Προϋπολογισμός: Στο 37% οι αναπτυξιακές δαπάνες στο οκτάμηνο – Έσοδα €6,8 δισ.

Στα €603,3 εκατ., ή στο 37% των ετήσιων πιστώσεων, ανήλθε η υλοποίηση των αναπτυξιακών δαπανών του κρατικού προϋπολογισμού μέχρι το τέλος Αυγούστου 2026, σύμφωνα με το Γενικό Λογιστήριο της Δημοκρατίας. Το ποσοστό παρέμεινε στα ίδια επίπεδα με το αντίστοιχο οκτάμηνο του 2025, έναντι μέσου όρου 32% της τελευταίας δεκαετίας.

Οι συνολικές προβλεπόμενες αναπτυξιακές δαπάνες για το 2026 ανέρχονται σε €1,625 δισ. Την ίδια περίοδο, τα κρατικά έσοδα έφτασαν τα €6,8 δισ. και οι πραγματικές δαπάνες τα €6,14 δισ., με ποσοστά υλοποίησης 63% και 53%, αντίστοιχα.

Σύμφωνα με την έκθεση «Υλοποίηση του Κρατικού Προϋπολογισμού» για την περίοδο 1ης Ιανουαρίου–31ης Αυγούστου, την οποία δημοσίευσε την Τρίτη το Γενικό Λογιστήριο, τα έσοδα αυξήθηκαν κατά €740 εκατ. σε σύγκριση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, ενώ οι δαπάνες ήταν υψηλότερες κατά €290 εκατ.

Φόρος εισοδήματος και ΦΠΑ ενίσχυσαν τα έσοδα

Η αύξηση των εσόδων προήλθε κυρίως από τους άμεσους και έμμεσους φόρους. Στο οκτάμηνο του 2025, τα έσοδα είχαν διαμορφωθεί σε €6,06 δισ., με υλοποίηση 59% του ετήσιου προϋπολογισμού.

Οι άμεσοι φόροι αυξήθηκαν κατά €580 εκατ., ή 23%, λόγω της ανόδου των εισπράξεων από τον φόρο εισοδήματος νομικών και φυσικών προσώπων, οι οποίες έφτασαν τα €2,81 δισ., από €2,23 δισ.

Οι έμμεσοι φόροι παρουσίασαν καθαρή αύξηση €210 εκατ., ή 8%. Βασικός παράγοντας ήταν ο ΦΠΑ, τα έσοδα από τον οποίο ανήλθαν σε €2,29 δισ., έναντι €2,06 δισ. το 2025.

Σταθερή η μισθοδοσία, αυξημένες οι κοινωνικές παροχές

Οι πραγματικές δαπάνες αυξήθηκαν από €5,85 δισ. στο οκτάμηνο του 2025 σε €6,14 δισ., διατηρώντας το ποσοστό υλοποίησης στο 53%.

Οι δαπάνες για μισθοδοσία, συντάξεις και φιλοδωρήματα παρέμειναν στα €2,16 δισ., στα ίδια επίπεδα με την αντίστοιχη περσινή περίοδο.

Οι κοινωνικές παροχές ανήλθαν σε €1,23 δισ., έναντι €1,20 δισ. Η καθαρή αύξηση των €30 εκατ. αποδίδεται κυρίως στην ενίσχυση των παροχών παιδείας κατά €20 εκατ. και των παροχών κοινωνικής πρόνοιας και στέγασης κατά €10 εκατ. σε κάθε κατηγορία.

Οι μεταβιβάσεις και επιχορηγήσεις αυξήθηκαν κατά 7%, στα €1,28 δισ. από €1,20 δισ. Η μεταβολή προήλθε κυρίως από την αύξηση του ιδίου πόρου ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος στα €200 εκατ., από €140 εκατ., και της Γενικής Κυβερνητικής Εισφοράς στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων στα €470 εκατ., από €440 εκατ.

Υψηλότερες δαπάνες για άμυνα και αστυνόμευση

Οι λειτουργικές και άλλες δαπάνες έφτασαν τα €650 εκατ., έναντι €500 εκατ. την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

Η αύξηση συνδέεται κυρίως με τις δαπάνες άμυνας και αστυνόμευσης, που ανήλθαν σε €220 εκατ. από €140 εκατ. Παράλληλα:

• Οι λειτουργικές δαπάνες αυξήθηκαν στα €220 εκατ., από €190 εκατ.
• Οι αποζημιώσεις και τα έξοδα αγωγών έφτασαν τα €40 εκατ., από €20 εκατ.
• Οι συμβουλευτικές υπηρεσίες και έρευνες ανήλθαν σε €70 εκατ., από €50 εκατ.

Οι δαπάνες χρηματοδότησης, οι οποίες περιλαμβάνουν πληρωτέους τόκους και έξοδα, περιορίστηκαν στα €430 εκατ., έναντι €440 εκατ.

Πού κατευθύνθηκαν οι κεφαλαιουχικές δαπάνες

Στο αναπτυξιακό σκέλος του προϋπολογισμού, οι κεφαλαιουχικές δαπάνες ανήλθαν σε €198,7 εκατ. μέχρι το τέλος Αυγούστου.

Οι κυριότερες δαπάνες αφορούσαν:

• Οδικό δίκτυο: €41,1 εκατ.
• Κατασκευαστικά έργα: €33,6 εκατ.
• Ανέγερση, επέκταση και βελτιώσεις κυβερνητικών κτηρίων: €22,3 εκατ.
• Αγορά εξοπλισμού: €22,3 εκατ.
• Αγορά άλλων στοιχείων ενεργητικού: €15,7 εκατ.
• Ανέγερση, επέκταση και βελτιώσεις σχολικών κτηρίων: €14,1 εκατ.
• Αγορά σταθερών και κινητών μηχανημάτων: €11,2 εκατ.
• Αποχετευτικά και υδατικά συστήματα: €10,8 εκατ.
• Αγορά γης και κτηρίων: €10,5 εκατ.

Συγχρηματοδοτούμενα έργα και σχέδια στήριξης

Η υλοποίηση των συγχρηματοδοτούμενων και άλλων χρηματοδοτικών δαπανών έφτασε τα €169,7 εκατ.

Το μεγαλύτερο ποσό, €59,6 εκατ., αφορούσε συγχρηματοδοτούμενα έργα που υλοποιούνται από μη κυβερνητικές υπηρεσίες. Ακολούθησαν έργα των Ταμείων Εσωτερικών Υποθέσεων με €16,1 εκατ., το Σχέδιο Υπηρεσίας Βιομηχανίας και Τεχνολογίας με €15,8 εκατ. και το Σχέδιο Επιδότησης Διδάκτρων και Σίτισης Παιδιών μέχρι τεσσάρων ετών με €15,3 εκατ.

Επιπλέον, καταγράφηκαν δαπάνες:

• €7,3 εκατ. για το Σχέδιο Προώθησης Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας.
• €6,8 εκατ. για το «Εξοικονομώ – Αναβαθμίζω Κατοικίες».
• €6,2 εκατ. για δράσεις αντιμετώπισης της αναντιστοιχίας δεξιοτήτων, νέου συστήματος αξιολόγησης και ψηφιακού μετασχηματισμού.
• €5,4 εκατ. για Ευρωπαϊκά Ανταγωνιστικά Προγράμματα.
• €4,8 εκατ. για συγχρηματοδοτούμενα κατασκευαστικά έργα.
• €4,7 εκατ. για το Σχέδιο Προώθησης της Ηλεκτροκίνησης.
• €3,5 εκατ. για το Σχέδιο Ενίσχυσης Νέας Επιχειρηματικής Δραστηριότητας.

Χορηγίες σε πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα

Οι χορηγίες, συνεισφορές και επιχορηγήσεις που εντάσσονται στις αναπτυξιακές δαπάνες ανήλθαν σε €164 εκατ.

Από αυτές, €93 εκατ. αφορούσαν το Πανεπιστήμιο Κύπρου και €48,4 εκατ. το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου. Οι χορηγίες προς το Ινστιτούτο Κύπρου ανήλθαν σε €5,8 εκατ., προς το Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου σε €5,5 εκατ. και προς το Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου σε €4,8 εκατ.

Οι κοινωνικές παροχές του αναπτυξιακού σκέλους διαμορφώθηκαν σε €31,2 εκατ., κυρίως για παροχές υγείας ύψους €21,7 εκατ., πολιτιστικές παροχές €6,1 εκατ. και παροχές στέγασης €2,2 εκατ.

Οι ετήσιες προβλέψεις και οι δανειακές ροές

Ο συνολικός κρατικός προϋπολογισμός του 2026, ο οποίος καταρτίζεται σε ταμειακή βάση, προβλέπει έσοδα €10,78 δισ. και δαπάνες €11,53 δισ. Τα ποσά αντιστοιχούν σε αυξήσεις 5% και 4%, αντίστοιχα, έναντι των προβλέψεων του 2025.

Η προϋπολογιζόμενη αύξηση των εσόδων αποδίδεται κυρίως σε υψηλότερους άμεσους φόρους κατά €130 εκατ. και χορηγίες κατά €330 εκατ. Η αύξηση των δαπανών συνδέεται κυρίως με πρόσθετες λειτουργικές δαπάνες €360 εκατ.

Μέχρι το τέλος Αυγούστου, οι δανειακές εισροές ανήλθαν σε €1,35 δισ., από €70 εκατ. το αντίστοιχο διάστημα του 2025, ενώ οι δανειακές εκροές έφτασαν τα €2,13 δισ., από €140 εκατ.

Για ολόκληρο το 2026 έχουν προϋπολογιστεί δανειακές εισροές €1,9 δισ. και εκροές €2,28 δισ.

Πηγή: ΚΥΠΕ