Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google

Add philenews.com on Google

Ένα παρασκήνιο ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών, επαφών και επίσημων δηλώσεων βρίσκεται πίσω από την προσπάθεια της Τουρκίας να ενταχθεί στο ευρωπαϊκό σύστημα πληρωμών (SEPA), με την Κομισιόν να ανοίγει έμμεσα, μέσω τουρκικών τραπεζών, την πόρτα της Ευρώπης και στο μη αναγνωρισμένο τραπεζικό σύστημα των κατεχομένων, το οποίο δεν διέπεται από τους αυστηρούς ευρωπαϊκούς κανόνες εποπτείας και σκιάζεται από σοβαρές περιπτώσεις ξεπλύματος χρήματος και χρηματοδότησης τρομοκρατίας.

Το αξιοσημείωτο είναι ότι η Άγκυρα δεν κινείται μόνη της. Η προοπτική ένταξής της, τέθηκε στο τραπέζι με πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήδη από τον περασμένο Φεβρουάριο, ενώ τον Ιούλιο ο Επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις χαιρέτισε δημόσια την επίσημη εκδήλωση ενδιαφέροντος της Τουρκίας.

Αίσθηση και προβληματισμό προκαλεί η στάση της αρμόδιας Επιτρόπου, Μαρία Λουίς Αλμπουκέρκε, η οποία απαντώντας σε επιστολή – παρέμβαση του ευρωβουλευτή Μιχάλη Χατζηπαντέλα δεν κάνει αναφορά στις εξελίξεις αυτές και περιορίζεται σε μια γενική περιγραφή των διαδικασιών, αναφέροντας απλώς ότι, εάν η Τουρκία υποβάλει αίτηση ένταξης στον SEPA, η Κομισιόν θα συμμετάσχει στη διαδικασία εφόσον της ζητηθεί.
Το ζήτημα αφορά στον Ενιαίο Χώρο Πληρωμών σε Ευρώ (SEPA), μέσω του οποίου πολίτες και επιχειρήσεις μπορούν να μεταφέρουν χρήματα σε ευρώ μεταξύ τραπεζών 41 χωρών και περιοχών, με ταχύτερες και οικονομικότερες διαδικασίες.

Από τον Φεβρουάριο στο τραπέζι

Το νήμα των εξελίξεων ξεκινά στις 6 Φεβρουαρίου 2026, όταν η Επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος συναντήθηκε στην Άγκυρα με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν. Δημοσίευμα του Reuters γράφει, μάλιστα, στις 19 Μαρτίου, ότι η ευρωπαϊκή πλευρά είχε προτείνει στην Τουρκία να εξετάσει το ενδεχόμενο ένταξής της στη ζώνη SEPA.

Η πληροφορία επιβεβαιώνεται και από τον επιτετραμμένο της ΕΕ στην Τουρκία, Γιούργκις Βιλτσίνσκας, ο οποίος είχε χαρακτηρίσει την ένταξη «μια πολύτιμη ευκαιρία για την οικονομική ενσωμάτωση της Τουρκίας ως υποψήφιας χώρας και σημαντικού εμπορικού εταίρου της Ένωσης». Την υποβολή της πρότασης εκ μέρους της Επιτρόπου Διεύρυνσης, επιβεβαίωσε και τουρκική διπλωματική πηγή.

Ο Ευρωπαίος αξιωματούχος, Γιούργκις Βιλτσίνσκας, είχε προχωρήσει ένα ακόμη βήμα διαβεβαιώνοντας από τον Μάρτιο ότι η Κομισιόν είναι έτοιμη να στηρίξει την Τουρκία στην προσπάθεια ένταξής της, νοουμένου ότι θα συμμορφωθεί με τους ευρωπαϊκούς κανόνες για τις πληρωμές, ενισχύοντας μεταξύ άλλων τη νομοθεσία για την καταπολέμηση του ξεπλύματος χρήματος και την προστασία προσωπικών δεδομένων.

Χαιρέτισε η Κομισιόν

Η επόμενη σημαντική εξέλιξη καταγράφηκε στις 2 Ιουλίου, κατά τον Οικονομικό Διάλογο Υψηλού Επιπέδου ΕΕ – Τουρκίας στην Κωνσταντινούπολη, υπό τη συμπροεδρία του Επιτρόπου Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις και του Τούρκου υπουργού Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ.

Στην κοινή ανακοίνωση καταγράφεται επισήμως ότι η Τουρκία ενημέρωσε την ευρωπαϊκή πλευρά πως είχε ήδη αποστείλει επιστολή πρόθεσης ένταξης στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Πληρωμών (EPC), τον οργανισμό που αποφασίζει την επέκταση του SEPA σε νέες χώρες. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι ενδεχόμενη ένταξη θα διευκόλυνε το εμπόριο και τις επενδύσεις, μέσω ταχύτερων και οικονομικότερων πληρωμών. Ακόμη πιο χαρακτηριστική ήταν η δημόσια δήλωση Ντομπρόβσκις μετά τη συνάντηση, με την οποία χαιρέτισε την επίσημη εκδήλωση ενδιαφέροντος της Τουρκίας για τον SEPA. (Ευρωπαϊκή Επιτροπή και Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, 2/7/2026)
Οι κινήσεις αυτές επιβεβαιώνουν ότι το ζήτημα έχει ήδη συζητηθεί σε υψηλό ευρωπαϊκό επίπεδο. Δεν σημαίνουν, ωστόσο, ότι έχει εγκριθεί η ένταξη της Τουρκίας ή ότι έχει επιβεβαιωθεί η υποβολή ολοκληρωμένης αίτησης.

Τα κατεχόμενα

Το ζήτημα προσλαμβάνει ιδιαίτερες διαστάσεις, δεδομένης της συνεχιζόμενης άρνησης της Τουρκίας να αναγνωρίσει την Κυπριακή Δημοκρατία, αλλά και των οικονομικών και τραπεζικών διασυνδέσεών της με τα κατεχόμενα.
Ο βασικός προβληματισμός αφορά στο ενδεχόμενο, χρήματα που προέρχονται από δραστηριότητες στα κατεχόμενα να μεταφέρονται μέσω τουρκικών τραπεζών προς άλλες ευρωπαϊκές χώρες με μεγαλύτερη ευκολία, εφόσον η Τουρκία ενταχθεί στον SEPA.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν οι συναλλαγές που ενδέχεται να περνούν από τράπεζες ή άλλα κυκλώματα διακίνησης χρημάτων στα κατεχόμενα, χωρίς επαρκείς ελέγχους για την πραγματική προέλευση και τον τελικό παραλήπτη τους. Το ζητούμενο είναι να αποκλειστεί το ενδεχόμενο αξιοποίησης αυτών των διαδρομών για ξέπλυμα χρήματος, παράκαμψη διεθνών κυρώσεων, χρηματοδότηση της τρομοκρατίας ή φοροδιαφυγή.
Οι ανησυχίες για το τραπεζικό σύστημα των κατεχομένων δεν είναι αβάσιμες. Ήδη, από το 2004, το αμερικανικό Υπουργείο Οικονομικών είχε κατονομάσει τη First Merchant Bank για ξέπλυμα χρήματος και διασυνδέσεις με το οργανωμένο έγκλημα. Στο επίκεντρο καταγγελιών για χρηματοδότηση της Χαμάς βρέθηκε και η Mondial Bank, της οποίας η άδεια ανακλήθηκε τον Ιούνιο του 2026 για παραβάσεις, μεταξύ άλλων, της νομοθεσίας κατά του ξεπλύματος χρήματος και της χρηματοδότησης τρομοκρατίας.

Ακόμα και το ίδιο το ψευδοκράτος σε ανακοίνωση του στις 28 Ιανουαρίου 2026, αναγνωρίζει αύξηση ύποπτων τραπεζικών συναλλαγών, με λογαριασμούς τρίτων προσώπων και ανεξήγητες διακινήσεις χρημάτων.
Σαφώς, η συμμετοχή της Τουρκίας δεν θα σήμαινε αυτομάτως ένταξη των τραπεζών των κατεχομένων στον SEPA, ούτε κατάργηση των ελέγχων. Θα μπορούσε, ωστόσο, να δημιουργήσει περισσότερες δυνατότητες μεταφοράς χρημάτων μέσω συμμετεχουσών τουρκικών τραπεζών.

Παρέμβαση Χατζηπαντέλα

Γνωρίζοντας τις τουρκικές επιδιώξεις, ο ευρωβουλευτής Μιχάλης Χατζηπαντέλας παρενέβη με επιστολή προς την αρμόδια Επίτροπο, Μαρία Λουίς Αλμπουκέρκε, αρμόδια για τις Χρηματοπιστωτικές Υπηρεσίες και την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, ζητώντας αυστηρή και διαφανή αξιολόγηση.

Επικαλούμενος την έκθεση της Κομισιόν για την Τουρκία του 2025, επισημαίνει σοβαρές ελλείψεις στο κράτος δικαίου, στην προστασία προσωπικών δεδομένων και στους μηχανισμούς καταπολέμησης της απάτης.
Υποδεικνύει, παράλληλα, ότι η στενότερη ενσωμάτωση των τουρκικών τραπεζών στις ευρωπαϊκές υποδομές πληρωμών δεν μπορεί να εξετάζεται ανεξάρτητα από το Κυπριακό και την άρνηση αναγνώρισης της Δημοκρατίας. Ζητά, μάλιστα, συνάντηση με την Επίτροπο.

Υπάρχει, όμως, ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο. Τα επίσημα κριτήρια ένταξης στον SEPA, προβλέπουν ότι πρέπει να εξετάζονται ακόμη και πολιτικά ζητήματα, εφόσον ενδέχεται να πλήξουν την αξιοπιστία του ευρωπαϊκού συστήματος πληρωμών. (EPC061-14, έκδοση 6.2, σελ. 4, παράγραφος 3.E(i)). Στο ίδιο έγγραφο προβλέπεται ρητά ότι, πριν από την ένταξη νέας χώρας, πρέπει να έχει προηγηθεί διαβούλευση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις αρμόδιες τραπεζικές ή άλλες εποπτικές Αρχές της υποψήφιας χώρας και υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχουν διατυπωθεί αντιρρήσεις. (EPC061-14, έκδοση 6.2, σελ. 4, παράγραφος 3.E(ii))
Συνεπώς, η Κομισιόν δεν έχει μεν την τελική αρμοδιότητα έγκρισης, αλλά η θέση της αποτελεί ουσιαστικό μέρος της προβλεπόμενης διαδικασίας.

Τι δεν είπε στην απάντηση η Αλμπουκέρκε

Ιδιαίτερα ερωτήματα προκαλεί υπό το φως των προηγούμενων εξελίξεων η απάντηση της Επιτρόπου Αλμπουκέρκε στον Κύπριο ευρωβουλευτή.
Παρότι η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε προτείνει από τον Φεβρουάριο στην Άγκυρα να εξετάσει την ένταξή της στον SEPA και ο Επίτροπος Ντομπρόβσκις είχε χαιρετίσει δημόσια τον Ιούλιο την επίσημη εκδήλωση ενδιαφέροντος της Τουρκίας, η Αλμπουκέρκε δεν κάνει καμία αναφορά στις εξελίξεις αυτές.

Αντίθετα, περιορίζεται να εξηγήσει ότι την τελική απόφαση λαμβάνει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Πληρωμών και ότι η Κομισιόν διατυπώνει γνώμη μόνο εφόσον της ζητηθεί. Προχωρεί, μάλιστα, ένα βήμα παραπέρα, αναφέροντας ότι «εάν η Τουρκία υποβάλει αίτηση», θα ακολουθηθούν οι καθιερωμένες διαδικασίες.
Η διατύπωση αυτή μπορεί να εξηγείται από το γεγονός ότι η επιστολή πρόθεσης δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη αίτηση. Δεν εξηγεί, όμως, γιατί η Επίτροπος δεν αναφέρει καθόλου τις προηγούμενες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες και την επίσημη τουρκική κίνηση, την οποία είχε ήδη χαιρετίσει μέλος της ίδιας Επιτροπής.

Η Αλμπουκέρκε δεν απαντά επί της ουσίας στις ανησυχίες που θέτει ο κ. Χατζηπαντέλας για το Κυπριακό, τη μη αναγνώριση της Δημοκρατίας και τους ελέγχους των χρηματικών συναλλαγών.
Το ερώτημα, πλέον, δεν είναι μόνο εάν και πότε θα υποβληθεί ολοκληρωμένη αίτηση από την Τουρκία. Είναι γιατί η Κομισιόν, ενώ είχε ήδη αναδείξει δημόσια την προοπτική ένταξης, επιλέγει στην απάντησή της προς τον Κύπριο ευρωβουλευτή να περιοριστεί στις διαδικασίες, χωρίς να τοποθετηθεί επί των συγκεκριμένων ζητημάτων που του θέτει. Και κυρίως, κατά πόσο οι ευρωπαϊκοί θεσμοί θα συνυπολογίσουν τις ιδιαιτερότητες του Κυπριακού και την ανάγκη αποτελεσματικού ελέγχου των συναλλαγών που συνδέονται με τα κατεχόμενα.