Παράταση ή επέκταση ΦΠΑ 0% σε βασικά είδη και πετρέλαιο θέρμανσης – Έτοιμο το πακέτο Μάκη για το αυριανό Υπουργικό

Στενεύει ο κλοιός γύρω από την Κυβέρνηση για τη λήψη μέτρων στήριξης ως ανάχωμα στην ακρίβεια. Με τη μορφή χιονοστιβάδας εντείνονται οι πιέσεις από πολιτικά κόμματα και κοινωνικές ομάδες, με σκοπό να συμπεριληφθούν οι εισηγήσεις τους στους κυβερνητικούς σχεδιασμούς.

Το σκηνικό σχηματίζεται την ώρα που ο υπουργός Οικονομικών επιβεβαιώνει πλέον κι επίσημα ότι επίκεινται μέτρα στήριξης, με βασική στόχευση τα χαμηλά εισοδήματα και τις ευάλωτες ομάδες.

Αύριο Τετάρτη, ο Μάκης Κεραυνός αναμένεται να θέσει ενώπιον του Υπουργικού Συμβουλίου νέο πακέτο μέτρων, τα οποία αρχίζουν από τον μηδενικό συντελεστή ΦΠΑ σε βασικά αγαθά και εκτείνονται στο πετρέλαιο θέρμανσης. Ο κ. Κεραυνός σε χθεσινές του δηλώσεις άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο και μέτρων οριζόντιου χαρακτήρα, όπου η στόχευση δεν είναι εφικτή, υποδεικνύοντας ότι “κάποια προβλήματα αφορούν όλον τον κόσμο”.

Λίγες ώρες μετά τις δηλώσεις Κεραυνού, το Υπουργείο Οικονομικών επανήλθε με ανακοίνωση, στην οποία συνδέει τις νέες παρεμβάσεις με τις επιπτώσεις των γεωπολιτικών εξελίξεων στην κυπριακή οικονομία και στην καθημερινότητα των πολιτών, υπογραμμίζοντας ότι αξιολογεί την κατάσταση σε καθημερινή βάση.

Μηδενικός ΦΠΑ σε είδη πρώτης ανάγκης

Η επικείμενη έγκριση του πακέτου από το Υπουργικό συμπίπτει με τη λήξη του μέτρου για μηδενικό συντελεστή ΦΠΑ σε κρέας, ψάρια, πουλερικά και θαλασσινά, το οποίο αναμένεται να ανανεωθεί.
Σε ισχύ έως τις 31 Δεκεμβρίου παραμένει ως είχε προβλεφθεί και ο μηδενικός συντελεστής ΦΠΑ στο παιδικό γάλα, στις πάνες (παιδιών και ενηλίκων), σε λαχανικά και φρούτα, κάτι που επιβεβαιώνει και με τη χθεσινή του ανακοίνωση το Υπουργείο Οικονομικών.

Στην ανακοίνωσή του, το υπουργείο προτάσσει τον μηδενικό ΦΠΑ στα βασικά προϊόντα ως ένα από τα μέτρα που βρίσκονται ήδη σε ισχύ για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, μαζί με τον μειωμένο ΦΠΑ 5% στο ηλεκτρικό ρεύμα για περίπου 33.000 νοικοκυριά με χαμηλά εισοδήματα και μονογονεϊκές οικογένειες.

Σκέψεις για γάλα και ψωμί

Το οικονομικό επιτελείο της Κυβέρνησης προβαίνει σε ασκήσεις επί χάρτου και για άλλη μια ομάδα ειδών πρώτης ανάγκης, όπως το ψωμί, το γάλα, τα αυγά, τον καφέ και τη ζάχαρη, για τα οποία ισχύει σήμερα ο μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ 5%. Το ύψος τη δημοσιονομικής επιβάρυνσης θα είναι καθοριστικό για την τελική εισήγηση του Μάκη Κεραυνού στο Υπουργικό και κατά πόσο θα μπορούσε να μηδενιστεί για μια περίοδο.

Σύμφωνα με επίσημα κυβερνητικά στοιχεία, η δημοσιονομική επιβάρυνση από την εφαρμογή του μηδενικού ΦΠΑ στα βασικά αγαθά ανήλθε σε €51,4 εκατ. για την περίοδο από τον Μάιο του 2023 έως τον Σεπτέμβριο του 2024, ενώ για την περίοδο από τις 4 Νοεμβρίου 2024 έως το τέλος του 2025 είχε εκτιμηθεί πρόσθετο κόστος €17,6 εκατ.

Το Υπουργείο Οικονομικών βάζει στην ίδια εξίσωση και τα οφέλη από τη φορολογική μεταρρύθμιση, με αιχμή την αύξηση του αφορολόγητου εισοδήματος στις €22.000 και τις φορολογικές εκπτώσεις προς εργαζόμενους και νοικοκυριά. Την ίδια ώρα, δίνει και το στίγμα των ορίων μέσα στα οποία θα κινηθούν οι νέες παρεμβάσεις, ξεκαθαρίζοντας ότι η στήριξη θα πρέπει να συμβαδίζει με τη διατήρηση υγιών δημοσιονομικών και τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις της χώρας.

Στους δρόμους το ΑΚΕΛ

Με διαμαρτυρία έξω από το Υπουργείο Οικονομικών, το ΑΚΕΛ κατηγόρησε χθες την Κυβέρνηση για ανεπαρκή αντιμετώπιση της ακρίβειας και ζήτησε έκτακτη στήριξη των χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων. Μεταξύ των εισηγήσεών του περιλαμβάνονται μόνιμος ΦΠΑ 5% στο ηλεκτρικό ρεύμα, κατάργηση της διπλής φορολογίας στα καύσιμα, σχέδιο ενίσχυσης για τη θέρμανση των κατοικιών, ενεργειακή αναβάθμιση παλαιών σπιτιών και παρεμβάσεις για το κόστος στέγασης.
Παράλληλα, προτείνει αναπροσαρμογή του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος με βάση το αυξημένο κόστος διαβίωσης και κατοχύρωση βασικών δικαιωμάτων για τους εργαζόμενους, ιδιαίτερα όσους αμείβονται με τον κατώτατο μισθό.

Το πετρέλαιο θέρμανσης

Οι κυβερνητικές προθέσεις, ήδη, έχουν διαφανεί και στην πτυχή των καυσίμων. Η μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης παρατάθηκε μέχρι το τέλος Νοεμβρίου. Ειδικότερα, η φορολογία στη βενζίνη έχει μειωθεί στα 35,9 σεντ το λίτρο από 42,9 σεντ και στα 33 σεντ για το πετρέλαιο από 40 σεντ. Συνολικά η φορολογική ελάφρυνση ανέρχεται στα 8,33 σεντ το λίτρο, ενώ το δημοσιονομικό κόστος του μέτρου για το 2026 υπολογίζεται ως τις 30 Νοεμβρίου στα €15,4 εκ.

Στο κάδρο, όμως, των προβληματισμών του Υπουργείου Οικονομικών μπαίνει ως κηλίδα η εκτίναξη της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης, η οποία με τις τελευταίες αυξήσεις αυξήθηκε στα €1,564 το λίτρο. Περίπου 27,1 σεντ αντιστοιχούν σε φόρους (2,1 σεντ σε Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης και περίπου 25 σεντ σε ΦΠΑ). Με δεδομένο ότι το πετρέλαιο θέρμανσης είναι αγαθό πρώτης ανάγκης, ιδιαίτερα για τους κατοίκους των ορεινών περιοχών, μένει ως ανοικτό σενάριο η στοχευμένη στήριξη των ορεινών περιοχών.