Φόροι από χρυσάφι στα καύσιμα: Ποιες χώρες χρεώνουν τους περισσότερους

Τεράστιες αποκλίσεις στην τελική τιμή των καυσίμων ανάμεσα στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποκαλύπτουν τα επίσημα στοιχεία, με τους εθνικούς φόρους (ΦΠΑ και Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης) να αναδεικνύονται στον απόλυτο ρυθμιστή της ακρίβειας. Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων δείχνει ότι σε πολλές χώρες, οι καταναλωτές πληρώνουν περισσότερα χρήματα σε φόρους παρά για το ίδιο το προϊόν.

Με βάση τα επίσημα στοιχεία από το τελευταίο Ευρωπαϊκό Εβδομαδιαίο Δελτίο Καυσίμων (Weekly Oil Bulletin), ακολουθεί από τον Φιλελεύθερο η σύγκριση για το ποιες χώρες επιβάλλουν τη μεγαλύτερη και τη μικρότερη φορολογική επιβάρυνση στα καύσιμα. Οι τιμές για όλες τις χώρες έχουν ημερομηνία αναφοράς στις 28-9-2026.

Το ελληνικό παράδοξο της βενζίνης

Σύμφωνα με την ανάλυση των στοιχείων, το μεγαλύτερο παράδοξο εντοπίζεται στην Ελλάδα. Διαθέτει μία από τις χαμηλότερες «καθαρές» τιμές προ φόρων στην Ευρώπη €1.062,89, όμως η τελική τιμή στην αντλία εκτοξεύεται στα €2.205,00 (6η ακριβότερη στην ΕΕ). Οι φόροι στην Ελλάδα αντιπροσωπεύουν το 51,1% της τελικής τιμής, που αποτελεί το υψηλότερο ποσοστό φορολογικής επιβάρυνσης σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση για τη βενζίνη. Για κάθε ευρώ που πληρώνει ο καταναλωτής, τα 51 λεπτά πηγαίνουν στο κράτος (μέσω του ΕΦΚ και του ΦΠΑ 24%).

Η ανάσα της Κύπρου

Η Κύπρος ακολουθεί μια τελείως διαφορετική πολιτική. Η τιμή της πριν από τους φόρους €1.087 είναι πολύ κοντά στην ελληνική (λίγο ακριβότερη), όμως οι συνολικοί φόροι είναι χαμηλότεροι. Αυτό οφείλεται στον χαμηλό ΦΠΑ (19%) και τον συγκρατημένο ΕΦΚ, κρατώντας το μερίδιο των φόρων στο 40,7% και την Κύπρο ανάμεσα στις φθηνότερες αγορές της ΕΕ με την μέση τιμή πώλησης της βενζίνης €1,732.96 .

Η Δανία έχει την ακριβότερη βενζίνη στην Ευρώπη €2.658,12, με την τιμή προ φόρων να είναι €1,409.06 και το ποσοστό φορολογικής επιβάρυνσης στο 47%,  Στην Πολωνία η τιμή της βενζίνης προ φόρων είναι €1,090.25 και η τιμή στο πρατήριο καυσίμων είναι €1,852.73 ( ποσοστό φορολογικής επιβάρυνσης 41,2%), στην Ιταλία η τιμή βενζίνης προ φόρων είναι €1,094.45 και η τελική τιμή πώλησης €2,156.17(( ποσοστό φορολογικής επιβάρυνσης 49,2%).

Στην Γαλλία η τιμή προ φόρων στην βενζίνη είναι €1,153.78 και η τιμή στον καταναλωτή € 2,212.78 (ποσοστό φορολογικής επιβάρυνσης 47,9%), στην Γερμανία η τιμή προ φόρων είναι €1,167.89 και η τιμή που φθάνει στον καταναλωτή είναι € 2,345.00 (ποσοστό φορολογικής επιβάρυνσης 50,2%). Στην Λιθουανία η τιμή της βενζίνης προ φόρων είναι €1,066.97 και η τιμή στο πρατήριο καυσίμων €1,953.68 9( ποσοστό φορολογικής επιβάρυνσης 45,4%), στην Λετονία η τιμή προ φόρων είναι €1,066.97 και μετά φόρων € 2,037.80 (ποσοστό φορολογικής επιβάρυνσης 47,6%), στην Ολλανδία η τιμή προ φόρων είναι €1,188.82 και μετά φόρων € 2,464.55 (ποσοστό φορολογικής επιβάρυνσης 51,8%).

Πετρέλαιο κίνησης (Diesel)

Στο ντίζελ (πετρέλαιο κίνησης), η γενική τάση στην Ευρώπη θέλει το μερίδιο των φόρων να είναι ελαφρώς χαμηλότερο συγκριτικά με τη βενζίνη (κατά μέσο όρο 38%-39% έναντι 45%-46%), προκειμένου να στηριχθούν οι εμπορικές μεταφορές και η εφοδιαστική αλυσίδα. Ωστόσο, οι τελικές τιμές παραμένουν σε πολύ υψηλά επίπεδα.

Στο ντίζελ, η Ελλάδα έχει ένα διαφορετικό προφίλ σε σχέση με τη βενζίνη. Η «καθαρή» τιμή προ φόρων είναι αρκετά υψηλή €1.362,10 ξεπερνώντας ακόμα και χώρες όπως η Γαλλία και η Ιταλία. Ωστόσο, επειδή ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης στο ντίζελ είναι χαμηλότερος από αυτόν της βενζίνης η τιμή στο πρατήριο καυσίμων είναι €2,216.00 (ποσοστό συμμετοχής φόρων 38,5%).

Στην Κύπρο, η τιμή προ φόρων είναι  €1.359,20, σχεδόν ίδια με την ελληνική αλλά οι χαμηλοί φόροι κρατούν την τελική τιμή στα € 2,022.88, καθιστώντας την μία από τις πιο προσιτές αγορές της Ευρωζώνης (ποσοστό συμμετοχής φόρων 32,8%)..

Η Φινλανδία έχει την υψηλότερη καθαρή τιμή ντίζελ στην Ευρώπη € 2,522.96  ενώ η τιμή προ φόρων είναι € 1,499.81 (ποσοστό συμμετοχής φόρων 40,5%). Στην Ολλανδία, το κόστος προ φόρων είναι € 1,529.62 και η τελική μέση τιμή €2,526.02 (ποσοστό συμμετοχής φόρων 39,4%).

Στην Ιταλία η τιμή του πετρελαίου κίνησης προ φόρων είναι €1,353.87 και η τιμή στο πρατήριο €2,350.66 (ποσοστό συμμετοχής φόρων 42,4%), στην Γερμανία η τιμή προ φόρων είναι €1,415.70 και μετά φόρων € 2,437.00 (ποσοστό συμμετοχής φόρων 41,9%, στην Γαλλία η τιμή προ φόρων είναι €1,368.03 και μετά φόρων € 2,370.63 (ποσοστό συμμετοχής φόρων 42,3%).

Επίσης, στην Δανία η τιμή του πετρελαίου κίνησης είναι € 1,463.37 και μετά φόρων €2,541.74 (ποσοστό συμμετοχής φόρων 42,4%), στην Σλοβακία η τιμή προ φόρων είναι € 1,200.48 και μετά φόρων €1,978.00 (ποσοστό συμμετοχής φόρων 39,3%), στην Σλοβενία η τιμή προ φόρων είναι €1,295.07 και μετά φόρων €2,011.04 (ποσοστό συμμετοχής φόρων 35,6%), στην Πορτογαλία η τιμή προ φόρων στο πετρέλαιο κίνησης είναι € 1,342.59 και μετά φόρων € 2,186.00 (ποσοστό συμμετοχής φόρων 38,6%).

Μέτρα στήριξης από τα κράτη και φορολογικά αναχώματα

Η εκρηκτική άνοδος των τιμών έχει θέσει σε κατάσταση συναγερμού τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, οι οποίες αναγκάζονται να λάβουν έκτακτα μέτρα για να ανακόψουν το κύμα ακρίβειας που απειλεί τη συνοχή της οικονομίας. Μπροστά στον κίνδυνο ενός παρατεταμένου πληθωριστικού σοκ, η μία μετά την άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιστρατεύει δημοσιονομικά εργαλεία, εστιάζοντας κυρίως στην προσωρινή μείωση των φόρων, την επιδότηση των τιμών στην αντλία και την ενίσχυση των πιο ευάλωτων νοικοκυριών.

Σε αυτό το πλαίσιο, χώρες με παραδοσιακά υψηλή φορολογική επιβάρυνση προχώρησαν σε δραστικές παρεμβάσεις. Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα κρατών που αποφάσισαν τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα κατώτατα επιτρεπτά όρια της ΕΕ, προσφέροντας άμεση ανακούφιση στους καταναλωτές. Παράλληλα, στην κεντρική Ευρώπη εφαρμόστηκαν μοντέλα απευθείας κρατικής επιδότησης ανά λίτρο για τα καύσιμα κίνησης, προκειμένου να προστατευθεί η εφοδιαστική αλυσίδα και να συγκρατηθεί το μεταφορικό κόστος, το οποίο μετακυλίεται άμεσα στα βασικά αγαθά.

Στην Κύπρο, η κυβέρνηση διατηρεί στοχευμένα μέτρα, αξιοποιώντας τη δυνατότητα για χαμηλούς φορολογικούς συντελεστές και ενισχύοντας ταυτόχρονα τα επιδόματα θέρμανσης για τις ορεινές και ευάλωτες περιοχές. Στα καύσιμα κίνησης (βενζίνη & πετρέλαιο) υπάρχει μείωση φόρου με ελάφρυνση κατά 8,33 σεντ ανά λίτρο και η διάρκεια ισχύος  παρατάθηκε έως τις 30 Νοεμβρίου 2026.

Σε χώρες όπως η Ελλάδα, η συζήτηση επικεντρώνεται στην ανάγκη επιβολής πλαφόν στο περιθώριο κέρδους των εταιρειών εμπορίας, καθώς και στην εντατικοποίηση των ελέγχων στην αγορά για την πάταξη των φαινομένων αισχροκέρδειας. Ωστόσο, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι χωρίς μια μόνιμη και γενικευμένη ευρωπαϊκή στρατηγική, τα εθνικά μέτρα αποτελούν απλώς «ασπιρίνες» απέναντι στη διεθνή ενεργειακή κρίση.

Πετρέλαιο θέρμανσης: Κοινωνικό ανάχωμα

Στο πετρέλαιο θέρμανσης, οι φόροι είναι γενικά πολύ χαμηλότεροι σε σχέση με τα καύσιμα κίνησης, καθώς τα περισσότερα κράτη-μέλη εφαρμόζουν κοινωνική πολιτική για να κρατήσουν χαμηλό το κόστος θέρμανσης των νοικοκυριών κατά τους χειμερινούς μήνες. Σημειώνεται ότι για τη Βουλγαρία, την Ελλάδα, την  Ολλανδία και τη Σλοβακία δεν υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία στο ευρωπαϊκό δελτίο. Η Κύπρος καταγράφει την πιο φθηνή «καθαρή» τιμή προ φόρων στην Ευρώπη €1,287.49  για το πετρέλαιο θέρμανσης.

Πιο φθηνή είναι η τιμή στην Μάλτα €0, 615.37  και το Βέλγιο €1,268.65 . Οι τιμές που παρουσιάζονται βασίζονται στο Ευρωπαϊκό Δελτίο της 28ης Σεπτεμβρίου 2026. Στις τιμές του πετρελαίου θέρμανσης δεν περιλαμβάνεται η νέα μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης κατά 5,3 σεντ/λίτρο που ενέκρινε η κυβέρνηση στις 30 Σεπτεμβρίου, η οποία θα τεθεί σε ισχύ από την 1η Νοεμβρίου 2026, συμπιέζοντας περαιτέρω το τελικό κόστος για τα νοικοκυριά.