Βγήκε ακριβότερος ο λογαριασμός της φορολογικής μεταρρύθμισης

Διπλάσιο από το ποσό που είχε αρχικά υπολογιστεί αναμένεται να είναι τελικά το ύψος των φορολογικών εσόδων που θα απωλέσει η Κυβέρνηση από την εφαρμογή της φορολογικής μεταρρύθμισης από την 1η του 2026.

Βάσει των αρχικών εκτιμήσεων που έγιναν από το Κέντρο Οικονομικών Ερευνών του Πανεπιστημίου Κύπρου, ο δημοσιονομικός αντίκτυπος της φορολογικής μεταρρύθμισης θα ανερχόταν γύρω στα €90 εκατ. με €100 εκατ. Ωστόσο, ο τελικός λογαριασμός αναμένεται να ανέλθει στα €200 εκατ.

Η απώλεια φορολογικών εσόδων προέρχεται από την αύξηση του αφορολόγητου στις €22 χιλ., την αλλαγή των φορολογικών κλιμάκων και την κατάργηση του τέλους χαρτοσήμου. Παράλληλα, το συνολικό ποσό αυξάνεται και εξαιτίας της κατάργησης της λογιζόμενης διανομής μερίσματος και της μείωσης της έκτακτης εισφοράς για την άμυνα από 17% σε 5%, με το κράτος να χάνει έσοδα περίπου €200 εκατ. τον χρόνο.

Αρχικές εκτιμήσεις

Σύμφωνα με την Έκθεση Ανάλυσης Φορολογικών Δαπανών, στην οποία αποτυπώνεται το κόστος που έχουν για το κράτος η παραχώρηση εκπτώσεων, η μείωση και η απαλλαγή από τον φόρο, η επιστροφή φόρων, καθώς και η επιβολή μειωμένων φορολογικών συντελεστών, το κόστος της φορολογικής δαπάνης από την παραχώρηση προσωπικών εκπτώσεων και εκπτώσεων για εξαρτώμενα τέκνα υπολογίζεται στα €30 εκατ., νοουμένου ότι πληρούνται τα εισοδηματικά κριτήρια και συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Επίσης, βάσει των αρχικών εκτιμήσεων του Πανεπιστημίου Κύπρου, στα €30 εκατ. υπολογιζόταν το δημοσιονομικό κόστος από την παραχώρηση εκπτώσεων για την καταβολή ενοικίων κύριας κατοικίας ή τόκων εξυπηρετούμενων στεγαστικών δανείων.

Παράλληλα, στα €30 εκατ. είχε υπολογιστεί αρχικά η δαπάνη από την παραχώρηση εκπτώσεων για ενεργειακή αναβάθμιση κύριας κατοικίας ή αγορά ηλεκτρικού οχήματος, ενώ στα €2 εκατ. υπολογίζεται η δαπάνη για την έκπτωση μέχρι €500 για ασφάλιση κατοικίας από φυσικές καταστροφές, καθώς και για εισφορές σε πολιτιστικά ιδρύματα που εγκρίνονται από το Υφυπουργείο Πολιτισμού, για τις οποίες προβλέπεται έκπτωση μέχρι €50 χιλ.

Υπενθυμίζεται ότι οι φορολογικές εκπτώσεις που λαμβάνουν οι φορολογούμενοι για κάθε τέκνο ή φοιτητή ανέρχονται σε €1.000 για το πρώτο παιδί, €1.250 για το δεύτερο παιδί και €1.500 για πέραν των τριών τέκνων.

Επιπρόσθετα, παραχωρούνται εκπτώσεις €2.000 από τον φόρο εισοδήματος για τόκους εξυπηρετούμενου στεγαστικού δανείου για κύρια κατοικία και για ενοίκια, καθώς και €1.000 για πράσινες επενδύσεις στην κύρια κατοικία και για την αγορά ηλεκτρικού οχήματος.

Προϋπόθεση για την παραχώρηση των φορολογικών εκπτώσεων είναι το ύψος των ετήσιων οικογενειακών εισοδημάτων. Για οικογένειες με ένα ή δύο παιδιά, το σύνολο των απολαβών θα πρέπει να ανέρχεται μέχρι τις €100 χιλ., για οικογένειες με τρία ή τέσσερα παιδιά μέχρι τις €150 χιλ. και για οικογένειες με πέραν των πέντε τέκνων μέχρι τις €200 χιλ.

Εξισορροπείται η κατάσταση

Παρά την κατάργηση της λογιζόμενης διανομής μερίσματος, το κράτος θα συνεχίσει μέχρι το 2028 να έχει έσοδα από τη συγκεκριμένη φορολογία που επιβλήθηκε τα προηγούμενα χρόνια.
Την ίδια ώρα, παρά την ανησυχία των αρμόδιων αρχών, εκτιμάται ότι η αύξηση της κατανάλωσης θα επιφέρει περισσότερα έσοδα στο κράτος, συμβάλλοντας στην εξισορρόπηση της κατάστασης.

Αρμόδια πηγή δήλωσε στον «Φ» ότι η κατάσταση είναι διαχειρίσιμη λόγω των πλεονασμάτων και των υψηλών ρυθμών ανάπτυξης. Ωστόσο, σημείωσε ότι απαιτούνται προσοχή και δημοσιονομική πειθαρχία, εξαιτίας των εξωγενών κινδύνων και της αβεβαιότητας που επικρατεί διεθνώς.

Στα €841,2 εκατ. η απώλεια

Πάντως, το 2024 το συνολικό ποσό που απώλεσε το κράτος εξαιτίας των φορολογικών εκπτώσεων και απαλλαγών ανήλθε στα €841,2 εκατ., σε σύγκριση με €633,8 εκατ. τo 2023.
Σύμφωνα με την Έκθεση Ανάλυσης Φορολογικών Δαπανών, στο πλαίσιο των κινήτρων για την προσέλκυση υψηλόμισθων στελεχών ξένων εταιρειών στην Κύπρο για εργασία, συνολικά 21.800 εργαζόμενοι επωφελήθηκαν από φορολογικές εκπτώσεις ύψους €238 εκατ. στον φόρο εισοδήματος.

Παράλληλα, το κράτος παραχώρησε φορολογικές εκπτώσεις €22,5 εκατ. σε 263.900 πρόσωπα για εισφορές στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΤΚΑ) και σε άλλα ταμεία.
Άλλοι 12.400 φορολογούμενοι έλαβαν εκπτώσεις ύψους €42 εκατ. από τον φόρο λόγω του μειωμένου φορολογικού συντελεστή στις συντάξεις από το εξωτερικό.
Επίσης, 33.800 φορολογούμενοι έλαβαν φορολογικές εκπτώσεις €57,9 εκατ. για εισοδήματα από ενοίκια.
Tο κράτος παραχώρησε σε 335.500 φορολογούμενους φορολογικές εκπτώσεις ύψους €387,5 εκατ. για ασφάλειες ζωής και εισφορές στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις και στο ΓεΣΥ. Η έκπτωση που παραχωρείται περιορίζεται στο ένα πέμπτο του φορολογητέου εισοδήματος.
Επιπρόσθετα, δόθηκαν εκπτώσεις €600 χιλ. σε 63 φορολογούμενους για επενδύσεις σε καινοτόμες μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
Τέλος, 9 χιλ. φορολογούμενοι επωφελήθηκαν από φορολογικές εκπτώσεις ύψους €700 χιλ. για εισφορές σε πολιτικά κόμματα.