Πετρέλαιο θέρμανσης: Προσπάθεια και για άλλη μείωση στον φόρο – Αίτημα Κεραυνού στην ΕΕ για παρέκκλιση – Όλα τα μέτρα που ανακοινώθηκαν

Με το βλέμμα στραμμένο ακόμη πιο χαμηλά από τα 2,1 σεντ το λίτρο, ο υπουργός Οικονομικών άνοιξε, ήδη, δίαυλο με τις Βρυξέλλες για περαιτέρω μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης, επιχειρώντας να σπρώξει όσο περισσότερο γίνεται τα ευρωπαϊκά περιθώρια.

Ο Μάκης Κεραυνός αποκάλυψε στο Vidcast «Οικονομία» του philenews ότι έχει κινήσει διαδικασία παρέκκλισης προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, προκειμένου να κατέβει ακόμη περισσότερο ο φόρος, ο οποίος με βάση το νέο πακέτο μέτρων μειώνεται από περίπου 7 σεντ στα 2,1 σεντ το λίτρο.

Το αίτημα βρίσκεται πλέον στα χέρια της Κομισιόν και αναμένονται οι τελικές της θέσεις. Ο ίδιος, ωστόσο, έδωσε σαφές στίγμα των προθέσεών του, υποδεικνύοντας ότι η μείωση μέχρι τα 2,1 σεντ είναι εκείνη που επιτρέπεται σήμερα από το ευρωπαϊκό πλαίσιο, χωρίς να κρύβει ότι θα ήθελε να κατεβάσει τον πήχη ακόμη περισσότερο.

Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερο βάρος στη σκιά της εκτίναξης της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης, η οποία κινείται γύρω στο €1,564 το λίτρο και μετατρέπει την προετοιμασία για τον χειμώνα σε ακριβό λογαριασμό, κυρίως για τα νοικοκυριά των ορεινών περιοχών.
Το νέο πακέτο μέτρων, δημοσιονομικού κόστους πέραν των €70 εκατ., έλαβε ήδη το πράσινο φως του Υπουργικού Συμβουλίου, σε μια προσπάθεια να στηθεί νέο ανάχωμα στην ακρίβεια και στις ανατιμήσεις που πυροδοτεί το ενεργειακό σοκ.

Μηδενικός ΦΠΑ μέχρι το 2027

Στον πυρήνα των αποφάσεων βρίσκεται η παράταση του μηδενικού συντελεστή ΦΠΑ στα βασικά αγαθά μέχρι το τέλος του 2027.
Κρέας, ψάρια, πουλερικά και θαλασσινά, παιδικό γάλα, πάνες, φρούτα και λαχανικά παραμένουν στον κατάλογο, ενώ στο μηδέν επανέρχεται ο συντελεστής ΦΠΑ στο γάλα και στο ψωμί.

Στο ίδιο πλέγμα, εντάσσεται η κλιμακωτή επιχορήγηση της ηλεκτρικής ενέργειας, με διαφορετική αντιμετώπιση αναλόγως κατηγορίας καταναλωτών, αλλά και η αυξημένη στήριξη των κατοίκων ορεινών και απομακρυσμένων περιοχών. Ο υπουργός Οικονομικών έχει ήδη συμφωνήσει με τον υπουργό Εσωτερικών αύξηση των σχετικών κονδυλίων για τη χειμερινή περίοδο, ώστε να ενισχυθεί η επιδότηση που παραχωρείται ανάλογα με το υψόμετρο.

Στη δέσμη μέτρων συγκαταλέγεται η μείωση του ΦΠΑ για την αγορά και εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, προσθέτοντας ακόμη ένα κομμάτι στο ενεργειακό παζλ που επιχειρεί να συνθέσει η κυβέρνηση.
Η φιλοσοφία των μέτρων κινείται ανάμεσα στη στόχευση και την οριζόντια εφαρμογή. Όπως εξήγησε ο Μάκης Κεραυνός, το ζητούμενο είναι η στήριξη εκείνων που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη, αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι υπάρχουν παρεμβάσεις που εκ των πραγμάτων δεν μπορούν να περιοριστούν μόνο σε συγκεκριμένες κατηγορίες.

Στενεύει ο προεκλογικός κλοιός

Το πακέτο έρχεται την ίδια ώρα που η χώρα έχει εισέλθει σε προεκλογική τροχιά και ο κλοιός των πιέσεων γύρω από τα κρατικά ταμεία αναμένεται να στενεύει, όσο πλησιάζουν οι προεδρικές εκλογές.
Κόμματα, κοινωνικές ομάδες και οργανωμένα σύνολα ανεβάζουν ήδη τον πήχη των απαιτήσεων, ενώ κάθε νέα ανατίμηση προσθέτει έναν ακόμη κρίκο στην αλυσίδα των αιτημάτων για πρόσθετη κρατική στήριξη.

Ο Μάκης Κεραυνός, πάντως, στέλνει μήνυμα ότι δεν προτίθεται να αλλάξει ρότα. Δηλώνει αποφασισμένος να διαφυλάξει τη δημοσιονομική σταθερότητα και να κρατήσει την οικονομία μακριά από περιπέτειες, προτάσσοντας και τις 27 αναβαθμίσεις που, όπως σημείωσε, εξασφάλισε η κυπριακή οικονομία από το 2023.
Το στοίχημα γίνεται, ωστόσο, δυσκολότερο. Η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη κοινωνικής στήριξης και στον κίνδυνο να ανοίξει ένας κύκλος παροχών, ο οποίος σε μια προεκλογική περίοδο δύσκολα κλείνει.

Ο γεωπολιτικός αστάθμητος παράγοντας

Πάνω από αυτήν την εξίσωση αιωρείται ο μεγαλύτερος αστάθμητος παράγοντας. Οι πολεμικές συγκρούσεις και η νέα ενεργειακή κρίση.
Ο Μάκης Κεραυνός δεν έκρυψε την ανησυχία του για την κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων και ιδιαίτερα για όσα διαδραματίζονται στην περιοχή, σημειώνοντας ότι η Κύπρος, ως μικρή και ανοικτή οικονομία που εισάγει σχεδόν τα πάντα και κυρίως ενέργεια και καύσιμα, βρίσκεται εκτεθειμένη στους εξωτερικούς κραδασμούς.

Κατέστησε, ταυτόχρονα, σαφές ότι κανένα πακέτο μέτρων δεν μπορεί να αποτελέσει την τελική λύση απέναντι στην πληθωριστική λαίλαπα, από τη στιγμή που η πορεία της κρίσης παραμένει απρόβλεπτη. Στις ανησυχίες του προσέθεσε και την ευρωπαϊκή στάση, εκφράζοντας προβληματισμό για το βάρος της διπλωματικής παρέμβασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης με στόχο την αποκλιμάκωση των συγκρούσεων.

Πλεονάσματα για τις δύσκολες ώρες

Στον αντίποδα των αυξημένων πιέσεων βρίσκονται τα δημοσιονομικά πλεονάσματα, τα οποία ο Μάκης Κεραυνός αντιμετωπίζει ως μαξιλάρι ασφαλείας και όχι ως αυτοσκοπό.

Ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει πάγιος στόχος για συνεχή πλεονάσματα συγκεκριμένου ύψους. Οι συνθήκες, όμως, επιβάλλουν κατά τον ίδιο πολιτικές που δημιουργούν αποθέματα, ώστε η χώρα να έχει τη δυνατότητα να αντιδρά όταν ξεσπούν κρίσεις. Εξηγώντας τη λογική της στρατηγικής δημιουργίας των πλεονασμάτων, επισήμανε ότι δημιουργούνται στις καλές ημέρες κι’ επιστρέφουν ως δυνατότητα άσκησης κοινωνικής πολιτικής στις δύσκολες. Και οι σημερινές γεωπολιτικές συνθήκες, όπως προειδοποιεί, δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού.

Ο ενεργειακός λαβύρινθος

Το ενεργειακό παραμένει, πάντως, μία από τις μεγαλύτερες ανοιχτές πληγές της κυπριακής οικονομίας.
Ο υπουργός Οικονομικών γύρισε το ρολόι πίσω στο 2004, όταν, όπως υπενθύμισε, βρισκόταν και πάλι στο ίδιο υπουργείο και στο Υπουργικό Συμβούλιο συζητούνταν σχέδια για την έλευση φυσικού αερίου.

Περισσότερα από 20 χρόνια μετά, παραδέχθηκε ότι δεν έχει υλοποιηθεί κάτι που να μπορεί να θεωρηθεί ικανοποιητικό.
Στο κάδρο έβαλε τη χαμηλή διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, την αδυναμία των δικτύων να απορροφήσουν περισσότερη πράσινη ενέργεια και την ανάγκη για συγκεκριμένο στρατηγικό σχέδιο που να αξιοποιεί την ηλιοφάνεια, τις μικρές αποστάσεις από γειτονικές χώρες και τις ευρωπαϊκές πολιτικές.

Σε σχέση με την ηλεκτρική διασύνδεση GSI, ο Μάκης Κεραυνός αναγνώρισε τη γεωπολιτική της αξία, έστειλε όμως και το μήνυμα ότι καμία μία λύση από μόνη της δεν αρκεί. “Η έξοδος από τον ενεργειακό λαβύρινθο απαιτεί πολλές ταυτόχρονες επιλογές, συνδυασμούς και -κυρίως- αποφάσεις που αυτήν τη φορά θα φθάσουν μέχρι το τέλος.