν εκ των πραγμάτων το υπουργείο Οικονομικών σε διαδικασία αναθεώρησης των μακροοικονομικών και δημοσιονομικών προβλέψεων, κατά το δεύτερο δεκαπενθήμερο Σεπτεμβρίου. Ο πίνακας των νέων δεδομένων θα αποτυπώνεται στο Σχέδιο Δημοσιονομικού Προγράμματος (2027), το οποίο θα υποβληθεί στην Κομισιόν στις 15 Οκτωβρίου.

Με αχαρτογράφητες τις γεωπολιτικές εξελίξεις, προβλέπεται ότι το 2027 η κυπριακή οικονομία θα επιστρέψει στην ανιούσα με την πρόβλεψη να δίδει ανεπαίσθητη αύξηση της οικονομικής μεγέθυνσης στο 2,9%, ενώ το ψυχολογικό φράγμα του 3% στον ρυθμό ανάπτυξης «κουμπώνει»  κατά τη διετία 2028 και 2029.

Η πορεία της κυπριακής οικονομίας

Συνθήκες σταθερότητας καταγράφονται στην απασχόληση, με το ποσοστό ανεργίας να διαμορφώνεται φέτος στο 4,5% του εργατικού δυναμικού και να καθηλώνεται εκεί και για την επόμενη τριετία (2027-2028). Ταβάνι φαίνεται να πιάνει φέτος ο πληθωρισμός, ο οποίος εκτινάσσεται στο 4,5% από 0,8% που ήταν το 2025.

Φως στην άκρη του τούνελ θα αρχίσει να αχνοφαίνεται το 2027 με ποσοστό 2,5% για να περιοριστεί εκτός απροόπτου στο 2% από το 2028 και μετέπειτα. Οι κυβερνητικές προβλέψεις δυνατόν, ωστόσο, να διαφοροποιηθούν αναλόγως των εξελίξεων στο πεδίο των πολεμικών επιχειρήσεων στη Μέση Ανατολή και της πορείας των διεθνών τιμών πετρελαίου.

Προοπτικές οικονομίας κατά την τριετία 2027 – 2029

	2025	2026	2027	2028	2029
Ρυθμός Ανάπτυξης ΑΕΠ	3,8%	2,7%	2,9%	3%	3%
Ανεργία (%)	4,4%	4,5%	4,5%	4,5%	4,5%
Πληθωρισμός (%)	0,8%	4,5%	2,5%	2%	2%

Σε ράγες σταθερότητας

Στις ράγες του τρένου της σταθερότητας τρέχουν για την ώρα και τα δημοσιονομικά, καθώς οι δείκτες του δημοσιονομικού ισοζυγίου και του δημοσίου χρέους, εκτιμάται ότι θα κινηθούν σε υγιείς κατευθύνσεις. Με βάση τις προκαταρκτικές εκτιμήσεις του υπουργείου Οικονομικών, το δημοσιονομικό ισοζύγιο αναμένεται να παραμείνει πλεονασματικό και το δημόσιο χρέος ολοένα και να μειώνεται.

Ακριβά μου πλεονάσματα…

Κατά τη χρονιά που διάγουμε τα πλεονάσματα στα κρατικά ταμεία, καταγράφουν κάμψη σε σύγκριση με το 2024 και το 2025. Σε απόλυτους αριθμούς, όπως αυτοί αποτυπώνονται στο Στρατηγικό Πλαίσιο Δημοσιονομικής Πολιτικής 2027–2029, το δημοσιονομικό πλεόνασμα υποχωρεί από €1,44 δισ. το 2024 στα €900 εκ. το 2026. Μειώνεται, δηλαδή, κατά περίπου €540 εκ. μέσα σε δύο χρόνια. Από το 2027 η πορεία αντιστρέφεται, με το πλεόνασμα να ενισχύεται σταδιακά και να φθάνει στα €1,61 δισ. το 2029.

Όλο και μειώνεται το χρέος

Το δημόσιο χρέος ακολουθεί σταθερά πτωτική πορεία σε ολόκληρη την περίοδο 2024–2029, υποχωρώντας από 62,7% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) το 2024 στο 55% το 2025 και στο 49,9% το 2026.

Η αποκλιμάκωση συνεχίζεται και τα επόμενα χρόνια, με το χρέος να περιορίζεται στο 46,6% το 2027, στο 42,5% το 2028 και τελικά στο 38,4% του ΑΕΠ το 2029, καταγράφοντας συνολική μείωση 24,3 ποσοστιαίων μονάδων μέσα στην εξαετία.